Adhyaya 27
ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਰਾਜ-ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਓ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦਾ ਆਧਾਰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਤਨ ਕਥਾ ਹੈ—ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਭੁ-ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਕੇ ਓਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਚਕ੍ਰ ਛੱਡਿਆ/ਵਿਸਰਜਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਫ਼ ਨਿਰਝਰ (ਝਰਨੇ) ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਜਲ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਇਸ ਦਿਵ੍ਯ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਹੀ ਤੀਰਥ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੇਧਤਾ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਗਲਾ ਵਿਧਾਨ—ਹਰੀ ਦੇ ਸ਼ਯਨ ਅਤੇ ਬੋਧਨ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਕਲਪ ਤੱਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਫ਼ਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਅਧੀਨ ਅਰਬੁਦਖੰਡ ਦਾ 27ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ चक्रतीर्थमनुत्तमम् । यत्र चक्रं पुरा मुक्तं विष्णुना प्रभविष्णुना
ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਨੁੱਤਮ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੇ—ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਵਿਸ਼ਣੁ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਕ੍ਰ ਛੱਡਿਆ ਸੀ।
Verse 2
निहत्य दानवान्संख्ये कृत्वा स्नानं सुनिर्झरे । विष्णुः प्राक्षालयत्तोयं तेन तन्मेध्यतां गतम्
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਝਰਨੇ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਨੇ ਉਥੇ ਉਸ ਜਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਸ਼ਾਲਿਤ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਉਹ ਜਲ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮੇਧ੍ਯ ਹੋ ਗਿਆ।
Verse 3
तत्र श्राद्धं तु यः कुर्याच्छयने बोधने हरेः । आकल्पं पितरस्तस्य तृप्तिं यांति नराधिप
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ! ਜੋ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਹਰਿ ਦੇ ਸ਼ਯਨ ਅਤੇ ਬੋਧਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਕਲਪਾਂਤ ਤੱਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
Verse 27
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे चक्रतीर्थप्रभाववर्णनंनाम सप्तविंशोऽध्यायः
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ—ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਖੰਡ ਵਿੱਚ—“ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਸਤਾਈਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।