Adhyaya 19

Verse 1

। सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तास्तस्य भूपस्य सेवकाः । केचिच्च दैवयो गेन श्वापदैरर्धभक्षिताः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੇਵਕ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਈ, ਭਾਗ ਦੇ ਫੇਰ ਨਾਲ, ਜੰਗਲੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅੱਧੇ ਖਾਧੇ ਹੋਏ ਸਨ।

Verse 2

क्षुत्पिपासातुरा दीना दुःखेन महताऽन्विताः । पदपद्धतिमार्गेण येन यातः स भूपतिः

ਭੁੱਖ ਤੇ ਤ੍ਰਿਹ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਦਇਆਣੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉਸੇ ਪੈਦਲ ਪਗਡੰਡੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਆਏ ਜਿਧਰੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਗਿਆ ਸੀ।

Verse 3

ते दृष्ट्वा पार्थिवं तत्र दिष्ट्यादिष्ट्येति सादरम् । ब्रुवंतः पादयोस्तस्य पतिता हर्षसंयुताः

ਉੱਥੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਆਦਰ ਨਾਲ “ਧੰਨ! ਧੰਨ!” ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ।

Verse 4

ततस्तस्य नरेन्द्रस्य व्यसनं सैन्यसंभवम् । प्रोचुश्चैव यथादृष्टम नुभूतं यथाश्रुतम्

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨਰੇੰਦਰ ਨੂੰ ਫੌਜ ਉੱਤੇ ਆਈ ਆਫ਼ਤ ਦੱਸੀ—ਜੋ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਸਹਿਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ, ਸਭ ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ।

Verse 5

अथ ते तापसाः सर्वे स च राजा ससेवकः । प्रसुप्ताः पादपस्याधः पर्णान्यास्तीर्यभूतले

ਤਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਸੁੱਤੇ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੱਤੇ ਵਿਛਾ ਲਏ।

Verse 6

ततस्तेषां प्रसुप्तानां सर्वेषां तत्र कानने । अतिक्रांता सुखेनैव रजनी सा महात्मनाम्

ਫਿਰ ਉਸ ਜੰਗਲ-ਕੁੰਜ ਵਿੱਚ ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਸਭ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸੁਖ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਬੀਤ ਗਈ।

Verse 7

ततः स प्रातरुत्थाय कृतपूर्वाह्णिकक्रियः । तं मुनिं प्रणिपत्योच्चैरनुज्ञाप्य मुहु र्मुहुः

ਫਿਰ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਪ੍ਰਾਤਹਕਾਲੀ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰ, ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਬਾਰੰਬਾਰ ਆਗਿਆ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ।

Verse 8

निजैस्तैः सेवकैः सार्धं प्रस्थितः स्वपुरीं प्रति । माहिष्मतीं समुद्दिश्य दृष्ट्वा मार्गे शनैःशनैः

ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ; ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ ਕਰਕੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

Verse 9

ततो निजगृहं प्राप्य कञ्चि त्कालं महीपतिः । विश्रम्य प्रययौ पश्चात्तूर्णं पुण्यं गयाशिरः

ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਤਦ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗਯਾਸ਼ਿਰਸ ਵੱਲ ਤੁਰੰਤ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 10

तच्च कालेन संप्राप्य स्नात्वा धौतांबरः शुचिः । मांसादाय ददौ श्राद्धं श्रद्धापूतेन चेतसा

ਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਉਹ ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਧੋਏ ਹੋਏ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਮਾਂਸਾਦਾ ਲਈ ਨਿਵੇਦਨ ਲੈ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ।

Verse 11

अथाऽसौ पृथिवीपालः स्वप्नांते च ददर्श तम् । दिव्यमाल्यांबरधरं दिव्यगंधानुलेपनम् । विमानवरमारूढं स्तूयमानं च किंनरैः

ਫਿਰ ਉਸ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਲੇਪਿਤ, ਉੱਤਮ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ, ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ।

Verse 12

मांसाद उवाच । प्रसादात्तव भूपाल मुक्तोऽहं प्रेतयोनितः । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदिवा लयम्

ਮਾਂਸਾਦਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਭੂਪਾਲ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰੇਤ-ਯੋਨੀ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ।”

Verse 13

ततः स प्रातरुत्थाय हर्षाविष्टो महीपतिः । विदैवतं समुद्दिश्य चक्रे श्राद्धं यथोचितम्

ਤਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਿਆ, ਹर्ष ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਾ-ਸੰਬੰਧੀ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ ਯਥੋਚਿਤ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰ ਬੈਠਾ।

Verse 14

सोऽपि तेनैव रूपेण तस्य संदर्शनं गतः । स्वप्नांऽते भूमिपालस्य तद्वच्चोक्त्वा दिवं गतः

ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਆਇਆ; ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 15

ततः प्रातस्तृतीयेऽह्नि कृतघ्नस्य महीपतिः । चक्रे श्राद्धं यथापूर्वं श्रद्धापूतेन चेतसा

ਫਿਰ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾ-ਪੂਤ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ।

Verse 16

ततः सोऽपि समायातस्तस्य स्वप्ने महीपतेः । तेनैव प्रेतरूपेण दुःखेन महता वृतः

ਫਿਰ ਉਹ ਵੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਉਸੇ ਪ੍ਰੇਤ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।

Verse 17

कृतघ्न उवाच । न मे गतिर्महाराज संजाता पापकर्मिणः । तडागवित्तचौरस्य कृतघ्नस्य तथैव च

ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਾਪਕਰਮੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਸੁਗਤਿ ਨਹੀਂ ਬਣੀ—ਮੈਂ ਤਲਾਬ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਧਨ ਚੁਰਾਇਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਵੀ ਰਿਹਾ।

Verse 18

तस्मात्संजायते मुक्तिर्यथा मे पार्थिवोत्तम । तथैव त्वं कुरुष्याऽद्य सत्यवाक्यपरो भव

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਐਸਾ ਕਰ ਕਿ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਉਪਜੇ; ਸਤ੍ਯ-ਵਚਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹੋ ਕੇ ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ।

Verse 19

सत्यमेव परं ब्रह्म सत्यमेव परं तपः । सत्यमेव परं ज्ञानं सत्यमेव परं श्रुतम्

ਸਤ੍ਯ ਹੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਸਤ੍ਯ ਹੀ ਪਰਮ ਤਪ ਹੈ; ਸਤ੍ਯ ਹੀ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਸਤ੍ਯ ਹੀ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੁਤਿ ਹੈ।

Verse 20

सत्येन वायु र्वहति सत्येन तपते रविः । सागरः सत्यवाक्येन मर्यादां न विलंघयेत्

ਸਤਿ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਯੂ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਤਿ ਨਾਲ ਹੀ ਸੂਰਜ ਤਪਦਾ ਹੈ। ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੀ ਮਰਯਾਦਾ-ਰੇਖਾ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ।

Verse 21

तीर्थसेवा तपो दानं स्वाध्यायो गुरुसेवनम् । सर्वं सत्यविहीनस्य व्यर्थं संजायते यतः

ਤੀਰਥ-ਸੇਵਾ, ਤਪ, ਦਾਨ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਸੇਵਾ—ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਤਿ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 22

सर्वे धर्मा धृताः पूर्वमेकत्राऽन्यत्र चाप्यृतम् । तुलायां कौतुकाद्देवैर्जातं तत्र ऋतं गुरु

ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਇਕ ਥਾਂ ਰੱਖੇ ਗਏ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ‘਋ਤ’ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕੌਤੁਕ ਵਸ਼ ਤਰਾਜੂ ਵਿੱਚ ਤੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ‘਋ਤ’ ਹੀ ਭਾਰੀ ਨਿਕਲਿਆ।

Verse 23

तस्मात्सत्यं पुरस्कृत्य मां तारय महामते । एतत्ते परमं श्रेयस्तपसोऽपि भविष्यति

ਇਸ ਲਈ ਸਤਿ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਰ ਦੇ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੇਯ ਹੋਵੇਗਾ—ਤਪ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ।

Verse 24

विदूरथ उवाच । कथं ते जायते मुक्तिर्वद मे प्रेत सत्वरम् । करोमि येन तत्कर्म यद्यपि स्यात्सुदुष्करम् ः

ਵਿਦੂਰਥ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰੇਤ, ਮੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੱਸ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗੀ। ਮੈਂ ਉਹ ਕਰਮ ਕਰਾਂਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਕਰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।

Verse 25

प्रेत उवाच । चमत्कारपुरे भूप श्रीक्षेत्रे हाटकेश्वरे । आस्ते पांसुभिराच्छन्नं कलेर्भीतं गयाशिरः

ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਵਿੱਚ—ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਅੰਦਰ—ਗਯਾਸ਼ਿਰ ਕਲੀਯੁਗ ਤੋਂ ਡਰਦਾ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਪਿਆ ਹੈ।”

Verse 26

अधस्तात्प्लक्षवृक्षस्य दर्भस्थानैः समंततः । कालशाकैस्तथानेकैस्तिलैश्चारण्यसंभवैः

ਪਲਕਸ਼ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਚੌਫੇਰੇ ਦರ್ಭਾ ਦੇ ਥਾਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਕਾਲਸ਼ਾਕ ਪੌਦੇ ਹਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਜੰਗਲੀ ਤਿਲ ਵੀ ਹਨ।

Verse 27

तत्र गत्वा तिलैस्तैस्त्वं तैः शाकैस्तैः कुशैस्तथा । श्राद्धं देहि द्रुतं येन मुक्तिः संजायते मम

ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਗਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰ; ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਉਪਜੇ।

Verse 28

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स दीनस्य दयान्वितः । जगाम तत्र यत्राऽस्ते स वृक्षः प्लक्षसंज्ञकः

ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਪਲਕਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਉਹ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਖੜਾ ਸੀ।

Verse 29

दृष्ट्वा शाकांस्तिलांस्तांस्तु दर्भांस्तेन यथोदितान् । अखनत्तत्र देशे च जलार्थे लघु कूपिकाम्

ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸਾਗ, ਉਹ ਤਿਲ ਅਤੇ ਉਹ ਦર્ભਾ—ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ—ਵੇਖ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਲਈ ਓਸੇ ਥਾਂ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਕੂਆਂ ਜਲਦੀ ਖੋਦਿਆ।

Verse 31

कृतमात्रे ततः श्राद्धे दिव्य रूपधरः पुमान् । विमानवरमारूढो विदूरथमथाऽब्रवीत्

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਇਕ ਪੁਰਖ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਦੂਰਥ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

Verse 32

मुक्तोऽहं त्वत्प्रसादाच्च प्रेतत्वाद्दारुणाद्विभो । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदशालयम्

ਹੇ ਵਿਭੋ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਭਿਆਨਕ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਹੁਣ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ।

Verse 33

सूत उवाच । ततः प्रभृति सा तत्र कूपिका ख्यातिमागता । पितॄणां पुष्टिदा नित्यं गयाशीर्षसमुद्भवा

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਥਾਂ ਦੀ ਕੂਪਿਕਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ—ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਗਯਾਸ਼ੀਰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।

Verse 34

प्रेतपक्षस्य दर्शायां यस्तस्यां श्राद्धमाचरेत् । कालशाकेन विप्रेंद्रास्तथारण्योद्भवैस्तिलैः

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜੋ ਕੋਈ ਪ੍ਰੇਤਪੱਖ ਦੀ ਅਮਾਵਸਿਆ (ਦਰਸ਼ਾ) ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰੇ, ਕਾਲਸ਼ਾਕ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ—

Verse 35

कृंतितैश्च तथा दर्भैः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । स प्राप्नोति फलं कृत्स्नं कृतघ्नप्रेततीर्थतः

—ਅਤੇ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੱਟੇ ਦರ್ಭਾਂ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਸਮੇਤ ਕਰੇ, ਉਹ ‘ਕ੍ਰਿਤਘਨ-ਪ੍ਰੇਤ-ਤੀਰਥ’ ਨਾਮਕ ਇਸ ਤੀਰਥ ਤੋਂ ਕਰਮ ਦਾ ਪੂਰਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 36

अग्निष्वात्ताः पितृगणास्तथा बर्हिषदश्च ये । तत्र संनिहिता नित्यमाज्यपाः सोमपास्तथा

ਉੱਥੇ ਅਗ્નਿਸ੍ਵਾਤ੍ਤ ਪਿਤ੍ਰਗਣ ਅਤੇ ਬਰ੍ਹਿਸ਼ਦ ਨਾਮਕ ਪਿਤਰ, ਨਾਲ ਹੀ ਆਜ੍ਯਪ ਅਤੇ ਸੋਮਪ ਪਿਤਰ—ਸਦਾ ਨਿਤ੍ਯ ਸੰਨਿਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 37

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं तत्र समाचरेत् । काले वा । यदि वाऽकाले पितॄणां तुष्टये सदा

ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੇਸਮੇਂ ਵੀ—ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।