Adhyaya 46
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ੍ਰੋਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਤਵ੍ਯ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—“ਫਿਰ ਵਿਆਸੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ”। ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਵਿਆਸਤੀਰਥ ਅਤੇ ਵਿਆਸੇਸ਼ਵਰ ਮੰਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਿਆਂ, ਇੱਥੇ ‘ਦਰਸ਼ਨ’ ਨੂੰ ਪਰਿਵਰਤਨਕਾਰੀ ਗਿਆਨ-ਸਾਧਨਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਧਾਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੇਧਾ (ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ), ਮਤੀ (ਵਿਵੇਕ) ਅਤੇ ਸ਼ੁਚਿਤਾ (ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਫ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ 81,000 ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਹਿਤਾ-ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ, ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ “ਵਿਆਸਤੀਰਥਮਾਹਾਤਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍” ਨਾਮ ਨਾਲ ਛਿਆਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਦਰਜ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਠ, ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਅਨੁਕ੍ਰਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो व्यासेश्वरं गच्छेद्व्यासेन स्थापितं हि यत् । तं दृष्ट्वा जायते मर्त्यो मेधावी मतिमाञ्छुचिः । सप्तजन्मांतराण्येव व्यासस्य वचनं यथा
ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿਆਸੇਸ਼੍ਵਰ ਨੂੰ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਰਤ੍ਯ ਬੁੱਧਿਮਾਨ, ਵਿਚਾਰਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਵਿਆਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ।
Verse 46
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे व्यासतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्चत्वारिंशोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤੀ-ਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਅੰਦਰ, ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਖੰਡ ਵਿੱਚ “ਵਿਆਸ-ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਛਿਆਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।