Adhyaya 68
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 68

Adhyaya 68

Shlokas

Verse 1

। सूत उवाच । अथ ते शबरा यत्नाद्रक्तं तद्धैहयोद्भवम् । तत्र निन्युः स्थिता यत्र गर्ता सा पितृसंभवा

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਬਰਾਂ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਹੈਹਯ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਉਹ ਲਹੂ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਹ ਖੱਡਾ ਸਥਿਤ ਸੀ।

Verse 2

भार्गवोऽपि च तं हत्वा रक्तमादाय कृत्स्नशः । ततः संप्रेषयामास यत्र गर्ताऽथ पैतृकी

ਭਾਰਗਵ (ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ) ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਸਾਰਾ ਲਹੂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਲਹੂ ਉਸ ਥਾਂ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਿੱਥੇ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਲਈ ਉਹ ਪੈਤ੍ਰਿਕ ਖੱਡਾ ਸੀ।

Verse 3

न स बालं न वृद्धं च परित्यजति भार्गवः । यौवनस्थं विशेषेण गर्भस्थं वाथ क्षत्रियम्

ਭਾਰਗਵ ਕਿਸੇ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਬੁੱਢੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਯੌਵਨ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਖ਼ਤਰੀ ਨੂੰ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਏ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ।

Verse 4

स्वयं जघान भूपान्स तेषां पार्श्वे तथा परान् । विध्वंसाययति क्रुद्धः सैनिकैश्च समन्ततः

ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਖੜੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ; ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਚੌਫੇਰੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਹਾਰ ਮਚਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 5

तथैवासृक्प्रगृह्णाति गृह्णापयति चादरात् । तेषां पार्श्वैस्ततस्तूर्णं प्रेषयामास तत्र च

ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਲਹੂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇਕੱਠਾ ਕਰਵਾਂਦਾ ਵੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਨੇੜੇ ਖੜਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਭੇਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 6

एवं निःक्षत्रियां कृत्वा कृत्स्नां पृथ्वीं भृगद्वहः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे जगाम तदनन्तरम्

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਕੇ, ਭ੍ਰਿਗੁ-ਵੰਸ਼ਜ ਪਰਸ਼ੁਰਾਮ ਤਦਨੰਤਰ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਗਏ।

Verse 7

ततस्तै रुधिरैः स्नात्वा समादाय तिलान्बहून् । अपसव्यं समाधाय प्रचक्रे पितृतर्पणम्

ਫਿਰ ਉਸ ਰਕਤ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਤਿਲ ਲੈ ਕੇ, ਜਨੇਊ ਨੂੰ ਅਪਸਵ੍ਯ ਢੰਗ ਨਾਲ ਧਾਰਨ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਲਈ ਤਰਪਣ ਕੀਤਾ।

Verse 8

प्रत्यक्षं सर्वविप्राणां तथान्येषां तपस्विनाम् । प्रतिज्ञां पूरयित्वाऽथ विशोकः स बभूव ह

ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 9

ततो निःक्षत्रिये लोके कृत्वा हयमखं च सः । प्रायच्छत्सकलामुर्वीं ब्राह्मणेभ्यश्च दक्षिणाम्

ਫਿਰ ਜਦ ਲੋਕ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਞ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਕੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਵੀ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀ।

Verse 10

अथ लब्धवरा विप्रास्तमूचुर्भृगुसत्तमम् । नास्मद्भूमौ त्वया स्थेयमेको राजा यतः स्मृतः

ਫਿਰ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ-ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਾ ਟਿਕ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕੋ ਰਾਜਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”

Verse 14

तस्मात्त्वं देहि मे स्थानं कृत्वाऽपसरणं स्वयम् । न हि दत्त्वा ग्रही ष्यामि विप्रेभ्यो मेदिनीं पुनः

ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਥਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਕ ਵਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰ ਕੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਉਹ ਭੂਮੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ।

Verse 15

न करोष्यथवा वाक्यं ममाद्य त्वं नदीपते । स्थलरूपं करिष्यामि वह्न्यस्त्रपरिशोषितम्

ਜੇ ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਹੁਕਮ ਨਾ ਮੰਨੇ, ਹੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸੁਕਾ ਕੇ ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਬਣਾ ਦਿਆਂਗਾ।

Verse 16

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा समुद्रो भयसंकुलः । अपसारं ततश्चक्रे यावत्तस्याभिवांछितम्

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਜਿੰਨਾ ਉਸ ਨੇ ਚਾਹਿਆ ਸੀ ਉਤਨਾ ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ।