Adhyaya 61
Prabhasa KhandaArbudha KhandaAdhyaya 61

Adhyaya 61

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਕ ਰਾਜ-ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਨੂੰ ਗੰਗਾਧਰ ਨਾਮਕ ਅਤਿ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੀਰਥ ‘ਸੁਪੁਣ੍ਯ’ ਅਤੇ ‘ਵਿਮਲ ਜਲ’ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਸ਼ੈਵ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਾਕਟ੍ਯ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰਿ/ਸ਼ਿਵ ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਰਦੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਧਾਰਣ-ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਥਾਨ ਪਾਵਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਵਿਧਾਨ ਹੈ ਕਿ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਸਮਾਹਿਤ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਰਲਭ ਪਰਮ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । गंगाधरं ततो गच्छेत्सुपुण्यं विमलोदकम् । येन गंगा धृता राजन्निपतन्ती नभस्तलात्

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਗੰਗਾਧਰ ਨੂੰ ਜਾਵੇ—ਉਸ ਦਾ ਜਲ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਮਹਾ-ਪੁਣ੍ਯਦਾਇਕ ਹੈ; ਜਿਸ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੀ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਾਰ ਲਿਆ।

Verse 2

आहूता देव देवेन ह्यचलेश्वररूपिणा । हरेण रभसा राजन्यत्पुरा कथितं तव

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਹਰੀ ਨੇ—ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।

Verse 3

तत्र यः कुरुते स्नानमष्टम्यां च समाहितः । स गच्छेत्परमं स्थानं देवै रपि सुदुर्लभम्

ਜੋ ਕੋਈ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭੀ ਅਤਿ ਦੁਲਭ ਹੈ।

Verse 61

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयऽर्बुदखण्डे गंगाधरतीर्थमाहात्म्य वर्णनंनामैकषष्टितमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਖੰਡ ਵਿੱਚ ‘ਗੰਗਾਧਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇਕਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।