Adhyaya 196

Verse 1

सूत उवाच । अथ तां यौवनोपेतां स्वसुतां प्रेक्ष्य पार्थिवः । अनौपम्येन रूपेण संयुक्तां वरवर्णिनीम् । आनर्तश्चिन्तयामास कन्यकां प्रददाम्यहम्

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਆਨਰਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਯੌਵਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਦੇਖਿਆ—ਅਨੁਪਮ ਰੂਪ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਵਰਣ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕਨਿਆ ਨੂੰ—ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ: “ਮੈਂ ਇਸ ਕਨਿਆ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਿਆਂ?”

Verse 2

अनर्हाय च यो दद्या द्वराय निजकन्यकाम् । कार्यकारणलोभेन नरकं स प्रगच्छति

ਜੋ ਕੋਈ ਲਾਭ ਜਾਂ ਕਾਰਨ-ਕਰਤੂਤ ਦੇ ਲੋਭ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਵਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਨਰਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 3

एवं चिंतयतस्तस्य महान्कालो व्यवस्थितः । न पश्यति च तद्योग्यं कंचिद्वरमनुत्तमम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਿਆਂ-ਸੋਚਦਿਆਂ ਉਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ; ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਸਰਵੋਤਮ, ਯੋਗ ਵਰ ਦਿਸਿਆ ਨਹੀਂ।

Verse 4

अथ संप्रेषयामास सर्वभूताश्रयेषु ये । चित्रकर्मणि विख्यातान्नरांश्चित्रकरांस्तदा

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਭੇਜੇ—ਚਿੱਤਰਕਲਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਿੱਤਰਕਾਰ—ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵਿਚ ਆ-ਜਾ ਸਕਣ।

Verse 5

गच्छध्वं मम वाक्येन सर्वा न्भूमितले नृपान् । लिखित्वा पट्टमध्ये तु दर्शयध्वं ततः परम्

ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾਓ; ਕਪੜੇ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਕੇ ਫਿਰ ਅੱਗੇ ਦਿਖਾਓ।

Verse 6

सुताया मम येनाऽसौ दृष्ट्वाऽभीष्टं नराधिपम् । पत्यर्थं वरयेत्साध्वी मम दोषो भवेन्न हि

ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੀ ਧੀ—ਜਿਸ ਨਰਾਧਿਪ ਨੂੰ ਉਹ ਮਨ ਚਾਹੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ—ਪਤਿ ਵਜੋਂ ਚੁਣ ਲਵੇ; ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।

Verse 7

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे चित्रकरास्तदा । प्रस्थिता धरणीपृष्ठे पार्थिवानां गृहेषु च

ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰ ਤਦ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲ ਪਏ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਚਲੇ।

Verse 8

ते लिखित्वा महीपाला न्यौवनस्थान्वयोऽन्वितान् । रूपौदार्यगुणोपेतान्दर्शयामासुरग्रतः । रत्नवत्याः क्रमेणैव तस्य भूपस्य शासनात्

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰ ਬਣਾਏ—ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਉਤਕਰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਉਦਾਰਤਾ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ—ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰਤਨਵਤੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਦਿਖਾਏ।

Verse 9

अथ तेषां तु सर्वेषां मध्ये राजा वृहद्बलः । दशार्णाधिपतिर्भव्यः पत्यर्थं च वृतस्तया

ਤਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਿਹਦਬਲ—ਦਸ਼ਾਰ্ণ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਅਧਿਪਤੀ—ਉਸ ਨੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਵਰ ਲਿਆ।

Verse 10

तदाऽनर्ताधिपो हृष्टः प्रेषयामास तं प्रति । विवाहार्थं सुविज्ञाय वाक्य मेतदुवाच ह

ਤਦੋਂ ਅਨਰਤ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦੂਤ ਭੇਜਿਆ; ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 11

गच्छध्वं मम वाक्येन दशार्णाधिपतिं प्रति । वाच्यः स विनयाद्गत्वा विवाहार्थं ममांतिकम्

“ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਲੈ ਕੇ ਦਸ਼ਾਰ্ণ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਕੋਲ ਜਾਓ; ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਵਿਆਹ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇ।”

Verse 12

समागच्छ निजां कन्यां येन यच्छाम्यहं तव । नाम्ना रत्नवतीं ख्यातां त्रैलोक्यस्यापि सुन्दरीम्

“ਆਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇ ਸਕਾਂ—ਰਤਨਵਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।”

Verse 13

गत्वा स सत्वरं तत्र यत्र राजा बृहद्बलः । प्रोवाच सकलं वाक्यमानर्ताधिपतेः स्फुटम्

ਦੂਤ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਿਹਦਬਲ ਸੀ ਅਤੇ ਅਨਰਤ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਸੁਣਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 14

सोऽपि तत्सहसा श्रुत्वा तेषां वाक्यमनुत्तमम् । परमां तुष्टिमासाद्य प्रस्थितस्तत्पुरं प्रति । सैन्येन महता युक्तश्चतुरंगेण पार्थिवः

ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਅਚਾਨਕ ਸੁਣ ਕੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨਗਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ—ਰਾਜਾ ਚਤੁਰੰਗੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।

Verse 196

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये दशार्णाधिपतेर्बृहद्बलस्यानर्तेशपुरं प्रत्यागमनवर्णनंनाम षण्णवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ—ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਅੰਦਰ—ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ, “ਦਸ਼ਾਰ্ণ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਬ੍ਰਿਹਦਬਲ ਦਾ ਅਨਰਤੇਸ਼ਪੁਰ ਵੱਲ ਪ੍ਰਤਿਆਗਮਨ-ਵਰਨਨ” ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਛਿਆਨਵੇਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।