Adhyaya 222

Verse 1

भर्तृयज्ञ उवाच । येषां च शस्त्रमृत्युः स्यादपमृत्युरथापि वा । उपसर्गान्मृतानां च विषमृत्युमुपेयुषाम्

ਭਰਤ੍ਰਿਯਜ੍ਞ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਜੋ ਉਪਦ੍ਰਵਾਂ ਕਾਰਨ ਮਰ ਜਾਣ; ਅਤੇ ਜੋ ਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਮਰਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ—’

Verse 2

वह्निना च प्रदग्धानां जलमृत्युमुपेयुषाम् । सर्पव्याघ्रहतानां च शृंगैरुद्बन्धनैरपि

ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਮਰੇ ਹੋਏ; ਜਲ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਪਾਣ ਵਾਲੇ; ਸੱਪ ਜਾਂ ਬਾਘ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਂ ਦੀ ਚੋਟ ਜਾਂ ਫਾਹੇ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ—

Verse 3

श्राद्धं तेषां प्रकर्तव्यं चतुर्दश्यां नराधिप । तेषां तस्मिन्कृते तृप्तिस्ततस्तत्पक्षजा भवेत्

ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਲਈ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਸੇ ਪੱਖ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 4

आनर्त उवाच । कस्माच्छस्त्रहतानां च प्रोक्ता श्राद्धे चतुर्दशी । नान्येषां दिवसे तत्र संशयोऽयं वदस्व मे

ਆਨਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਲਈ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ? ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਉਸੇ ਦਿਨ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।

Verse 5

एकोद्दिष्टं न शंसंति सपिण्डीकरणं परम् । कस्मात्तत्र प्रकर्तव्यं वदैतन्मम विस्त रात्

ਕੁਝ ਲੋਕ ਏਕੋੱਦਿਸ਼ਟ ਅਰਪਣ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਸਪਿੰਡੀਕਰਨ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕਰਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।

Verse 6

कस्मान्न पार्वणं तत्र क्रियते दिवसे स्थिते । प्रेतपक्षे विशेषेण कृते श्राद्धेऽखिलेऽपि च

ਉੱਥੇ, ਦਿਨ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਪਾਰਵਣ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ? ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰੇਤਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ, ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 7

भर्तृयज्ञौवाच । बृहत्कल्पे पुरा राजन्हिरण्याक्षो महासुरः । बभूव बलवाञ्छूरः सर्वदेवभयंकरः

ਭਰਤ੍ਰਿਯਜ੍ਞ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਬ੍ਰਿਹਤਕਲਪ ਵਿੱਚ ਮਹਾਸੁਰ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭਯੰਕਰ ਸੀ।

Verse 8

ब्रह्मा प्रतोषितस्तेन विधाय विविधं तपः । कृष्णपक्षे विशेषेण नभस्ये मासि संस्थिते

ਉਸ ਨੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਨਭਸ੍ਯ ਮਾਸ ਦੇ ਸਮੇਂ।

Verse 9

ब्रह्मोवाच । परितुष्टोस्मि ते वत्स प्रार्थयस्व यथेप्सितम् । अदेयमपि दास्यामि तस्मात्प्रार्थय मा चिरम्

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਵਤਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਮੰਗ ਲੈ। ਜੋ ਦੇਣਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ—ਇਸ ਲਈ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰ।

Verse 10

हिरण्याक्ष उवाच । भूताः प्रेताः पिशाचाश्च राक्षसा दैत्यदानवाः । बुभुक्षिताः प्रयाचंते मां नित्यं पद्मसंभव

ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪਦਮ-ਸੰਭਵ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ, ਪਿਸਾਚ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਦੈਤ੍ਯ ਤੇ ਦਾਨਵ—ਸਦਾ ਭੁੱਖੇ—ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਮੰਗਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 11

प्रेतपक्षे कृते श्राद्धे कन्यासंस्थे दिवाकरे । एकस्मिन्नहनि प्रायस्तृप्तिः स्याद्वर्षसंभवा

ਜਦੋਂ ਪ੍ਰੇਤਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਕਨਿਆ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਸਮੇਂ, ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਕੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਾਨੋ ਵਰ੍ਹੇ ਭਰ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 12

तत्त्वमद्य दिनं देहि तेभ्यः कमलसम्भव । तेन तृप्तिं गताः सर्वे स्थास्यंत्यब्दं पितामह

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅੱਜ ਦਾ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰ ਦੇਹ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਭ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਇੱਕ ਵਰ੍ਹਾ ਤੱਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿਣਗੇ।

Verse 13

श्रीब्रह्मोवाच । यः कश्चिन्मानवः श्राद्धं स्वपितृभ्यः प्रदास्यति । प्रेतपक्षे चतुर्दश्यां नभस्ये मा सि संस्थिते

ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰੇਤਪੱਖ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਨਭਸ (ਭਾਦ੍ਰਪਦ) ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਅਰਪਿਤ ਕਰੇਗਾ,

Verse 14

प्रेतानां राक्षसानां च भूतादीनां भविष्यति । मम वाक्यादसंदिग्धं ये चान्ये कीर्तितास्त्वया

ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਪ੍ਰੇਤਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਭੂਤ ਆਦਿਕਾਂ ਲਈ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਵਚਨ ਨਾਲ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਤੂੰ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੀ।

Verse 15

दुर्मृत्युना मृता ये च संग्रामेषु हताश्च ये । एकोद्दिष्टे सुतैर्दत्ते तेषां तृप्तिर्भविष्यति

ਜੋ ਦੁਖਦਾਈ/ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਏਕੋੱਦਿਸ਼ਟ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।

Verse 16

एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा ततश्चादर्शनं गतः । हिरण्याक्षोऽपि संहृष्टः स्वमेव भवनं ययौ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 17

यच्च शस्त्रहतानां च तस्मिन्नहनि दीयते । एकोद्दिष्टं नरैः श्राद्धं तत्ते वक्ष्यामि कारणम्

ਅਤੇ ਜੋ ਉਸੇ ਦਿਨ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏਆਂ ਲਈ ਲੋਕ ‘ਏਕੋੱਦਿਸ਼ਟ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ’ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।

Verse 18

संख्ये शस्त्रहता ये च निर्विकल्पेन चेतसा । युध्यमाना न ते मर्त्ये जायते मनुजाः पुनः

ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।

Verse 19

पराङ्मुखाश्च हन्यंते पलायनपरायणाः । ते भवंति नराः प्रेता एतदाह पितामहः

ਜੋ ਪਿੱਠ ਫੇਰ ਕੇ, ਭੱਜਣ ਨੂੰ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।

Verse 20

सम्मुखा अपि ये दैन्यं हन्यमाना वदंति च । पश्चात्तापं च वा कुर्युः प्रहारैर्जर्जरीकृताः

ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਦੈਨਤਾ ਦੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣ, ਜਾਂ ਪਛਤਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਣ, ਘਾਵਾਂ ਨਾਲ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਹੋ ਕੇ—

Verse 21

तेऽपि प्रेता भवन्तीह मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् । कदाचिच्चित्तचलनं शूराणामपि जायते

ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰੇਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਉਂ ਸ੍ਵਾਯੰਭੁਵ ਮਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸ਼ੂਰਾਂ ਦਾ ਚਿੱਤ ਵੀ ਡੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 22

तेषां भ्रांत्या दिने तत्र श्राद्धं देयं निजैः सुतैः । अपमृत्युमृतानां च सर्वेषामपि देहिनाम्

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭ੍ਰਾਂਤੀ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਿਨ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ—ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਤੇ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣਧਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਛੁੜੇ ਹੋਇਆਂ ਲਈ ਭੀ।

Verse 23

प्रेतत्वं जायते यस्मात्तस्माच्छ्राद्धस्य तद्दिनम् । श्राद्धार्हं पार्थिवश्रेष्ठ विशेषेण प्रकीर्तितम्

ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਵਿਛੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ—ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ—ਉਹੀ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ-ਕਰਮ ਲਈ ਯੋਗ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 24

एकोद्दिष्टं प्रकर्तव्यं यस्मात्तत्र दिने नरैः । सपिंडीकरणादूर्ध्वं तत्ते वक्ष्याभि कारणम्

ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਿਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਏਕੋੱਦਿਸ਼ਟ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਪਿੰਡੀਕਰਨ ਤੋਂ ਉਪਰਾਂਤ ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।

Verse 25

यदि प्रेतत्वमापन्नः कदाचित्स्वपिता भवेत् । तृप्त्यर्थं तस्य कर्तव्यं श्राद्धं तत्र दिने नृप

ਜੇ ਕਦੇ ਆਪਣਾ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ—ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ—ਉਸ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਲਈ ਉਸ ਦਿਨ ਉਥੇ ਉਸ ਦਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਅਵਸ਼੍ਯ ਹੈ।

Verse 26

पितामहाद्यास्तत्राह्नि श्राद्धं नार्हंति कुत्रचित् । अथ चेद्भ्रांतितो दद्याद्धियते राक्षसैस्तु तत्

ਉਸ ਦਿਨ ਪਿਤਾਮਹ ਆਦਿ ਪੂਰਵਜ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਅਤੇ ਜੇ ਭ੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਾਨ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੜਪ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 27

ब्रह्मणो वचनाद्राजन्भूतप्रेतैश्च दानवैः । तेनैकोद्दिष्टमेवात्र कर्तव्यं न तु पार्वणम्

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਇੱਥੇ ਕੇਵਲ ਏਕੋੱਦਿਸ਼ਟ ਕਰਮ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਾਰਵਣ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਨਹੀਂ।

Verse 28

पितृपक्षे चतुर्दश्यां कन्यासंस्थे दिवाकरे । पितामहो न गृह्णाति पित्रा तेन समं तदा

ਪਿਤ੍ਰਪੱਖ ਵਿੱਚ ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਕੰਨਿਆ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਪਿਤਾਮਹ ਭੇਟ ਨਹੀਂ ਸਵੀਕਾਰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 29

न च तस्य पिता राजंस्तथैव प्रपितामहः

ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਵੀ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਪਿਤਾਮਹ (ਪਰਦਾਦਾ) ਵੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

Verse 30

एतस्मात्कारणाद्राजन्पार्वणं न विधीयते । तस्मिन्नहनि संप्राप्ते व्यर्थं श्राद्धं भवेद्यतः

ਇਸ ਕਾਰਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਰਵਣ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਦ ਉਹ ਦਿਨ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 31

नान्यस्थानोद्भवैर्विप्रैः श्राद्धकर्मव्रतानि च । नागरो नागरैः कुर्यादन्यथा तद्वृथा भवेत्

ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ-ਕਰਮ ਅਤੇ ਵਰਤ-ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਨਾਗਰ ਨੂੰ ਨਾਗਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 32

अन्यस्थानोद्भवैर्विप्रैर्यच्छ्राद्धं क्रियते ध्रुवम् । संपूर्णं व्यर्थतां याति नागराणां क्रियापरैः

ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜੋ ਵੀ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋਵੇ, ਨਾਗਰਾਂ ਲਈ—ਜੋ ਕਰਮ-ਵਿਧੀ ਦੇ ਪਾਲਕ ਹਨ—ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਨਿਸ਼ਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 33

अथाचारपरिभ्रष्टाः श्राद्धार्हा एव नागराः । वलीवर्दसमानोऽपि ज्ञातीयो यदि लभ्यते । किमन्यैर्बहुभिर्विप्रैर्वेदवेदांगपारगैः

ਭਾਵੇਂ ਨਾਗਰ ਲੋਕ ਆਚਾਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਵੀ ਗਏ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਯੋਗ ਗ੍ਰਾਹਕ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਗਿਆਤੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬੈਲ ਵਰਗਾ ਨੀਚ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ—ਤਾਂ ਫਿਰ ਵੇਦ ਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਦੇ ਪਾਰੰਗਤ ਅਨੇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?

Verse 222

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्ध कल्पे चतुर्दशीशस्त्रहतश्राद्धनिर्णयवर्णनंनाम द्वाविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ—ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ—ਛੇਵੇਂ ਭਾਗ ਨਾਗਰਖੰਡ ਦੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ-ਕਲਪ ਵਿੱਚ ‘ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏਆਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ-ਨਿਰਣਯ’ ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਬਾਈਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।