
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ “ਉਮਾ–ਮਹੇਸ਼ਵਰ” ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਪਰਮ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਧੁੰਧੁਮਾਰ ਨਾਮਕ ਭਗਤ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕੀਤੀ—ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਭਾਵ ਉਭਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਕਤੀ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਹੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਥਾਨ ਵੀ ਪਾਵਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਵਿਧੀ ਸੌਖੀ ਹੈ: ਯਾਤਰੀ ਉਮਾ–ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ਿਵ–ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦਾਂਪਤ੍ਯ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਐਸਾ ਉਪਾਸਕ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਦੁਰਭਾਗ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । उमामाहेश्वरं गच्छेत्ततो राजन्सुपुण्यदम् । स्थापितं भक्तियुक्तेन धुन्धुमारेण यत्पुरा
ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਮਾ-ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਵੇ—ਜੋ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀਯੁਕਤ ਧੁੰਧੁਮਾਰ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
Verse 2
दांपत्यं पूजयेद्भक्त्या यस्तत्र मनुजाधिप । सप्त जन्मांतराण्येव न स दौर्भाग्यमाप्नुयात
ਹੇ ਮਨੁਜਾਧਿਪ! ਜੋ ਉੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਿਵ੍ਯ ਦੰਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਰਭਾਗ ਦਾ ਭਾਗੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
Verse 58
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्ड उमामाहेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਖੰਡ ਅੰਦਰ, ‘ਉਮਾ-ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਅਠਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।