Adhyaya 255

Verse 1

गालव उवाच । एवं ते लब्धशापाश्च पार्वतीशाप पीडिताः । अनपत्या बभूवुश्च तथा च प्रतिमानवाः

ਗਾਲਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਭਾਗੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਹੇ। ਉਹ ਨਿਸੰਤਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ—ਮਨੁੱਖੀ ਆਕਾਰ ਤਾਂ ਸੀ, ਪਰ ਜੀਵੰਤ ਪਰੰਪਰਾ ਜਿਵੇਂ ਟੁੱਟ ਗਈ।

Verse 2

शालग्रामस्तु गंडक्यां नर्मदायां महेश्वरः । उत्पद्यते स्वयंभूश्च तावेतौ नैव कृत्रिमौ

ਗੰਡਕੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਸਵਯੰਭੂ ਹਨ, ਕਦੇ ਮਨੁੱਖ-ਕ੍ਰਿਤ ਨਹੀਂ।

Verse 3

चतुर्विंशतिभेदेन शालग्रामगतो हरिः । परीक्ष्यः पुरुषैर्नित्यमेकरूपः सदाशिवः

ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਚੌਵੀ ਭੇਦਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਭਗਤਾਂ ਨੇ ਸਦਾ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਹੀ ਸਰੂਪ—ਇਕ ਤੱਤ—ਸਦਾਸ਼ਿਵ ਹੀ ਜਾਣਨਾ ਹੈ।

Verse 4

शालग्रामशिला यत्र गंडकीविमले जले । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च ब्रह्मणः पदमाप्नुयात्

ਜਿੱਥੇ ਗੰਡਕੀ ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਸ਼ਿਲਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਹ ਜਲ ਪੀ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 5

तां पूजयित्वा विधिवद्गंडकीसंभवां शिलाम् । योगीश्वरो विशुद्धात्मा जायते नात्र संशयः

ਗੰਡਕੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਉਸ ਸ਼ਿਲਾ (ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ) ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਯੋਗੀਆਂ ਦਾ ਅਧੀਸ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 6

एतत्ते कथितं सर्वं यत्पृष्टोऽहमिह त्वया । यथा हरो विप्रशापं प्राप्तवांस्तन्निशामय

ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣ ਕਿ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 7

यः शृणोति नरो भक्त्या वाच्यमानामिमां कथाम् । गिरीशनृत्यसंबन्धामुमादेहार्द्धवर्णिताम्

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਉਚਾਰਿਤ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—ਗਿਰੀਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਤੇ ਉਮਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅਰਧ-ਦੇਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ—

Verse 8

ब्रह्मणः स्तुतिसंयुक्तां स गच्छेत्परमां गतिम् । श्लोकार्द्धं श्लोकपादं वा समस्तं श्लोकमेव वा

—ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ—ਉਹ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ, ਚਾਹੇ ਅੱਧਾ ਸ਼ਲੋਕ, ਚੌਥਾਈ ਪਦ, ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਸ਼ਲੋਕ ਹੀ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕਰੇ।

Verse 9

यः पठेदविरोधेन मायामानविवर्जितः । स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧ-ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਾਇਆ, ਛਲ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਫਿਰ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

Verse 11

यथा ब्रह्मादयो देवा गीतवाद्याभियोगतः । परां सिद्धि मवापुस्ते दुर्गाशिवसमीपतः

ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਦਯ-ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਾਨਿਧ੍ਯਤਾ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ—

Verse 12

वर्षाकाले च संप्राप्ते भक्तियोगे जनार्दने । महेश्वरेऽथ दुर्गायां न भूयः स्तनपो भवेत्

ਜਦੋਂ ਵਰਖਾ-ਕਾਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਜਨਾਰਦਨ ਪ੍ਰਤੀ ਭਕਤੀ-ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਦੁਰਗਾ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁੜ ਸਤਨਪਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਬਣੇਗਾ (ਅਰਥਾਤ ਪੁਨਰਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ)।

Verse 13

गणेशस्य सदा कुर्याच्चातुर्मास्ये विशेषतः । पूजां मनुष्यो लाभार्थं यत्नो लाभप्रदो हि सः

ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਵਿੱਚ। ਜੋ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਯਤਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਲਾਭ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 14

सूर्यो नीरोगतां दद्याद्भक्त्या यैः पूज्यते हि सः । चातुर्मास्ये समायाते विशेषफलदो नृणाम्

ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੋਗਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਆ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੂਜਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 15

इदं हि पंचायतनं सेव्यते गृहमेधिभिः । चातुर्मास्ये विशेषेण सेवितं चिंतितप्रदम्

ਇਹ ਪੰਚਾਇਤਨ ਪੂਜਾ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 16

शालग्रामगतं विष्णुं यः पूजयति नित्यदा । द्वारवतीचक्रशिलासहितं मोक्षदायकम्

ਜੋ ਨਿੱਤ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਦ੍ਵਾਰਕਾਵਤੀ ਦੀ ਚਕ੍ਰ-ਸ਼ਿਲਾ ਸਮੇਤ—ਉਹ ਮੋਖ ਦਾਤਾ ਤੱਤ ਦੀ ਹੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 17

चातुर्मास्ये विशेषेण दर्शनादपि मुक्तिदम् । यस्मिन्स्तुते स्तुतं सर्वं पूजिते पूजितं जगत्

ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਭ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 18

पूजितः पठितो ध्यातः स्मृतो वै कलुषापहः । शालग्रामे किं पुनर्यच्छालग्रामगतो हरिः

ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਠ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ—ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮਲਿਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਹਰਿ ਆਪ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਕਿੰਨਾ ਵਧ ਕਰਕੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ!

Verse 19

पुनर्हि हरिनैवेद्यं फलं चापि धृतं जलम् । चातुर्मास्ये विशेषेण शालग्रामगतं शुभम्

ਫਿਰ ਹਰਿ ਨੂੰ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਵਜੋਂ ਅਰਪਿਤ ਫਲ ਅਤੇ ਅਰਪਣ ਲਈ ਧਾਰਿਆ ਜਲ—ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ—ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ-ਵਾਸੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅਤਿ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 20

तिलाः पुनंत्यर्पिताश्च शालग्रामस्य शूद्रज । चातुमास्ये विशेषेण नरं भक्त्या समन्वितम्

ਹੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰ-ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਤਿਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 21

स लक्ष्मीसहितो नित्यं धनधान्यसमन्वितः । महाभाग्यवतां गेहे जायते नात्र संशयः

ਉਹ ਸਦਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ, ਧਨ ਅਤੇ ਧਾਨ੍ਯ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾ-ਭਾਗ੍ਯਵਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 22

स लक्ष्मीसहितो विष्णुर्विज्ञेयो नात्र संशयः । तं पूजयेन्महाभक्त्या स्थिरा लक्ष्मीर्गृहे भवेत्

ਉਸ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੀ ਜਾਣੋ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾ-ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਡੋਲ ਟਿਕੀ ਰਹੇਗੀ।

Verse 23

तावद्दरिद्रता लोके तावद्गर्जति पातकम् । तावत्क्लेशाः शरीरेऽस्मिन्न यावत्पूजयेद्धरिम्

ਜਦ ਤੱਕ ਹਰਿ ਦਾ ਭਜਨ-ਪੂਜਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਪਾਪ ਗੱਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 24

स एव पूज्यते यत्र पंचक्रोशं पवित्रकम् । करोति सकलं क्षेत्रं न तवाऽशुभसंभवः

ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪੰਜ ਕ੍ਰੋਸ਼ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ-ਮੰਡਲ ਪਾਵਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਉੱਥੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸ਼ੁਭ ਦਾ ਉਤਪੱਤਿ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

Verse 25

एतदेव महाभाग्यमेतदेवमहातपः । एष एव परो मोक्षो यत्र लक्ष्मीशपूजनम्

ਇਹੀ ਪਰਮ ਭਾਗ ਹੈ, ਇਹੀ ਮਹਾਨ ਤਪ ਹੈ; ਇਹੀ ਪਰਮ ਮੋਖਸ਼ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀਪਤੀ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 26

शंखश्च दक्षिणावर्त्तो लक्ष्मीनारायणात्मकः । तुलसी कृष्णसारोऽत्र यत्र द्वारवती शिला । तत्र श्रीर्विजयो विष्णुर्मुक्तिरेवं चतुष्टयम्

ਜਿੱਥੇ ਦੱਖਿਣਾਵਰਤ ਸ਼ੰਖ ਹੈ ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਤੁਲਸੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਸਾਰ (ਕਾਲੇ ਹਰਣ) ਦੀ ਚਰਮ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਦ੍ਵਾਰਵਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਿਲਾ ਹੈ—ਉੱਥੇ ਚਾਰ ਵਰਦਾਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ: ਸ਼੍ਰੀ (ਸਮ੍ਰਿਧੀ), ਵਿਜਯ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਸਾਨਿਧ੍ਯਤਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ।

Verse 27

लक्ष्मीनारायणे पूजां विधातुर्मनुजस्य तु । ददाति पुण्यमतुलं मुक्तो भवति तत्क्षणात्

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੁੱਲ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸੇ ਛਣ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 28

चातुर्मास्ये विशेषेण पूज्यो लक्ष्मीयुतो हरिः

ਚਾਤੁਰਮਾਸ੍ਯ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਸਹਿਤ ਹਰਿ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 29

कुर्वतस्तस्य देवस्य ध्यानं कल्मषनाशनम् । तुलसीमञ्जरीभिश्च पूजितो जन्मनाशनः

ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਲਮਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਦੀਆਂ ਮੰਜਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 30

पूजितो बिल्वपत्रेण चातुर्मास्येऽघहृत्तमः

ਚਾਤੁਰਮਾਸ੍ਯ ਵਿੱਚ ਬਿਲਵ ਪੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 31

सर्वप्रयत्नेन स एव सेव्यो यो व्याप्य विश्वं जगतामधीशः । काले सृजत्यत्ति च हेलया वा तं प्राप्य भक्तो न हि सीदतीति

ਸਾਰੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਕੇਵਲ ਉਸੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਕੇ ਜਗਤਾਂ ਦਾ ਅਧੀਸ਼ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੀਨ ਵੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਸਹਿਜ ਹੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਭਗਤ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 255

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये लक्ष्मीनारायणमहिमवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोअध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ-ਕਸ਼ੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ, ਸ਼ੇਸ਼ਸ਼ਾਯੀ ਉਪਾਖਿਆਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਨਾਰਦ ਸੰਵਾਦ ਅਧੀਨ ਚਾਤੁਰਮਾਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ “ਲਕਸ਼ਮੀ-ਨਾਰਾਇਣ ਮਹਿਮਾ-ਵਰਨਨ” ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ 255 ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।