Adhyaya 36

Verse 1

ऋषय ऊचुः । चित्रेश्वरमिदं पीठमगस्त्यमुनिनिर्मितम् । यत्प्रमाणं यत्प्रभावं तदस्माकं प्रकीर्तय

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਪੀਠ ਅਗਸਤ੍ਯ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ (ਵਿਸਤਾਰ) ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਾਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕਰਕੇ ਸੁਣਾਓ।

Verse 2

सूत उवाच । तस्य पीठस्य माहात्म्यं वक्तुं नो शक्यते द्विजाः । सहस्रेणापि वर्षाणां मुखानामयुतैरपि

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪੀਠ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਹਿਣੀ ਅਸੰਭਵ ਹੈ—ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਬੋਲਿਆਂ ਵੀ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੂੰਹ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

Verse 3

तत्र सिद्धिमनुप्राप्ताः शतशोऽथ सहस्रशः । अनुध्यानसमायुक्ता योगिनः शंसितव्रताः

ਉੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਨੇ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਨਿਰੰਤਰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ।

Verse 4

अन्यपीठेषु या सिद्धिर्वर्षानुष्ठानतो भवेत् । दिनेनैकेन तां सिद्धिं लभंते योगिनो ध्रुवम्

ਹੋਰ ਪੀਠਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਿੱਧੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਯੋਗੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਇਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Verse 5

यस्तत्राथ र्वणान्मंत्राञ्जपेच्छ्रद्धासमन्वितः । तेषामर्थोद्भवं कृत्स्नं फलं प्राप्नोति स ध्रुवम्

ਜੋ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਅਥਰਵਣ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਉਪਜਣ ਵਾਲਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 6

पुत्रकामो नरस्तत्र पुंलिंगान्यो जपेन्नरः । स लभेतेप्सितान्पुत्रान्यद्यपि स्याज्जरान्वितः

ਜੋ ਪੁਰੁਸ਼ ਪੁੱਤਰ-ਕਾਮਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਪੁੰਲਿੰਗ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ; ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬੁੱਢਾਪੇ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਤੱਥਾਪਿ ਮਨੋਵਾਂਛਿਤ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 7

गर्भोपनिषदं तत्र पुत्रकामो जपेन्नरः । अपि वन्ध्याप्रसंगेन स्यात्स पुत्रसमन्वितः

ਪੁੱਤਰ-ਕਾਮੀ ਪੁਰੁਸ਼ ਉੱਥੇ ਗਰਭੋਪਨਿਸ਼ਦ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ; ਬਾਂਝਪਨ ਦੀ ਦੁਰਭਾਗਤਾ ਹੋਵੇ ਤੱਥਾਪਿ ਉਹ ਸੰਤਾਨ-ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 8

शत्रुलोकविनाशाय यो जपेच्छतरुद्रियम् । तस्मिन्पीठेऽरयस्तस्य सद्यो गच्छंति संक्षयम् ०

ਵੈਰੀ-ਲੋਕ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਜੋ ਉੱਥੇ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰੀਯ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪੀਠ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵੈਰੀ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 9

भूतप्रेतपिशाचादिरक्षार्थं तत्र मानवः । यो जपेद्वामदेव्यं च स स्याद्धि निरुपद्रवः

ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ ਆਦਿ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਵਾਮਦੇਵ੍ਯ ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਪਦ੍ਰਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 10

कोऽदादिति नरस्तत्र कन्यार्थं यो जपेदृचम् । यां कन्यां ध्यायमानस्तु स तां प्राप्नोत्यसंशयम्

ਜੋ ਪੁਰੁਸ਼ ਵਧੂ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉੱਥੇ “ਕੋऽਦਾਦਿਤਿ” ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਋ਚਾ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਕਨਿਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 11

यो भूपालप्रसादार्थमिमं देवा निशं जपेत् । निरर्गलः प्रसादः स्यात्तस्य पार्थिवसंभवः

ਹੇ ਦੇਵੋ! ਜੋ ਕੋਈ ਰਾਜੇ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਵਿਘਨ ਰਾਜਕ੍ਰਿਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਕ ਦੀ ਸੁਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਤੋਂ ਉਪਜਦੀ ਹੈ।

Verse 12

स्वस्त्रीस्नेहकृतेयस्तु तं पत्नीभिरिति द्विजाः । जपेद्भार्या भवेत्साध्वी तस्य सा स्नेहवत्सला

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ! ਜੋ ਕੋਈ ਪਤਨੀ ਦਾ ਸਨੇਹ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਇੱਥੇ “ਤੰ ਪਤਨੀਭਿਰ …” ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪੇ, ਉਸ ਦੀ ਭਾਰਿਆ ਸਾਧਵੀ ਤੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਬਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਮਮਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 13

यो लोकानुग्रहार्थाय जपेददितिरित्यपि । तस्य लोकानुरागः स्यात्सलाभश्च विशेषतः

ਜੋ ਕੋਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਲਈ “ਅਦਿਤਿਰ …” ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਵੀ ਜਪੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਾਭ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Verse 14

वित्तार्थी यो जपेत्तत्र श्रीसूक्तं मनुजो द्विजाः । सर्वतस्तस्य वित्तानि समागच्छंत्यनेकशः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ! ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀਸੂਕਤ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਧਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 16

जपेद्रथंतरं साम यानार्थं तत्र यो नरः । स प्राप्नोति हि यानानि शीघ्रगानि शुभानि च

ਜੋ ਨਰ ਯਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਰਥੰਤਰ ਸਾਮ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਤੇਜ਼-ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 17

गजार्थी यो जपेत्तत्र गणानां द्विजसत्तमाः । स प्राप्नोति गजान्मर्त्यो मदप्लावितभूतलान्

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਜੋ ਕੋਈ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਥੇ “ਗਣਾਨਾਂ …” ਮੰਤ੍ਰ ਜਪੇ, ਉਹ ਮਰਤ੍ਯ ਮਦਮਸਤ ਹਾਥੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਭਿਗੋ ਦੇਵੇ।

Verse 18

न तद्रक्षेति यो मन्त्रं जपेद्र क्षाकृते नरः । तस्य स्यात्सर्वतो रक्षा समेषु विषमेषु च

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉੱਥੇ “ਨ ਤਦ ਰਕ੍ਸ਼ੇ …” ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਸੁਖਦ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਤੇ ਸੰਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।

Verse 19

सप्तर्षय इति श्रेष्ठां यो जपेत्तु समाहितः । ऋचं रोगविनाशाय स रोगैः परि मुच्यते

ਜੋ ਕੋਈ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਰੋਗ-ਨਾਸ ਲਈ “ਸਪ੍ਤ਋ਸ਼ਯਃ …” ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਋ਚਾ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 20

यदुभी यो जपेत्तत्र ग्रहपीडार्दितो जनः । सानुकूला ग्रहास्तस्य प्रभवंति न संशयः

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗ੍ਰਹ-ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ “ਯਦੁਭੀ …” ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪਾਠ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਗ੍ਰਹ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 21

भूतपीडार्दितो यश्च बृहत्साम जपेन्नरः । पितृवज्जायते तस्य स भूतोऽप्यंतकोऽपि चेत्

ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭੂਤ-ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਿਹਤਸਾਮਨ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੂਤ—even ਜੇ ਅੰਤਕਾਰੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਲਈ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 22

यात्रासिद्धिकृते यश्च जपेत्सूक्तं च शाकुनम् । तस्य संसिध्यते यात्रा यद्यपि स्यादकिंचनः

ਜੋ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਸ਼ਾਕੁਨ-ਸੂਕਤ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਸਫਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨਿਰਧਨ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਵੇ।

Verse 23

सर्पनाशाय यस्तत्र सार्पसूक्तं जपेन्नरः । न तस्य मंदिरे सर्पाः प्रविशंति कथंचन

ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਸਾਰਪ-ਸੂਕਤ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਖ਼ਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

Verse 24

विषनाशाय यस्तत्र जपेच्छ्र द्धासमन्वितः । उत्तिष्ठेति विषं सद्यस्तस्य नाशं प्रयास्यति

ਵਿਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਜੋ ਉੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ “ਉੱਤਿਸ਼ਠ—ਉਠ!” ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ, ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 25

स्थावरजगमं वापि कृत्रिमं यदि वा विषम् । तस्य नाम्ना विनिर्याति तमः सूर्योदये यथा

ਚਾਹੇ ਵਿਸ਼ ਅਚਲ ਜਾਂ ਚਲ ਸਰੋਤ ਤੋਂ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਇਉਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹਨੇਰਾ।

Verse 26

व्याघ्रसाम जपेद्यस्तु तत्र श्रद्धासमन्वितः । तस्य व्याघ्रादयो व्याला जायंते सौम्यचेतसः

ਪਰ ਜੋ ਉੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਿਆਘ੍ਰ-ਸਾਮ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ, ਉਸ ਲਈ ਬਾਘ ਆਦਿ ਭਿਆਨਕ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਸੁਮਧੁਰ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 27

कृषिकर्मप्रसि द्ध्यर्थं यो जपेल्लांगलानि च । वृष्टिहीनेऽपि लोकेऽस्मिन्कृषिस्तस्य प्रसिध्यति

ਖੇਤੀ-ਕਰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਜੋ ਉੱਥੇ ‘ਲਾਂਗਲਾਣੀ’ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ, ਵਰਖਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 28

ईतिनाशाय तत्रैव जपेद्देवव्रतं नरः । ततः संकीर्त्तना देव ईतयो यांति संक्षयम्

ਆਫ਼ਤਾਂ ਤੇ ਮਹਾਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਹੀ ‘ਦੇਵਵ੍ਰਤ’ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ; ਉਸ ਕੀਰਤਨ-ਜਪ ਨਾਲ ਦੁੱਖ-ਉਪਦ੍ਰਵ ਨਾਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 29

अनावृष्टिहते लोके पंचेंद्रं तत्र यो जपेत् । तस्य हस्तकृते होमे तन्मंत्रैः स्याज्जलागमः

ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਅਨਾਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਉੱਥੇ ‘ਪੰਚੇਂਦ੍ਰ’ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ—ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਕੀਤੇ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਜਲ (ਵਰਖਾ) ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 30

दंष्ट्राभ्या मिति यस्तत्र नरश्चौरार्दितः पठेत् । नोपद्रवो भवेत्तस्य कदाचिच्चौरसंभवः

ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੋਰਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ‘ਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮ’ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਚੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਪਦ੍ਰਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 31

विवादार्थं जपेद्यस्तु संसृष्टमिति तत्र च । विवादे विजय स्तस्य पापस्यापि प्रजायते

ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਝਗੜੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ‘ਸੰਸ੍ਰਿਸ਼ਟਮ’ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ, ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਜਿੱਤ ਉਪਜਦੀ ਹੈ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।

Verse 32

यो रिपूच्चाटनार्थाय नरो रुद्रशिरो जपेत् । तस्य ते रिपवो यांति देशं त्यक्त्वा कुबुद्धितः

ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾਉਣ ਲਈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰਸ਼ਿਰਸ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵੈਰੀ ਆਪਣੀ ਕੁਬੁੱਧੀ ਕਰਕੇ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 33

मोहनाय रिपूणां च यो जपेद्विष्णुसंहिताम् । तस्य मोहाभिभूतास्ते जायंते रिपवो ध्रुवम्

ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵੈਰੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੋਹ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 34

वशीकरणहेतोर्यः कूष्मांडीः प्रजपेन्नरः । शत्रवोऽपि वशे तस्य किं पुनः प्रमदादयः

ਵਸ਼ੀਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕੂਸ਼ਮਾਂਡੀ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਆਦਿ ਤਾਂ ਕਿੰਨੀ ਵੱਧ।

Verse 35

यः स्तंभाय रिपूणां वै प्राजापत्यं च वारुणम् । मंत्रं जपेद्द्विजश्रेष्ठाः सम्यक्छ्रद्धापरायणः । मंत्रसंस्तंभितास्तस्य जायंते सर्वशत्रवः

ਹੇ ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਜੋ ਪੱਕੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯ ਅਤੇ ਵਾਰੁਣ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਪ ਕਰਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਤੰਭਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਭ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਉਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 36

जपेत्काली करालीति यः शोषाय नरो द्विजाः । स शोषयति तत्कृत्स्नं यच्चित्ते धारयेन्नरः

ਹੇ ਦਵਿਜੋ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਲਈ ‘ਕਾਲੀ, ਕਰਾਲੀ’ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਕਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।

Verse 37

एष मंत्रस्तदा जप्तो ह्यगस्त्येन महात्मना । यत्प्रभावान्नदीनाथस्तेन संशोषितो ध्रुवम्

ਇਹੀ ਮੰਤ੍ਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਜਪਿਆ ਸੀ; ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਨਾਥ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 38

एतत्प्रभावं यत्पीठं मंत्राणां सिद्धिकारकम् । ऐहिकानां फलानां च तन्मया वः प्रकीर्तितम्

ਉਸ ਪੀਠ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਿਕ ਫਲ ਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

Verse 39

यो वांछति पुनः स्वर्गं स तत्र द्विजसत्तमाः । स्नानं करोतु दानं च श्राद्धं चापि विशेषतः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਜੋ ਕੋਈ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਦਾਨ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰੇ।

Verse 40

अथ वांछति यो मोक्षं विरक्तो भवसागरात् । निष्कामस्तत्र संतुष्टस्तपस्तप्येत्सुबुद्धिमान्

ਪਰ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਬੁੱਧੀਵਾਨ ਤਪ ਕਰੇ।

Verse 41

ऋषय ऊचुः । मंत्रजाप्यस्य माहात्म्यं यत्त्वया नः प्रकीर्तितम् । तत्कथं सिद्धिमायाति मंत्रजाप्यं हि सूतज

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ-ਜਪ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ; ਪਰ ਮੰਤ੍ਰ-ਜਪ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?

Verse 42

सूत उवाच । अत्र तत्कथयिष्यामि यन्मया पितृतः श्रुतम् । वदतो ब्राह्मणेंद्रस्य पुरा दुर्वाससो मुनेः

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ ਜੋ ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਸੁਣੀ ਸੀ—ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਅਗੇਵਾਨ, ਮੁਨੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼-ਵਚਨਾਂ ਤੋਂ।

Verse 43

तेन पूर्वं पिताऽस्माकं पृष्टो दुर्वाससा द्विजाः । मंत्रवादकृते यच्च शृणुध्वं सुसमाहिताः

ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਜੋ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਸੁਣੋ।

Verse 44

दुर्वासा उवाच । साधयिष्याम्यहं मन्त्रमभीष्टं कमपि व्रती । तस्य सिद्धिकृते ब्रूहि विधानं शास्त्रसंभवम्

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਇੱਛਿਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸਿਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਸੰਮਤ ਵਿਧਾਨ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।”

Verse 45

लोमहर्षण उवाच । मंत्राणां साधनं कष्टं सर्वेषामपि सन्मुने । प्रत्यवायसमोपेतं बहुच्छिद्रसमाकुलम्

ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸਤਮੁਨੀ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਸਭ ਲਈ ਹੀ ਕਠਿਨ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਆਵਾਯ ਦੇ ਭਯ ਜੁੜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਅਨੇਕ ਛਿਦਰਾਂ ਵਾਲੇ ਖੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।”

Verse 46

तस्मान्मंत्रकृते सिद्धिं यदि त्वं वांछसि द्विज । चमत्कारपुरे क्षेत्रे तत्र त्वं गंतुमर्हसि

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦਵਿਜ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਾ; ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੈ।

Verse 47

तत्र चित्रेश्वरीपीठमगस्त्येन विनिर्मितम् । सद्यः सिद्धिकरं प्रोक्तं मन्त्राणां हृदि वर्तिनाम्

ਉੱਥੇ ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰੀ ਪੀਠ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਸਤ੍ਯ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 48

न तत्र जायते छिद्रं प्रत्यवायो न च द्विज । नासिद्धिर्वरदानेन सर्वेषां त्रिदिवौकसाम्

ਹੇ ਦਵਿਜ, ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਉੱਪਜਦਾ, ਨਾਹ ਹੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤਿਆਵਾਯ (ਅਪਸ਼ਕੁਨ/ਵਿਘਨ) ਹੁੰਦਾ। ਉਸ ਪੀਠ ਦੀ ਵਰਦਾਨੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ—ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਦੇਵਗਣ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

Verse 49

चातुर्युंग्यं हि तत्पीठं स्थितानां सिद्धिमाह रेत् । युगानुरूपतः सद्यस्ततो वक्ष्याम्यहं द्विज

ਉਹ ਪੀਠ ਚਾਰੋਂ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ; ਜੋ ਉੱਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਹਰ ਯੁਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਰੰਤ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦਵਿਜ, ਹੁਣ ਮੈਂ (ਵਿਧੀ) ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

Verse 50

यो यं साधयितुं मन्त्रमिच्छति द्विजसत्तम । स तस्य पूर्वमेवाथ लक्षमेकं जपेन्नरः

ਹੇ ਦਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਕੋਈ ਜਿਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸਾਧਣਾ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਲੱਖ ਜਪ ਕਰੇ।

Verse 51

ततो भवति संसिद्धो मंत्रार्हः स नरः शुचिः । जपेद्ब्राह्मणशार्दूल ततो लक्षचतुष्टयम् । दशांशेन तु होमः स्यात्सुसमिद्धे हुताशने

ਫਿਰ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰ ਧਾਰਣ ਯੋਗ। ਤਦ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਉਹ ਹੋਰ ਚਾਰ ਲੱਖ ਜਪ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਜਪ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਮ ਕਰੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹਵਨਾਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ।

Verse 52

ततस्तु जायते सिद्धिर्नूनं तन्मंत्रसंभवा । तत्र सौम्येषु कृत्येषु होमः सिद्धार्थकैः सितैः

ਤਦੋਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਕੋਮਲ ਤੇ ਮੰਗਲ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਚਿੱਟੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 53

तर्पणैः कन्यकानां च होमः स्यात्स फलप्रदः

ਕਨਿਆਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਤਰਪਣ ਦੇ ਅਰਪਣ ਅਤੇ ਹੋਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇੱਛਿਤ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 54

एतत्कृतयुगे प्रोक्तं मंत्रसाधनमुत्त मम् । सर्वेषां साधकानां च मया प्रोक्तं द्विजोत्तम

ਇਹ ਉੱਤਮ ਮੰਤਰ-ਸਾਧਨਾ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਲਈ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਤੇ ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਇਹ ਮੈਂ ਸਭ ਸਾਧਕਾਂ ਲਈ ਉਪਦੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।

Verse 55

एतत्त्रेतायुगे प्रोक्तं पादोनं मन्त्रसाधनम् । युग्मार्धं द्वापरे कार्यं चतुर्थांशं कलौ युगे

ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਤਰ-ਸਾਧਨਾ ਚੌਥਾਈ ਘਟ ਕਰ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਦ੍ਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਅੱਧੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਲੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਭਾਗ।

Verse 56

एवं तत्र समासाद्य सिद्धिं मंत्रसमुद्भवाम् । तत्र पीठे ततः कृत्यं साधयेत्स्वेच्छया नरः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੀਠ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜੋ ਕਰਤੱਬ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਧ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 57

शापानुग्रहसामर्थ्यसंयुतस्तेज साऽन्वितः । अजेयः सर्वभूतानां साधूनां संमतस्तथा

ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਅਤੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਜੇਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਅਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੀ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 58

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा स मुनिस्तस्य पितुर्मम वचोऽखिलम् । ततश्चित्रेश्वरं पीठं समायातोऽथ सन्मुनिः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਚਨ—ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਓਰੋਂ ਕਹੇ ਹੋਏ—ਪੂਰੇ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਤਮੁਨੀ ਫਿਰ ਚਿਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੀਠ ਵੱਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 59

तत्र संसाधयामास सर्वान्मंत्रान्यथाक्रमम् । विधिना शास्त्रदृष्टेन श्रद्धया परया युतः

ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਧਿਆ; ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਰਮ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ।

Verse 60

इति संसिद्धमंत्रः स चमत्कारपुरं गतः । विप्राणां प्रार्थनार्थाय भूमिखंडकृते द्विजाः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਤਰ-ਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਨੂੰ ਗਿਆ—ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ੋਈ ਲਈ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਖੰਡ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸੰਬੰਧੀ।