Adhyaya 63

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । अर्बुदस्य महाराज माहात्म्यं हि समासतः

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਅਰਬੁਦ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।

Verse 2

विस्तरेण च संख्या स्यादपि वर्षशतैरपि । असंख्यानीह तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । पदेपदे गृहाण्येव निर्मितानि महर्षिभिः

ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤਾਂ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇੱਥੇ ਅਣਗਿਣਤ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪੁੰਨਮਈ ਧਾਮ ਹਨ; ਹਰ ਕਦਮ ‘ਤੇ ਮਹਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੇ ਨਿਵਾਸ ਬਣਾਏ ਹਨ।

Verse 3

न तत्तीर्थं न सा सिद्धिर्न स वृक्षो महीपते । न सा नदी न देवेशो यस्य तत्रास्ति न स्थितिः

ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਐਸਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਨਾ ਐਸੀ ਸਿੱਧੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਵ੍ਰਿਕਸ਼, ਨਾ ਕੋਈ ਨਦੀ, ਨਾ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਈਸ਼—ਜਿਸ ਦੀ ਉਥੇ ਸਥਿਤੀ ਨ ਹੋਵੇ।

Verse 4

ये वसंति महाराज सुरम्येऽर्बुदपर्वते । नूनं ते पुण्यकर्माणो न वसंति त्रिविष्टपे

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਅਰਬੁਦ ਪਰਬਤ ‘ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਹ ਮਹਾਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ (ਸਵਰਗ) ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

Verse 5

किं तस्य जीवितेनार्थः किं धनैः किं जपैर्नृप । यो न पश्यति मन्दात्मा समन्तादर्बुदाचलम्

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਉਸ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਧਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ, ਜਪ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ—ਜੇ ਉਹ ਮੰਦਬੁੱਧੀ ਮਨੁੱਖ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਫੈਲੇ ਅਰਬੁਦ ਅਚਲ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ?

Verse 6

अपि कीटपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः । स्वेदजाश्चाण्डजाश्चापि ह्युद्भिज्जाश्च जरायुजाः

ਕੀੜੇ ਤੇ ਪਤੰਗੇ ਵੀ, ਪਸ਼ੂ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗ ਆਦਿ—ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਗੇ ਅਤੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜੰਮੇ—ਸਭ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਿਧੀ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 7

तस्मिन्मृता महाराज निष्कामाः कामतोऽपि वा । ते यान्ति शिवसायुज्यं जरा मरणवर्जितम्

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਮਰਦੇ ਹਨ—ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਵੀ—ਉਹ ਸ਼ਿਵ-ਸਾਯੁਜ੍ਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।

Verse 8

यश्चैतच्छुणुयान्नित्यं पुराणं श्रद्धयान्वितः । अर्बुदस्य महाराज स यात्राफलमश्नुते

ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿਤ ਅਰਬੁਦ ਸੰਬੰਧੀ ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 9

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन यात्रां तत्र समाचरेत् । य इच्छेदात्मनः सिद्धिमिह लोके परत्र च

ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿੱਧੀ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਹਰ ਪ੍ਰਯਤਨ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਵਸ਼੍ਯ ਕਰੇ।

Verse 63

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडेऽर्बुदखण्डमाहात्म्यफलश्रुतिवर्णनंनाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤੀ-ਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਖੰਡ ਵਿੱਚ “ਅਰਬੁਦਖੰਡ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦੇ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ-ਵਰਨਨ” ਨਾਮਕ ਤ੍ਰਿਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।