Adhyaya 23

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ शुक्लतीर्थमनुत्तमम् । यत्ख्यातिमगमत्पूर्वं सकाशाद्दाशवर्गतः

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਅਤਿਉੱਤਮ ਸ਼ੁਕਲ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਖਿਆਤੀ ਪੂਰਵਕਾਲ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਰੇ ਵਰਗ ਦੇ ਇਕ ਪੁਰਖ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਫੈਲੀ ਸੀ।

Verse 2

पुराऽसीद्रजको नाम्ना शमिलाक्षो महीपते । नीलीमध्ये तु वस्त्राणि प्रक्षिप्तानि महीपते

ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹੀਪਤੇ, ਸ਼ਮਿਲਾਕ੍ਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਧੋਬੀ ਸੀ; ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੱਪੜੇ ਨੀਲ ਦੇ ਹੌਦ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

Verse 3

अथासौ भयमापन्नो ज्ञात्वा वस्त्रविडंबनम् । देशांतरं प्रस्थितोऽसौ स्वकुटुम्बसमावृतः

ਤਦੋਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਡਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਚੱਲ ਪਿਆ।

Verse 4

अथ तस्य सुता राजन्दाशकन्यासखी शुभा । दुःखेन महताविष्टा दाश्यंतिकमुपाद्रवत्

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਤਦੋਂ ਉਸਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਮਛੇਰੇ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਸਖੀ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਮਛੇਰੇ ਦੀ ਧੀ ਕੋਲ ਗਈ।

Verse 5

तस्यै निवेदयामास भयं वस्त्रसमुद्भवम् । विदेशचलनं चैव बाष्पगद्गदया गिरा

ਉਸ ਨੇ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜਿਆਂ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਡਰ ਅਤੇ ਪਰਦੇਸ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।

Verse 6

दाशकन्यापि दुःखेन तस्या दुःखसमन्विता । अब्रवीद्वाष्संक्लिन्नां निश्वसंती मुहुर्मुहुः

ਮਛੇਰੇ ਦੀ ਧੀ ਵੀ ਉਸਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੌਕੇ ਲੈਂਦੀ ਹੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।

Verse 7

दाशकन्योवाच । अस्त्युपायो महानत्र विदितो मम शोभने । ध्रुवं तेन कृतेनैव निर्भयं ते च ते पितुः

ਮਛੇਰੇ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਸੁਹਣੀ! ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਡਰ ਜ਼ਰੂਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।"

Verse 8

अत्रास्ति निर्झरं सुभ्रूरर्बुदे वरवर्णिनि । तत्र मे भ्रातरश्चैव तथान्ये मत्स्यजीविनः

ਇਥੇ ਅਰਬੁਦ ਪਰਬਤ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਉਜਲੇ ਵਰਣ ਵਾਲੀ, ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਝਰਨਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮੱਛੀ ਫੜ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

Verse 9

यच्चान्यदपि तत्रैव क्षिप्यते सलिले शुभे । तत्सर्वं शुक्लतामेति पश्य मे वपुरीदृशम्

ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚਿੱਟਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੇਖ—ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ (ਉਸ ਨਾਲ) ਗੌਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 10

सर्वेषामेव दाशानां तस्य तोयस्य मज्जनात् । तानि वस्त्राणि तत्रैव तातस्तव सुमध्यमे । जले प्रक्षालयेत्क्षिप्रं प्रयास्यंति सुशुक्लताम्

ਉਸ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਮੱਛੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਕਮਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਉਹ ਕੱਪੜੇ ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਲ ਵਿੱਚ ਧੋਏ ਜਾਣ; ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਹ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਚਿੱਟੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

Verse 11

त्वयाऽत्र न भयं कार्यं गत्वा तातं निवारय । प्रस्थितं परदेशाय नात्र कार्या विचारणा

ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਡਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਰੋਕ—ਜੋ ਪਰਦੇਸ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

Verse 12

पुलस्त्य उवाच । सा तस्या वचनं श्रुत्वा गत्वा सर्वं न्यवेदयत् । जनकाय सुता तूर्णं ततोऽसौ तुष्टिमाप्तवान्

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਗਈ ਅਤੇ ਧੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਉਹ (ਪਿਤਾ) ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 13

प्रातरुत्थाय तूर्णं स निर्झरं तमुपाद्रवत् । क्षिप्तमात्राणि राजेन्द्र तानि वस्त्राणि तेन वै

ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਨਿਰਝਰ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਵਸਤ੍ਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟੇ…

Verse 14

तस्मिंस्तोयेतिशुक्लत्वं गतानि बहुलां ततः । कांतिमापुश्च परमां तथा दृष्ट्वांबराणि च

ਉਸ ਜਲ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਵਲ ਹੋ ਗਏ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਚੁਰ, ਪਰਮ ਕਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ ਉਹ ਵਸਤ੍ਰ ਐਸੇ ਬਦਲੇ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਅਚੰਭਿਤ ਰਹਿ ਗਿਆ।

Verse 15

अथासौ विस्मयाविष्टस्तानि चादाय सत्वरः । राज्ञे निवेदयामास वृत्तांतं च तदुद्भवम्

ਫਿਰ ਉਹ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵਸਤ੍ਰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ।

Verse 16

ततो विस्मयमापन्नः स राजा तत्र निर्झरे । अन्यानि नीलीरक्तानि वस्त्राणि चाक्षिपज्जले

ਤਦ ਉਹ ਰਾਜਾ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸੇ ਨਿਰਝਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੀਲੇ ਤੇ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਵੀ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ।

Verse 17

सर्वाणि शुक्लतां यांति विशिष्टानि भवंति च । ज्ञात्वा ततः परं तीर्थं स्नानं चक्रे यथाविधि

ਉਹ ਸਭ ਧਵਲਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬਣ ਗਏ। ਤਦ ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਪਰਮ ਮਹਿਮਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 18

त्यक्त्वा राज्यं स तत्रैव तपस्तेपे महीपतिः । ततः सिद्धिं परां प्राप्तस्तीर्थस्यास्य प्रभावतः

ਰਾਜ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਸ ਧਰਤੀਪਤੀ ਨੇ ਓਥੇ ਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ; ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

Verse 19

एकादश्यां नरस्तत्र यः श्राद्धं कुरुते नृप । स कुलानि समुद्धृत्य दश याति दिवं ततः । स्नानेनव विपापत्वं तत्क्षणादेव जायते

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਓਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ ਦਸ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਓਥੇ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਉਸੇ ਪਲ ਪਾਪ-ਮੁਕਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 23

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखंडे शुक्लतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोविंशोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਖੰਡ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ੁਕਲਤੀਰਥ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਤੇਈਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।