Adhyaya 231

Verse 1

सूत उवाच । वृकोऽपि तत्समासाद्य राज्यं त्रैलोक्यसंभवम् । यदृच्छया जगत्सर्वं समाज्ञापयत्तदा

ਸੂਤ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਵ੍ਰਕ ਨੇ ਵੀ ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਰਾਜ-ਸੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਤਦ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਆਗਿਆਵਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ।

Verse 2

सोंऽधकस्य बले वीर्ये धैर्ये कोपे च दानवः । सहस्रगुणितश्चासीद्रौद्रः परमदारुणः

ਉਹ ਦਾਨਵ ਬਲ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਅੰਧਕ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵਧ ਗਿਆ; ਭਿਆਨਕ, ਅਤਿ ਦਰੁਣ ਅਤੇ ਰੌਦ੍ਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 3

एतस्मिन्नंतरे कश्चिन्न मर्त्यो यजति क्षितौ । न होमं नैव जाप्यं च दैत्याञ्ज्ञात्वा सुरास्पदे

ਉਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਮਰਤਯ ਯਜ੍ਞ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਨਾ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਮ, ਨਾ ਹੀ ਮੰਤ੍ਰ-ਜਪ—ਕਿਉਂਕਿ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵ-ਲੋਕ ਦਾ ਆਸਨ ਹਥਿਆ ਲਿਆ ਸੀ।

Verse 4

अथ यः कुरुते धर्मं होमं वा जपमेव वा । सुगुप्तस्थानमासाद्य करोत्यमरतुष्टये

ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਫਿਰ ਵੀ ਧਰਮ ਕਰਦਾ—ਹੋਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਪ ਹੀ—ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸਥਾਨ ਲੱਭ ਕੇ, ਅਮਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਕਰਦਾ ਸੀ।

Verse 5

अथ स्वर्गस्थिता दैत्या यज्ञभागविवर्जिताः । तथा मर्त्योद्भवैर्भागैः संदेहं परमं गताः

ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੈਂਤ, ਯੱਗ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਦੁਬਿਧਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।

Verse 6

ततः कोपपरीतात्मा प्रेषयामास दानवः । मर्त्यलोके चरान्गुप्तान्निपुणांश्चाब्रवीत्ततः

ਤਦ ਉਸ ਦਾਨਵ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਨਿਪੁੰਨ ਜਾਸੂਸ ਭੇਜੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।

Verse 7

यः कश्चिद्देवतानां च प्रगृह्णाति करोति च । तदर्थं यजनं होमं दानं वा पृथिवीतले । स च वध्यश्च युष्माभिर्मम वाक्यादसंशयम्

ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਯੱਗ, ਹਵਨ ਜਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 8

अथ ते तद्वचः श्रुत्वा दानवा बलवत्तराः । गत्वा च मेदिनीपृष्ठं गुप्ताः सर्पंति सर्वतः

ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦਾਨਵ ਉਸ ਵਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਲੁਕ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਏ।

Verse 9

यं कञ्चिद्वीक्षयंतिस्म जपहोमपरायणम । स्वाध्यायं वा प्रकुर्वाणं तं निघ्नंति शितासिभिः

ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਜਪ ਅਤੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਜਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਦੇ, ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਤਿੱਖੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ।

Verse 10

एतस्मिन्नेव काले तु सांकृतिर्मुनिसत्तमः । गुप्तश्चक्रे ततस्तस्यां गर्तायां छन्नवर्ष्मकः । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं वृकेण च द्विजाः पुरा

ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮੁਨਿਸੱਤਮ ਸਾਂਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗੁਪਤ ਕਰ ਲਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਥਾਂ ਦੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਦੇਹ ਓਹਲੇ ਕੀਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵ੍ਰਿਕ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।

Verse 11

अथ ते तं तदा दृष्ट्वा तद्गुहायां व्यवस्थितम् । भर्त्समानास्तपस्तच्च प्रोचुश्च परुषाक्षरैः

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨੂੰ ਧਿਕਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲ ਪਏ।

Verse 12

दृष्ट्वा तस्याग्रतः संस्थां गन्धपुष्पैश्च पूजिताम् । वासुदेवात्मिकां मूर्तिं चतुर्हस्तां द्विजोत्तमाः

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋਤਮੋ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਾਸੁਦੇਵ-ਸਰੂਪ ਚਤੁਰਭੁਜ ਮੂਰਤੀ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਤ ਸੀ।

Verse 13

ततस्ते शस्त्रमुद्यम्य निर्जघ्नुस्तं क्रुधान्विताः । न शेकुस्ते यदा हंतुं संवृतं विष्णुतेजसा । कुण्ठतां सर्वशस्त्राणि गतानि विमलान्यपि

ਤਦ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਪਰ ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਤੇਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਾ ਸਕੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ—ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ—ਕੁੰਠੇ ਹੋ ਗਏ।

Verse 14

अथ वैलक्ष्यमापन्ना निर्विण्णाः सर्व एव ते । तां वार्तां दानवेन्द्राय वृकायोचुश्च ते तदा

ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਲੱਜਿਤ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਖ਼ਬਰ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਕ ਨੂੰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸੁਣਾ ਆਏ।

Verse 15

कश्चिद्विप्रः समाधाय वैष्णवीं प्रतिमां पुरः । तपस्तेपे महाभाग क्षेत्रे वै हाटकेश्वरे

ਹੇ ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।

Verse 16

यत्र त्वया तपस्तप्तं भीत्या सर्वदिवौकसाम् । अपि चौर्येण चास्माकं तपस्तपति तादृशम्

ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਗਏ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਚੋਰੀ-ਛਿਪੇ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

Verse 17

येन सर्वाणि शस्त्राणि कुण्ठतां प्रगतानि च । तस्य गात्रे प्रहारैश्च तस्मात्कुरु यथोचितम्

ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਕਾਰਨ ਸਾਰੇ ਸ਼ਸਤਰ ਖੁੰਢੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਉਚਿਤ ਹੈ ਉਹ ਕਰੋ - ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਸੱਟਾਂ ਮਾਰੋ।

Verse 18

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा वृकः कोपसमन्वितः । जगाम सत्वं तत्र यत्रासौ सांकृतिः स्थितः

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵ੍ਰਿਕ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਂਕ੍ਰਿਤੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

Verse 19

स गत्वा वैष्णवीं मूर्तिं तामुत्क्षिप्य सुदूरतः । श्वभ्राद्बहिः प्रचिक्षेप भर्त्समानः पुनः पुनः

ਉਸਨੇ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਦੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਟੋਏ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

Verse 20

जघान पादघातेन दक्षिणेनेतरेण तम् । अब्रवीन्मम वध्यस्त्वं यन्मच्छत्रुं जनार्दनम्

ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੱਜੇ ਅਤੇ ਖੱਬੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਠੁੱਡੇ ਮਾਰੇ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।"

Verse 21

संपूजयसि चौर्येण तेन प्राणान्हराम्यहम् । एवमुक्त्वाथ खड्गेन तं जघान स दैत्यपः

"ਤੂੰ ਚੋਰੀ-ਛਿਪੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੈਂਤ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਉਸ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 22

ततस्तस्य स खड्गस्तु तीक्ष्णोऽपि द्विजसत्तमाः । तस्य काये प्रहीणस्तु शतधा समपद्यत

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਫਿਰ ਉਹ ਤਲਵਾਰ ਭਾਵੇਂ ਤਿੱਖੀ ਸੀ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਵੱਜੀ ਤਾਂ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟ ਗਈ।

Verse 23

ततः कोपपरीतात्मा तं शशाप स सांकृतिः

ਫਿਰ ਸਾਂਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ, ਜਿਸਦਾ ਹਿਰਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ।

Verse 24

यस्मात्पाप त्वयाहं च पादघातैः प्रताडितः । तस्मात्ते पततां पादौ सद्य एव धरातले

"ਹੇ ਪਾਪੀ! ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਲੱਤਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਣ!"

Verse 25

सूत उवाच । उक्तमात्रे ततस्तेन पादौ तस्य द्विजोत्तमाः । पतितौ मेदिनीपृष्ठे पंचशीर्षाविवोरगौ

ਸੂਤ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਬਚਨ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ—ਮਾਨੋ ਪੰਜ-ਫਣਾਂ ਵਾਲੇ ਦੋ ਨਾਗ ਹੋਣ।

Verse 26

एतस्मिन्नेव काले तु आक्रन्दः सुमहानभूत् । वृकस्य सैनिकानां च नारीणां च विशेषतः

ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਇਕ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਚੀਖ-ਪੁਕਾਰ ਉੱਠੀ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵ੍ਰਕ ਦੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿਚ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਿਚ।

Verse 27

अथ देवाः परिज्ञाय तं तदा पंगुतां गतम् । आगत्य मेरुपृष्ठं च निजघ्नुस्तत्परिग्रहम्

ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਲੰਗੜਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵੱਲ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਡੇਰੇ ਤੇ ਸੰਗਤ-ਸਾਥ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ।

Verse 28

हतशेषाश्च दैत्यास्ते पातालांतःसमा गताः । वृकोऽपि पंगुतां प्राप्तस्तस्थौ तपसि सुस्थिरम्

ਜੋ ਦੈਤ ਬਚ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਪਾਤਾਲ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਵ੍ਰਕ ਵੀ ਲੰਗੜਾ ਹੋ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਅਡੋਲ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।

Verse 29

सर्वैरंतःपुरैः सार्धं दुःखशोकसमन्वितः । इन्द्रोऽपि प्राप्तवान्राज्यं तदा निहत कंटकम्

ਸਾਰੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਤਦ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ—ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਂਟਾ (ਉਪਦ੍ਰਵ) ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 30

धर्मक्रियाः प्रवृत्ताश्च ततो भूयो रसातले

ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਮੁੜ ਚੱਲ ਪਏ—ਰਸਾਤਲ ਤੱਕ ਵੀ।

Verse 31

अथ दीर्घेण कालेन तस्य तुष्टः पितामहः । उवाच तत्र चागत्य गर्त्तामध्ये द्विजोत्तमाः

ਫਿਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਥੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਖੱਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।

Verse 32

वृक तुष्टोऽस्मि ते वत्स वरं वरय सुव्रत । अहं दास्यामि ते नूनं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

‘ਹੇ ਵ੍ਰਕ, ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਵਰ ਮੰਗ; ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਲਭ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।’

Verse 33

वृक उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । पाददानं तदा देव मम ब्रह्मन्समाचर । पंगुता याति शीघ्रं मे येनेयं ते प्रसादतः

ਵ੍ਰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵ, ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਮੈਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰੋ—ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਸੁਸਥ ਕਰੋ—ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਲੰਗੜਾਹਟ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।’

Verse 34

तच्छ्रुत्वा तं समानीय सांकृतिं तत्र पद्मजः । प्रोवाच सांत्वपूर्वं च वृकस्यास्य द्विजोत्तम

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਦਮਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਾਂਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਉਥੇ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਵ੍ਰਕ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਭਰੇ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 35

मद्वाक्यात्पंगुता याति येनास्य त्वं तथा कुरु

ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀ ਲੰਗੜਾਹਟ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ; ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਉਸ ਲਈ ਓਹੀ ਕਰ।

Verse 36

सांकृतिरुवाच । अनृतं नोक्तपूर्वं मे स्वैरेष्वपि पितामह । ज्ञायते देवदेवेश तत्कथं तत्करोम्यहम्

ਸਾਂਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ—ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੇ ਵੇਲੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ-ਈਸ਼ਵਰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਅਸੱਤ ਕਿਵੇਂ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?”

Verse 37

ब्रह्मोवाच । मम भक्तिपरो नित्यं वृकोऽयं दैत्यसत्तमः । पौत्रस्त्वं दयितो नित्यं तेन त्वां प्रार्थयाम्यहम्

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਵ੍ਰਿਕ, ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਤੂੰ, ਮੇਰਾ ਪੌਤ੍ਰ, ਮੈਨੂੰ ਨਿਤ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈਂ—ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।”

Verse 38

तव वाक्यं च नो मिथ्या कर्तुं शक्नोमि सन्मुने

ਅਤੇ, ਹੇ ਸਤਪੁਰਖ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

Verse 39

सांकृतिरुवाच । एष दैत्यः सुदुष्टात्मा देवानामहिते स्थितः । विशेषाद्वासुदेवस्य पुरोर्मम महात्मनः

ਸਾਂਕ੍ਰਿਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਦੈਤ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਟ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਮੇਰੇ ਮਹਾਤਮਾ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੈਰੀ ਬਣ ਕੇ।”

Verse 40

पंगुतामर्हति प्रायः पापात्मा द्विजदूषकः । बलेन महता युक्तो जरामरणवर्जितः

ਉਹ ਪਾਪੀ, ਦਵਿਜਾਂ ਦਾ ਦੂਸ਼ਕ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਲੰਗੜਾਪਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।

Verse 41

पुरा कृतस्त्वया देव स चेत्पादाववाप्स्यति । हनिष्यति जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम्

ਹੇ ਦੇਵ! ਇਹ ਵਰਦਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੂੰ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜੇ ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਪਾ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਦੇਵ-ਅਸੁਰ-ਮਨੁੱਖ ਸਮੇਤ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।

Verse 42

तस्मात्तिष्ठतु तद्रूपो न कल्पं कर्तुमर्हसि । त्वयापि चिन्ता कर्तव्या त्रैलोक्यस्य यतः प्रभो

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ; ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ, ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈਂ।

Verse 43

ब्रह्मोवाच । प्रावृट्काले तु सञ्जाते यानं कर्तुं न युज्यते । विजिगीषोर्विशेषेण मुक्त्वा शीतातपागमम्

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਵਰਖਾ-ਰਿਤੁ ਆ ਪਵੇ, ਤਦ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਯੋਗ ਨਹੀਂ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲਈ—ਸਿਵਾਏ ਠੰਢ ਜਾਂ ਤਪਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਗਤੀ ਦੇ।

Verse 44

तस्माच्च चतुरो मासान्वार्षिकान्पादसंयुतः । अगम्यः सर्वलोकानां कुर्यात्कर्माणि धैर्यतः

ਇਸ ਲਈ ਵਰਖਾ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਹੋਏ (ਗਤੀ ਸੀਮਿਤ ਕਰਕੇ), ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਗਮ ਰਹੇ ਅਤੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਰਹੇ।

Verse 45

तद्भूयात्पादसंयुक्तः स वृको दान वोत्तमः । येन क्षेमं च देवानां द्विजानां जायते द्विज

ਹੇ ਦਾਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਤਮ! ਉਹ ਵ੍ਰਿਕ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਵਿਜਾਂ ਦੀ ਖੇਮ-ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ।

Verse 46

एवं कृते न मिथ्या ते वाक्यं विप्र भविष्यति । फलं च तपसस्तस्य न वृथा संभविष्यति

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰਾ ਬਚਨ ਝੂਠਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਫਲ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 47

सूत उवाच । बाढमित्येव तेनोक्ते सांकृतेन महात्मना । उत्थितौ सहसा पादौ तस्य गात्रात्पुनर्नवौ

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਮਹਾਤਮਾ ਸਾਂਕ੍ਰਿਤ ਨੇ ‘ਠੀਕ ਹੈ’ ਕਿਹਾ, ਤਦ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਤੋਂ ਦੋ ਨਵੇਂ ਪੈਰ ਅਚਾਨਕ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ।

Verse 48

पुनश्च दानवो रौद्रः पशुत्वं समपद्यत । तस्यामेव तु गर्तायां संतिष्ठति द्विजोत्तमाः

ਫਿਰ ਉਹ ਰੌਦ੍ਰ ਦਾਨਵ ਮੁੜ ਪਸ਼ੂ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਅਤੇ ਉਸੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਦਵਿਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਤਮ।

Verse 49

मासानष्टौ स दुःखेन सकलत्रः सबांधवः । स्मरमाणो महद्वैरं दैवैः सार्धं दिवानिशम्

ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ—ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਸਮੇਤ—ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਵੈਰਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 51

विध्वंसयति सर्वाणि धर्मस्थानानि यानि च

ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਸਭ ਆਸਨ—ਜੋ ਵੀ ਹੋਣ—ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਧਵੰਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 52

विध्वंसयति देवानां स्त्रियो मासचतुष्टयम् । उद्यानानि च सर्वाणि सपुराणि गृहाणि च

ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਉਪਵਨ, ਪੁਰਾਣੇ ਨਗਰਾਂ ਸਮੇਤ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 53

ततो देवाः समभ्येत्य देवदेवं जनार्दनम् । क्षीराब्धौ संस्थितं नित्यं शेषपर्यंकशायिनम्

ਤਦੋਂ ਦੇਵਤਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਜਨਾਰਦਨ ਕੋਲ ਗਏ—ਜੋ ਸਦਾ ਖੀਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਸ਼ਯਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 54

चतुरो वार्षिकान्मासांस्तत्र स्थित्वा तदंतिके । मासानष्टौ पुनर्जग्मुस्त्रिदिवं प्रति निर्भयाः

ਉਥੇ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਅੱਠ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਤ੍ਰਿਦਿਵ (ਸਵਰਗ) ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ।

Verse 55

तस्मिन्पंगुत्वमापन्ने दैत्ये परमदारुणे । कस्यचित्त्वथ कालस्य देवराजो बृहस्पतिम् । प्रोवाच दुःखसंतप्त आषाढांते सुरो त्तमः

ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਰਮ ਭਿਆਨਕ ਦੈਤ ਲੰਗੜਾਪਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਸ਼ਾਢ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਨੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 56

गुरो स मासः संप्राप्तः प्रावृट्कालो भयावहः । आगमिष्यति यत्रासौ लब्धपादो वृकासुरः

ਹੇ ਗੁਰੂਦੇਵ, ਉਹ ਮਹੀਨਾ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ—ਭਿਆਨਕ ਵਰਖਾ-ਰਿਤੁ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੈਰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਵ੍ਰਕਾਸੁਰ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਉਹ ਹੋਵੇਗਾ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 57

गन्तव्यं च ततोऽस्माभिः क्षीरोदे केशवालये । मैवं दीनैस्तथा भाव्यं पराश्रयनिवासिभिः

ਫਿਰ ਸਾਨੂੰ ਕਸ਼ੀਰੋਦ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਧਾਮ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਰਾਏ ਆਸਰੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਐਸੀ ਦਿਨਤਾ ਵਿੱਚ ਨਾ ਡੁੱਬਣ।

Verse 58

स्वगृहाणि परित्यज्य शयनान्यासनानि च । वाहनानि विचित्राणि यच्चान्य द्दयितं गृहे

ਆਪਣੇ ਘਰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਪਲੰਗ ਤੇ ਆਸਨ ਵੀ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਸੁੰਦਰ ਵਾਹਨ ਵੀ, ਅਤੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ—ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ…

Verse 59

तस्मात्कथय चास्माकमुपायं कञ्चिदेव हि । व्रतं वा नियमं वाथ होमं वा मुनिसत्तम

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਉਪਾਯ ਦੱਸੋ—ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਵਰਤ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਨਿਯਮ-ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਮ-ਯਜ੍ਞ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।

Verse 60

अशून्यं शयनं येन स्वकलत्रेण जायते । तथा न गृहसंत्यागः स्वकीयस्य प्रजायते

ਜਿਸ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸੇਜ ਸੁੰਨੀ ਨਾ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਘਰ ਛੱਡਣਾ ਵੀ ਨਾਹ ਪਵੇ।

Verse 61

निर्विण्णोऽहं निजस्थानभ्रंशाद्द्विजवरोत्तम । वर्षेवर्षे च सम्प्राप्ते स्थानकस्य च्युतिर्भवेत्

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਵਰੋਤਮ! ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਦ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਥੱਕ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਹਰ ਸਾਲ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਹੋਰ ਚਿਊਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 62

पुनर्भूमौ शयिष्यामि यावन्मासचतुष्टयम् । निष्कलत्रो भयोद्विग्नो ब्रह्मचर्यपरायणः

ਮੈਂ ਫਿਰ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੌਂਵਾਂਗਾ; ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਰਹਾਂਗਾ।

Verse 63

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भयार्तस्य बृहस्पतिः । प्रोवाच सुचिरं ध्यात्वा ततो देवं शतक्रतुम्

ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ—ਲੰਮਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ—ਫਿਰ ਦੇਵ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 64

अशून्यशयनंनाम व्रतमस्ति महत्तपः । विष्णोराराधनार्थाय तत्कुरुष्व समा हितः

ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼ਯਨ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵਰਤ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਤਪ ਵਾਲਾ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਲਈ, ਹਿਤਕਾਰੀ ਮਨ ਨਾਲ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕਰ।

Verse 65

देवो यत्रास्ति विष्णुः स क्षीराब्धौ मधुसूदनः । जलशायी जगद्योनिः स दास्यति हितं च ते

ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈ—ਖੀਰਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਮਧੁਸੂਦਨ—ਜਲ ਉੱਤੇ ਸ਼ਯਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਗਤ ਦਾ ਯੋਨੀ-ਸਰੋਤ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਹਿਤਕਾਰੀ ਵਰ ਦੇਵੇਗਾ।

Verse 66

यथा न शून्यं शयनं गृह भंगः प्रजायते । सर्वशत्रुविनाशश्च तत्प्रसादेन वासव

ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਯਨ ਕਦੇ ਸੁੰਨਾ ਨਾ ਰਹੇ, ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਦਾ ਭੰਗ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਹੇ ਵਾਸਵ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਭ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਵੀ ਹੋਵੇ।

Verse 67

सूत उवाच । तस्मिन्व्रते ततश्चीर्णे ह्यशून्यशयनात्मके । तुतोष भगवान्विष्णुस्ततः प्रोवाच देवपम्

ਸੂਤ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਜਦੋਂ ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼ਯਨ ਨਾਮਕ ਉਹ ਵਰਤ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

Verse 68

शक्र तुष्टोऽस्मि भद्रं ते वरं वरय सुव्रत । व्रतेनानेन चीर्णेन चातुर्मास्योद्भवेन च । तस्मात्प्रार्थय देवेन्द्र नित्यं यन्मनसि स्थितम्

ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ—ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਵਰ ਮੰਗ। ਚਾਤੁਰਮਾਸ੍ਯ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਤੂੰ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰ, ਜੋ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਨਿੱਤ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰ।

Verse 69

इन्द्र उवाच । कृष्ण जानासि त्वं चापि यश्च मेऽत्र पराभवः । क्रियते दानवेन्द्रेण वृकेण सुदुरात्मना

ਇੰਦਰ ਬੋਲੇ: ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਜੋ ਹਾਰ ਤੇ ਅਪਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਕ—ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਆਤਮਾ—ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 70

ममाष्टमासिकं राज्यं त्रैलोक्येऽपि व्यवस्थितम् । शेषांश्च चतुरो मासान्वर्षेवर्षे समेति सः

ਮੇਰਾ ਅੱਠ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ; ਪਰ ਬਾਕੀ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਹਰ ਸਾਲ ਉਹ ਮੁੜ ਆ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

Verse 71

एवं ज्ञात्वा सुरश्रेष्ठ दयां कृत्वा ममोपरि । तथा कुरु यथा राज्यं मम स्यात्सार्वकालिकम्

ਇਹ ਸਭ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ; ਐਸਾ ਕਰ ਕਿ ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਰਹੇ।

Verse 72

विष्णुरुवाच । अजरश्चामरश्चापि स कृतः पद्मयोनिना । तत्कथं जीवमानेन तेन राज्यं भवेत्तव

ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਮਯੋਨੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅਜਰ ਤੇ ਅਮਰ ਬਣਾਇਆ ਹੈ; ਫਿਰ ਜਦ ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

Verse 73

परं तथापि देवेन्द्र करिष्यामि हितं तव

ਤਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹਿਤ ਲਈ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 74

क्षीरार्णवं परित्यज्य हाटकेश्वरसंज्ञिते । क्षेत्रे गत्वा समं लक्ष्म्या तस्योपरि ततः परम्

ਖੀਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਾ; ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਉਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਕਰਮ ਕਰ।

Verse 76

तस्मात्स्थानात्सहस्राक्ष मद्भारेण प्रपीडितः । वर्षेवर्षे सदा कार्यं मया तत्सुहितं तव

ਉਸ ਸਥਾਨ ਤੋਂ, ਹੇ ਸਹਸ੍ਰਾਖ, ਮੇਰੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਦਬਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਸਾਲ ਦਰ ਸਾਲ ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਮਹਾਨ ਹਿਤ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 77

तस्माद्गच्छाधुना स्वर्गे कुरु राज्यमकंटकम् । प्रावृट् काले तु संप्राप्ते न भीः कार्या तदुद्भवा

ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਕਾਂਟਿਆਂ, ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਰਾਜ ਕਰ। ਜਦੋਂ ਵਰਖਾ-ਰੁੱਤ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਵੈਰੀ ਦਾ ਡਰ ਨਾ ਕਰੀਂ।

Verse 78

यो मां तत्र शयानं तु व्रतेनानेन देवप । पूजयिष्यति सद्भक्त्या तस्य दास्यामि वांछितम्

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਯਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਇਸੇ ਵਰਤ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ ਸੱਚੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜੇਗਾ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨਚਾਹਾ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ।

Verse 79

सूत उवाच । एवमुक्त्वा हृषीकेशो विससर्ज शतक्रतुम् । निःशेषभयनिर्मुक्तं स्वराज्यपरिवृद्धये

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਡਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ।

Verse 80

आषाढस्य सिते पक्ष एकादश्या दिने सदा । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तत्रागत्य स्वयं विभुः

ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਸ਼ਾੜ੍ਹ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਉੱਥੇ—ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ—ਆ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।

Verse 81

वृकोपरि ततश्चक्रे शयनं यत्नमास्थितः । तेनाक्रांतस्ततः सोऽपि शक्नोति चलितुं न हि

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਕਾ ਦੇ ਉਪਰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਯਨ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦਬਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਵ੍ਰਿਕਾ ਵੀ ਰਤਾ ਭਰ ਨਹੀਂ ਹਿਲ ਸਕਿਆ।

Verse 82

मृतप्रायस्ततो नित्यं तद्भारेण प्रपीडितः । कार्तिकस्य सिते पक्ष एकादश्या दिने स्थिते

ਫਿਰ ਉਸ ਭਾਰ ਨਾਲ ਸਦਾ ਕੁਚਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮਾਨੋ ਮ੍ਰਿਤਕ-ਸਮ ਨਿਸ਼ਚਲ ਪਿਆ ਰਿਹਾ—ਜਦ ਤੱਕ ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਦਿਨ ਆ ਨ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 83

उत्थानं कुरुते विष्णुः क्षीरोदं प्रति गच्छति ा । सोऽपि सांकृतिशापेन वृकः पंगुत्वमाप्नुयात्

ਤਦ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਉੱਠਦੇ ਹਨ (ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨੀਂਦ ਤੋਂ) ਅਤੇ ਖੀਰਸਾਗਰ ਵੱਲ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਸਾਂਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਵ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ ਲੰਗੜਾਪਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 84

एवं च चतुरो मासान्न त्यजेच्छयनं हरिः । भयात्तस्यासुरेंद्रस्य दानवस्य दुरात्मनः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਹਰਿ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਯਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ—ਉਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਦਾਨਵ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ, ਦੇ ਭੈ ਕਰਕੇ।

Verse 85

तत्र मर्त्यैः क्रिया सर्वाः क्रियते न मखोद्भवाः । यस्मात्स यज्ञपुरुषो न सुप्तो भागमश्नुते

ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਰਤ ਲੋਕ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਰਿਵਾਜੀ ਕਰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਹਾ-ਯਜ್ಞ (ਮਖ) ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਬਲੀ-ਯਾਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ—ਕਿਉਂਕਿ ਯਜ್ಞ-ਪੁਰੁਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਭਾਗ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

Verse 86

तथा यज्ञाश्च ये सर्वे क्त्वयादानादि काः शुभाः । ते सर्वे न क्रियंते च चूडाकरणपूर्वकाः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਯਜ್ಞ-ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ; ਅਤੇ ਚੂਡਾਕਰਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸੰਸਕਾਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰੇ ਜਾਂਦੇ।

Verse 87

मुक्त्वान्नप्राशनंनाम सीमंतोन्नयनं तथा । तस्मात्सुप्ते जगन्नाथे ताः सर्वाः स्युर्वृथा द्विजाः

ਅੰਨਪ੍ਰਾਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੀਮੰਤੋਨ੍ਨਯਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ—ਜਦੋਂ ਜਗੰਨਾਥ ਨਿਦ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ—ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 88

व्रतं वा नियमं वाथ तस्मिन्यः कुरुते नरः । प्रसुप्ते देवदेवेशे तत्सर्वं निष्फलं भवेत्

ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਰਤ ਜਾਂ ਨਿਯਮ ਧਾਰਦਾ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਪ੍ਰਭੂ ਨਿਦ੍ਰਾਮਗਨ ਹੋਣ—ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 89

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन संप्रसुप्ते जनार्दने । व्रतस्थैर्मानवैर्भाव्यं तस्य देवस्य तुष्टये

ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਜਨਾਰਦਨ ਸੰਪੂਰਨ ਨਿਦ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਵਰਤ-ਧਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਉਸੇ ਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਆਚਰਨ ਕਰਨ।

Verse 90

एकादश्यां दिने प्राप्ते शयने बोधने हरेः । यत्किंचित्क्रियते कर्म श्रेष्ठं तच्चाक्षयं भवेत्

ਜਦੋਂ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਦਿਨ ਆਵੇ—ਹਰੀ ਦੇ ਸ਼ਯਨ ਅਤੇ ਬੋਧਨ ਦੇ ਸਮੇਂ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀਤਾ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਮ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਅਖੰਡ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 91

किंवात्र बहुनोक्तेन क्रियते यद्व्रतं नरैः । तेन तुष्टिं परां याति दैत्योपरि स्थितो हरिः

ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਵੀ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਨਾਲ ਦੈਤਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਸਥਿਤ ਹਰੀ ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 92

एवं स भगवान्प्राह सुप्तस्तत्र जनार्दनः । किं वा तस्य ज्वरो जातो महती वेदनापि च

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ ਉੱਥੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਵੀ ਬੋਲੇ: ‘ਕੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜ੍ਵਰ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਪੀੜਾ ਵੀ ਹੋਈ ਹੈ?’

Verse 93

तस्मिन्नहनि पापात्मा योन्नमश्नाति मानवः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन संप्राप्ते हरिवासरे

ਉਸ ਦਿਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅੰਨ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਹਰਿ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੰਯਮ ਧਾਰੋ।

Verse 94

अन्यस्मिन्नपि भोक्तव्यं न नरेण विजानता । किं पुनः शयनं यत्र कुरुते यत्र बोधनम्

ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹੋਰ ਅਜਿਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੌਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਫਿਰ ਉਸ ਥਾਂ ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਯਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 95

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजो त्तमाः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यस्माच्छेते जनार्दनः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ—ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਨਾਰਦਨ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 96

क्षीराब्धिं संपरित्यज्य सदा मासचतुष्टयम् । श्रूयतां च फलं यत्स्यात्तस्मिन्नाराधिते विभो

ਖੀਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਸਦਾ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਵਿਭੋ, ਉਸ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 97

चतुरो वार्षिकान्मासान्यस्तं पूजयते विभुम् । व्रतस्थः स नरो याति यत्र देवः स संस्थितः

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ ਉਸ ਸਰਵਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਓਥੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 98

किं दानैर्बहुभिर्दत्तैः किं व्रतैः किमुपोषितैः । तत्र यः पुंडरीकाक्षं सुप्तं पूजयति ध्रुवम्

ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ, ਕਿੰਨੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ, ਜਾਂ ਲੰਮੇ ਉਪਵਾਸਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਜੋ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਪੁੰਡਰੀਕਾਖ਼ਸ਼ (ਕਮਲ-ਨੇਤਰ) ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਅਟੱਲ ਹੈ।

Verse 231

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये जलशाय्युपाख्यान एकादशीव्रतमाहात्म्यवर्णनंनामैकत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਭਾਗ ਨਾਗਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦੇ ਜਲਸ਼ਾਯੀ ਉਪਾਖਿਆਨ ਅੰਦਰ ‘ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ—ਅਧਿਆਇ 231—ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 785

करिष्यामि त्वहं शक्र शयनं यत्नमास्थितः । यावच्च चतुरो मासान्यथा स न चलिष्यति

ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ), ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਯਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਪੂਰੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਉਹ ਨ ਹਿਲੇ, ਨ ਵਿਘਨ ਪਾਵੇ।