Adhyaya 6

Verse 1

। सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य त्रिशंकोर्मुनिपुंगवः । विश्वामित्रोऽब्रवीद्वाक्यं किंचिल्लज्जासमन्वितः

ਸੂਤ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕੁਝ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਉੱਤਰ ਕਿਹਾ।

Verse 2

मा विषादं महीपाल विषयेऽत्र करिष्यसि । अनेनैव शरीरेण त्वां नयिष्याम्यहं दिवम्

“ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿਚ ਵਿਸਾਦ ਨਾ ਕਰ। ਇਸੇ ਦੇਹ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ।”

Verse 3

तत्तत्कर्म करिष्यामि स्वर्गार्थे नृपसत्तम । तवाभीष्टं करिष्यामि किं वा यास्यामि संक्षयम्

“ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸੱਤਮ, ਸਵਰਗ ਲਈ ਜੋ ਜੋ ਕਰਮ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ—ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿਚ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ।”

Verse 4

एवमुक्त्वा परं कोपं कृत्वोपरि दिवौकसाम् । उवाच च ततो रौद्रं प्रत्यक्षं तस्य भूपतेः

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਲੋਕ ਵਾਸੀਆਂ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕ੍ਰੋਧ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਭੂਪਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਰੌਦ੍ਰ ਬਚਨ ਪ੍ਰਤੱਖ ਉਚਾਰੇ।

Verse 5

यथा मया द्विजत्वं हि स्वयमेवार्जितं बलात् । तथा सृष्टिं करिष्यामि स्वकीयां नात्र संशयः

“ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤਪੋਬਲ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਪ ਹੀ ਦ੍ਵਿਜਤਾ ਦਾ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।”

Verse 6

ततस्तं स समालोक्य शंकरं शशिशेखरम् । प्रणम्य विधिवद्भक्त्या स्तुतिं चक्रे महामुनिः

ਤਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਚੰਦਰ-ਮੁਕੁਟਧਾਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਿਆ; ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਸਤੁਤੀ ਰਚੀ।

Verse 7

विश्वामित्र उवाच । जय देव जयाचिंत्य जय पार्वतिवल्लभ । जय कृष्ण जगन्नाथ जय कृष्ण जगद्गुरो

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੈ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵ! ਜੈ ਹੋ, ਹੇ ਅਚਿੰਤ੍ਯ! ਜੈ ਹੋ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ-ਵੱਲਭ! ਜੈ ਹੋ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਗੰਨਾਥ! ਜੈ ਹੋ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਗਦਗੁਰੂ!

Verse 8

जयाचिंत्य जयामेय जयानंत जयाच्युत । जयामर जयाजेय जयाव्यय सुरेश्वर

ਜੈ ਹੋ ਅਚਿੰਤ੍ਯ! ਜੈ ਹੋ ਅਮੇਯ! ਜੈ ਹੋ ਅਨੰਤ! ਜੈ ਹੋ ਅਚ੍ਯੁਤ! ਜੈ ਹੋ ਅਮਰ! ਜੈ ਹੋ ਅਜੇਯ! ਜੈ ਹੋ ਅਵ੍ਯਯ—ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ!

Verse 9

जय सर्वग सर्वेश जय सर्वसुराश्रय । जय सर्वजनध्येय जय सर्वाघनाशन

ਜੈ ਹੋ ਸਰਵਗ! ਜੈ ਹੋ ਸਰਵੇਸ਼! ਜੈ ਹੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸਰੇ! ਜੈ ਹੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਿਆਨ-ਯੋਗ੍ਯ! ਜੈ ਹੋ ਹਰ ਪਾਪ ਦੇ ਨਾਸਕ!

Verse 10

त्वं धाता च विधाता च त्वं कर्ता त्वं च रक्षकः । चतुर्विधस्य देवेश भूतग्रामस्य शंकर

ਤੂੰ ਹੀ ਧਾਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਧਾਤਾ; ਤੂੰ ਹੀ ਕਰਤਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਰੱਖਿਆਕ। ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੂਤ-ਸਮੂਹ ਦਾ ਤੂੰ ਹੀ ਅਧਿਪਤੀ ਤੇ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ।

Verse 11

यथा तिलस्थितं तैलं यथा दधिगतं घृतम् । तथैवाधिष्ठितं कृत्स्नं त्वया गुप्तेन वै जगत्

ਜਿਵੇਂ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇਲ ਗੁਪਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਤੂੰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਇਸ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਕਰਦਾ ਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।

Verse 12

त्वं ब्रह्मा त्वं हृषीकेशस्त्वं शक्रस्त्वं हुताशनः । त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमिन्दुस्त्वं दिवाकरः

ਤੂੰ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਹੁਤਾਸ਼ਨ (ਅਗਨੀ) ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਯਜ੍ਞ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਚੰਦਰਮਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਦਿਵਾਕਰ (ਸੂਰਜ) ਹੈਂ।

Verse 13

अथवा बहुनोक्तेन किं स्तवेन तव प्रभो । समासादेव वक्ष्यामि विभूतिं श्रुतिनोदिताम्

ਅਥਵਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ? ਮੈਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਿਤ ਤੇਰੀ ਵਿਭੂਤੀ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 14

यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु स्थावरं जंगमं विभो । तत्सर्वं भवता व्याप्तं काष्ठं हव्यभुजा यथा

ਹੇ ਵਿਭੋ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ—ਥਿਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚਲਣ ਵਾਲਾ—ਉਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ (ਗੁਪਤ ਸ਼ਕਤੀ) ਵਿਆਪਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 15

श्रीभगवानुवाच । परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते वरं प्रार्थय सन्मुने । यत्ते हृदि स्थितं नित्यं सर्वं दास्याम्यसंशयम्

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਸਤ੍ਮੁਨੀ, ਵਰ ਮੰਗ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਦੇਵਾਂਗਾ।

Verse 16

विश्वामित्र उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश यदि देयो वरो मम । तन्मे स्यात्सृष्टिमाहात्म्यं त्वत्प्रसादान्महेश्वर

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤਾਂਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।”

Verse 17

एवमस्त्विति तं चोक्त्वा भगवान्वृषभध्वजः । सर्वैर्गणैः समायुक्तस्ततश्चादर्शनं गतः

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਕਿ “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ,” ਭਗਵਾਨ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧ੍ਵਜ—ਜਿਸ ਦਾ ਧ੍ਵਜ ਬੈਲ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੈ—ਸਾਰੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਉਥੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 18

विश्वामित्रोऽपि तत्रैव स्थितो ध्यानपरायणः । चक्रे चतुर्विधां सृष्टिं स्पर्द्धया हंसगामिनः

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿਆ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ; ਅਤੇ ਹੰਸਗਾਮੀ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨਾਲ ਸਪਰਧਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਚਤੁਰਵਿਧ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ।