Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

Devanagari script

ते देवास्तत्सरो दृष्ट्वा ब्रह्मविष्णुसुराऽसुराः । ऊचुः सर्वे सुसंहृष्टा वीक्षंतः पार्वतीपतिम्

Transliteration

te devāstatsaro dṛṣṭvā brahmaviṣṇusurā'surāḥ | ūcuḥ sarve susaṃhṛṣṭā vīkṣaṃtaḥ pārvatīpatim

Translation

ਉਸ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰ—ਸਭ ਹੀ—ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਪਾਰਵਤੀਪਤੀ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਹੋਏ ਸਭ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ।

Word by Word

• ते: those
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्ता

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्ता

• तत्: that
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (सरः)

• सरः: lake
• सरः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), पूर्वकाल (having seen)

• ब्रह्मविष्णुसुराः: Brahmā, Viṣṇu, and the gods
• ब्रह्मविष्णुसुराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + विष्णु + सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समुच्चय (copulative)

• असुराः: demons
• असुराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समुच्चित कर्ता

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (देवाः/जनाः)

• सुसंहृष्टाः: very delighted
• सुसंहृष्टाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु- + सम् + हृष् (धातु) → संहृष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle) ‘संहृष्ट’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृविशेषण

• वीक्षन्तः: looking at
• वीक्षन्तः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वीक्ष् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि

• पार्वतीपतिम्: the husband of Pārvatī (Śiva)
• पार्वतीपतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पार्वती- + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्म (object of ‘वीक्षन्तः’)

Speaker

Narrator (contextual, within Dvārakā Māhātmya dialogue)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahādeva-saras

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A semicircle of beings—Brahmā, Viṣṇu, devas, and even asuras—stand by the lotus lake, faces uplifted, speaking in delighted praise as they behold Pārvatīpati.

Characters & Entities

• Śiva (Pārvatīpati)
• Brahmā
• Viṣṇu
• Devas
• Asuras

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of Śiva and recognition of a tīrtha’s sanctity can unite diverse beings in reverence and praise.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The newly manifested sacred lake (Mahādeva-saras) in the Dvārakā Māhātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; the verse sets up communal praise and acknowledgement of the tīrtha’s greatness.