Adhyaya 277

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कि नामानो द्विजास्ते च वाराणस्याः समागताः । एकादशप्रकारोऽसौ येषां रुद्रः प्रभक्तितः । तत्संज्ञाश्च समाचक्ष्व विस्तरेण महामुने

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਕੌਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਗਿਆਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਹੈ? ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਉਪਾਧੀਆਂ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।”

Verse 2

सूत उवाच । एकस्तेषां मृगव्याधो विख्यातो भुवनत्रये । द्वितीयः सर्वसंज्ञश्च निंदितश्च तृतीयकः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮ੍ਰਿਗਵਿਆਧ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਸਰਵਸੰਜ्ञ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੀਜਾ ਨਿੰਦਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”

Verse 3

महायशाश्चतुर्थस्तु कथ्यते मुनिसत्तमाः । अजैकपाद इत्युक्तः पंचमो मुनि सत्तमाः

ਹੇ ਮੁਨਿਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਚੌਥਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਪੰਜਵਾਂ, ਹੇ ਅਗ੍ਰਗਣ੍ਯ ਮੁਨੀ, ‘ਅਜੈਕਪਾਦ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 4

अहिर्बुध्न्यस्तथा षष्ठः पिनाकी सप्तमस्तथा । परं तपस्तथान्यस्तु दहनो नवमस्तथा

ਛੇਵਾਂ ਅਹਿਰਬੁਧਨ੍ਯ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੱਤਵਾਂ ਪਿਨਾਕੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਇਕ ਪਰੰਤਪਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੌਵਾਂ ਦਹਨ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 5

ईश्वरो दशमः प्रोक्तः कपाली चांति मस्तथा । तेषामेतानि नामानि स्थितान्येव हि यानि च । रुद्राणामपि तान्येव विहितानि हरेण तु

ਦਸਵਾਂ ਈਸ਼ਵਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਕਪਾਲੀ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਥਾਪਿਤ ਨਾਮ ਹਨ; ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਇਹੀ ਨਾਮ ਹਰਿ ਨੇ ਹੀ ਨਿਯਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

Verse 6

ऋषय ऊचुः । कानि दानानि शस्यानि तदर्थं वद नो द्रुतम् । जपश्चैव पुरा प्रोक्तस्त्वया कार्यो यथैव च

਋ਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਉਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਨੀਯ ਹਨ, ਸਾਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੱਸੋ। ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਕਿਹੜਾ ਜਪ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ?”

Verse 7

सूत उवाच । तदुद्दिश्य प्रदातव्यमेकैकस्य पृथक्पृथक् । प्रत्यक्षाश्च महाभाग दातव्या धेनवः क्रमात्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਰ ਇਕ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਧੇਨੂਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”

Verse 8

मृगव्याधाय प्रत्यक्षा गौर्देया च गुडोद्भवा । कपालिने प्रदातव्या नवनीतसमुद्भवा

ਮ੍ਰਿਗਵਿਆਧ ਨੂੰ ਗੁੜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਕਪਾਲੀ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਨਵਨੀਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਗਾਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨੀ ਯੋਗ ਹੈ।

Verse 9

अजपादाय चाज्योत्था अहिर्बुध्न्याय हेमजा । पिनाकिने प्रदातव्या धेनुर्लवणसम्भवा

ਅਜਪਾਦ ਲਈ ਘੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਹੈ; ਅਹਿਰਬੁਧਨ੍ਯ ਲਈ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਗਾਂ; ਅਤੇ ਪਿਨਾਕੀਨ (ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ) ਲਈ ਲੂਣ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਧੇਨੁ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨੀ ਹੈ।

Verse 10

परंतपाय विप्रेन्द्रास्तथैव रसस म्भवा । अन्नजा दहनायोक्ता ईश्वराय जलोद्भवा

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੇੰਦਰੋ! ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰੰਤਪ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਰਸ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਗਾਂ ਦਿਓ; ਦਹਨ ਲਈ ਅੰਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਗਾਂ ਨਿਯਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਜਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਗਾਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ।

Verse 11

एता ददाति यो विप्रा एतेषां च महात्मनाम् । चक्रवर्ती भवेन्नूनमेतदाह पितामहः

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ! ਜੋ ਕੋਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਿਯਤ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਚਕ੍ਰਵਰਤੀ ਬਣਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ।

Verse 12

अन्यत्रापि प्रदत्ताश्च किं पुनर्भवसंनिधौ । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन एता देयाः प्रयत्नतः

ਹੋਰ ਥਾਂ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਇਹ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਤਾਂ ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕਿੰਨਾ ਵਧੇਰੇ! ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਧਿਆਨਪੂਰਵਕ ਇਹ ਦਾਨ ਅਵਸ਼੍ਯ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

Verse 13

धेनवो यो न शक्तः स्यादेका देया प्रयत्नतः । सर्वेषामेव रुद्राणां भर्तृयज्ञवचो यथा

ਜੇ ਕੋਈ ਬਹੁਤੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਇਕ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ; ਭਰਤ੍ਰਿਯਜ੍ਞ ਦੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਦਾਨ ਸਭ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦਾ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 277

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये एकादशरुद्रसमीपे दानमाहात्म्यवर्णनं नाम सप्तसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਭਾਗ, ਨਾਗਰਖੰਡ ਦੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ-ਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ‘ਏਕਾਦਸ਼ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।