Adhyaya 56
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਕ ਰਾਜ-ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਨੂੰ ਗੁਹੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੁਫ਼ਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ‘ਗੁਹੇਸ਼ਵਰ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਰਿਹਾ—ਇਸ ਨਾਲ ਇਸ ਧਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਮਾਣਿਕਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਮਨਾ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਕੇ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ (ਅਰਬੁਦਖੰਡ) ਦਾ 56ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ गुहेश्वरमनुत्तमम् । गुहामध्ये गतं लिंगं सिद्धैः संपूजितं पुरा
ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਨੁੱਤਮ ਗੁਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਓ। ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਲਿੰਗ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਭਲੀਭਾਂਤਿ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
Verse 2
यंयं काममभिध्याय संपूजयति मानवः । तंतं स लभते राजन्निष्कामो मोक्षमाप्नुयात्
ਜੋ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਮਨੁੱਖ ਮਨ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ ਗੁਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸੰਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹੋ ਹੀ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਜਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 56
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखण्डे गुहेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्पञ्चाशत्तमोऽध्यायः
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਖੰਡ ਵਿੱਚ ‘ਗੁਹੇਸ਼ਵਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਛੱਪੰਜਾਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।