Adhyaya 16

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं पापप्रणाशनम् । मणिकर्णिकसंज्ञं तु सर्वलोकेषु विश्रुतम्

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਾਪ-ਨਾਸ਼ਕ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਵੇ—ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 2

यत्र सिद्धिं गता राजन्वालखिल्या महर्षयः । तैस्तत्र निर्मितं कुण्डं सुरम्यं गिरि गह्वरे

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ-ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਇਕ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡ ਬਣਾਇਆ।

Verse 3

तेषां तत्रोपविष्टानां मुनीनां भावितात्मनाम् । महाश्चर्यमभूत्तत्र तत्त्वं शृणु नराधिप

ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਸੰਯਮਿਤ ਅਤੇ ਅੰਤਰਮੁਖੀ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਲਈ ਇਕ ਮਹਾਨ ਅਚੰਭਾ ਵਾਪਰਿਆ। ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਜੋ ਤੱਤ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸੁਣੋ।

Verse 4

किरातवनिता काचिन्नाम्ना च मणिकर्णिका । अतिकृष्णा विरूपाक्षी कराला भीषणाकृतिः

ਉੱਥੇ ਕਿਰਾਤ ਜਾਤੀ ਦੀ ਇਕ ਇਸਤ੍ਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਣਿਕਰਣਿਕਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਤਿ ਕਾਲੀ, ਵਿਗੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੁੱਕੀ-ਪਤਲੀ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੀ ਸੀ।

Verse 5

तृषार्त्ता तत्र संप्राप्ता मध्यंदिनगते रवौ । ग्रस्ते च राहुणा सूर्ये प्रविष्टा सलिले तु सा

ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਜਦੋਂ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਮੱਧ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਰਾਹੂ ਨੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗ੍ਰਸ ਲਿਆ (ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੇਲੇ), ਤਦ ਉਹ ਜਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ।

Verse 6

एतस्मिन्नेव काले तु दिव्यरूपवपुर्धरा । मुनीनां पश्यतां चैव विनिष्क्रांता सुमध्यमा

ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਦੇਖਦੇ-ਦੇਖਦੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਤੇ ਦੇਹ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਇਕ ਇਸਤ੍ਰੀ ਜਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲੀ।

Verse 7

अथ तस्याः पतिः प्राप्तस्तदन्वेषणतत्परः । पप्रच्छ तां वरारोहां पत्न्या दुःखेन दुःखितः

ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ। ਪਤਨੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਉੱਚੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।

Verse 8

मम भार्यात्र संप्राप्ता यदि दृष्टा सुमध्यमे । शीघ्रं वद वरारोहे बालकोऽयं तदुद्भवः

‘ਜੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਈ ਸੀ, ਤੂੰ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਤਾਂ ਜਲਦੀ ਦੱਸ, ਹੇ ਉੱਚੀ ਨਾਰੀ। ਇਹ ਬਾਲਕ ਉਸੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।’

Verse 9

तृषार्त्तश्च क्षुधाविष्टो रुदते च मुहुर्मुहुः । दृष्टा चेत्कथ्यतां सुभ्रूर्विनाऽयं तां मरिष्यति

ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ਾ ਨਾਲ ਤੜਪਦਾ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਰੋਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਦੱਸ ਦੇ—ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਇਹ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 10

स्त्र्युवाच । साऽहं ते दयिता कान्त तीर्थस्यास्य प्रभावतः । दिव्यरूपमिदं प्राप्ता देवैरपि सुदुर्लभम्

ਇਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਪਤੀ, ਮੈਂ ਹੀ ਤੇਰੀ ਦਯਿਤਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੁਰਲਭ ਹੈ।”

Verse 11

त्वं चापि सलिले ह्यस्मिन्कुरु स्नानं त्वरान्वितः । प्राप्स्यसि त्वं परं रूपं यथा प्राप्तं मयाऽनघ

“ਤੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਤੀਰਥ-ਸਨਾਨ ਕਰ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੂੰ ਵੀ ਉਹੀ ਪਰਮ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।”

Verse 12

अथासौ सह पुत्रेण प्रविष्टस्तत्र निर्झरे । विमुक्ते भास्करे राजन्विरूपश्चाभवत्पुनः

ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਝਰਨੇ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹਟ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੁੜ ਵਿਗੜੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 13

दुःखेन मृत्युमापन्नस्तस्मिन्नेव जलाशये । अथ सा भर्तृशोकाच्च मरणे कृतनिश्चया

ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਉਸੇ ਜਲਾਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪਤੀ-ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ ਮਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਬੈਠੀ।

Verse 14

चितिं कृत्वा समं तेन ज्वालयामास पावकम् । अथ ते मुनयो दृष्ट्वा तथाशीलां शुभांगनाम्

ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਚਿਤਾ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਅੱਗ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਤਦ ਉਹ ਮੁਨੀ ਉਸ ਅਟੱਲ ਧਰਮ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਵਾਲੀ ਸ਼ੁਭ ਅੰਗਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਉਠੇ।

Verse 15

कृपया परयाविष्टास्तामूचुर्विस्मयान्विताः । सर्वे तस्याश्च संदृष्ट्वा साहसं च नृपोत्तम

ਉਹ ਪਰਮ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਅਤੇ ਵਿਸਮਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲੇ। ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਸ ਵੇਖ ਕੇ ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਹਿਲ ਗਏ।

Verse 16

ऋषय ऊचुः । दिव्यरूपं त्वया प्राप्तं देवैरपि सुदुर्लभम् । कस्मादेनं सुपाप्मानमनुगच्छसि भामिनि

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਤਿ ਦੁਰਲਭ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਮਹਾ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਉਂ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ?”

Verse 17

स्त्र्युवाच । पतिव्रताहं विप्रेन्द्राः सदा भर्तृपरायणा । किं रूपेण करिष्यामि विना पत्या निजेन च

ਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੇੰਦਰੋ, ਮੈਂ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਹਾਂ, ਸਦਾ ਪਤੀ-ਪਰਾਇਣਾ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਦਾ ਕੀ ਕਰਾਂ?”

Verse 18

विरूपो वा सुरूपो वा दरिद्रो वा धनाधिपः । स्त्रीणामेकः पतिर्भर्त्ता गतिर्नान्या जगत्त्रये

“ਚਾਹੇ ਉਹ ਕੁਰੂਪ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁੰਦਰ, ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਨਵਾਨ; ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਭਰਤਾ ਤੇ ਆਸਰਾ ਹੈ—ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਗਤੀ ਨਹੀਂ।”

Verse 19

बालकोऽयं मुनिश्रेष्ठा भवच्छरणमागतः । अहं कान्तेन संयुक्ता प्रविशामि हुताशनम्

ਹੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਇਹ ਬਾਲਕ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨਾਲ ਏਕਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਹੁਤਾਸ਼ਨ ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੀ।

Verse 20

पुलस्त्य उवाच । अथ ते मुनयः सर्वे ज्ञात्वा तस्याः सुनिश्चयम् । कृपया परयाविष्टाः संवीक्ष्य च परस्परम्

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਉਸ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚਯ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਪਰਮ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਅਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 21

ततो जीवापयामासुस्तत्पतिं ते मुनीश्वराः । सद्रूपेण समायुक्तं दिव्य लक्षणलक्षितम्

ਤਦ ਉਹ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਜੀਵਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਸੀ।

Verse 22

एतस्मिन्नेव कालं तु विमानं मनसेप्सितम् । देवकन्यासमाकीर्णं सद्यस्तत्र समागतम्

ਉਸੇ ਪਲ ਮਨ-ਇੱਛਿਤ ਵਿਮਾਨ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਕਨਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 23

अथ तौ दंपती तेषां मुनीनां भावितात्मनाम् । पुरतः प्रणिपत्याथ प्रस्थितौ त्रिदिवं प्रति

ਫਿਰ ਉਹ ਦੰਪਤੀ, ਭਾਵਿਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਲੋਕ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਗਏ।

Verse 24

अथ तैर्मुनिभिः प्रोक्ता सा नारी मणिकर्णिका । वरं वरय कल्याणि सर्वे तुष्टा वयं तव

ਤਦੋਂ ਉਹ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਰੀ ਮਣਿਕਰਣਿਕਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ, ਵਰ ਮੰਗ; ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।”

Verse 25

पतिव्रतत्वेन तुष्टाः सत्येन च विशेषतः । नास्माकं दर्शनं व्यर्थं जायते च कथंचन

“ਤੇਰੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਤੇਰੀ ਸਤ੍ਯਤਾ ਨਾਲ। ਸਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।”

Verse 26

मणिकर्णिकोवाच । यदि मां मुनयस्तुष्टाः प्रयच्छथ वरं मुदा । यदत्रास्ति महालिंगं मन्नाम्ना तद्भविष्यति

ਮਣਿਕਰਣਿਕਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਜੇ ਮੁਨੀਜਨ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਜੋ ਮਹਾਲਿੰਗ ਹੈ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇ।”

Verse 27

एतदेव ममाभीष्टं नान्यदस्ति प्रयोजनम् । सर्वेषां च प्रसादेन स्वर्गं गच्छामि सांप्रतम्

“ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯੋਜਨ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।”

Verse 28

ऋषय ऊचुः । एवं भवतु ते ख्यातिस्तीर्थलिंगे वरानने । तव नामान्वितं जातं तीर्थं वै मणिकर्णिका

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ, ਇਸ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਤੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਅਟੱਲ ਰਹੇ। ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਤੀਰਥ ‘ਮਣਿਕਰਣਿਕਾ’ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ।”

Verse 29

पुलस्त्य उवाच । भर्त्रा सह दिवं प्राप्ता पुत्रेणैव समन्विता । वालखिल्यास्तपोनिष्ठा विशेषात्तत्र संस्थिताः

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਗਤ ਰਹੀ; ਤਪੋਨਿਸ਼ਠ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

Verse 30

तत्र सूर्यग्रहे प्राप्ते स्नानदानादिकाः क्रियाः । यः करोति फलं तस्य कुरुक्षेत्र समं भवेत्

ਉੱਥੇ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ-ਗ੍ਰਹਣ ਆਵੇ, ਜੋ ਕੋਈ ਸਨਾਨ, ਦਾਨ ਆਦਿਕ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 31

यं यं काममभिध्याय स्नानं तत्र करोति यः । तं तं प्राप्नोति राजेन्द्र सम्यग्ध्यानसमन्वितः

ਹੇ ਰਾਜੇੰਦਰ! ਜੋ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਕੇ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਥਾਵਿਧ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 32

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत् । तीर्थे दानं यथाशक्त्या देवर्षिपितृतर्पणम्

ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤੇ ਦੇਵਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਅਰਪੇ।