Adhyaya 177

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यापि च तत्रास्ति गौरी वै पञ्चपिंडिका । लक्ष्म्या संस्थापिता चैव मानुषत्वंव्यवस्थया

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉੱਥੇ ਇਕ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵੀ ਹੈ—ਗੌਰੀ, ਜੋ ਪੰਚਪਿੰਡਿਕਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਖੁਦ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕੀਤੀ।

Verse 2

तस्या दर्शनमात्रेण नारी सौभाग्यमामुयात् । ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे वृषस्थे च दिवाकरे

ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਰੀ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਜ੍ਯੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਵ੍ਰਿਸ਼ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ।

Verse 3

तस्या उपरि नारी या जलयन्त्रं दधाति वै । स्राव्यमाणं दिवानक्तं सौभाग्यं परमं लभेत्

ਜੋ ਨਾਰੀ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਜਲਯੰਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ ਜਲ ਟਪਕਦਾ ਰਹੇ, ਉਹ ਪਰਮ ਸੁਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 4

यत्फलं लभते नारी समस्तैर्विहितैर्व्रतैः । गौरीसमुद्भवैश्चैव दानैर्दत्तैस्तदिष्टजैः । तत्फलं लभते सर्वं जलयन्त्रस्य कारणात्

ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਜੋ ਫਲ ਸਭ ਵਿਧੀਵਤ ਵਰਤਾਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਗੌਰੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਜਲਯੰਤਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 5

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्त्रीभिः सौभाग्यकारणात् । जलयन्त्रं विधातव्यं ज्येष्ठे गौर्याः प्रयत्नतः

ਇਸ ਲਈ ਸੁਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਣ, ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜ੍ਯੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ—ਗੌਰੀ ਦੇ ਲਈ ਜਲਯੰਤਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨਪੂਰਵਕ ਸਜਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 6

किं व्रतैर्नियमैर्वापि स्त्रीणां ब्राह्मणसत्तमाः । जपैर्होमैः कृतैरन्यैर्बहुक्लेशकरैश्च तैः

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵ੍ਰਤਾਂ ਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਜਾਂ ਜਪ, ਹੋਮ ਆਦਿ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਕਲੇਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ?

Verse 7

स्त्रीणां ब्राह्मणशार्दूला जलेयन्त्रे धृते सति । गौर्या उपरि सद्भक्त्या वृषस्थे तीक्ष्णदीधितौ

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਜਦੋਂ ਸੱਚੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਗੌਰੀ ਦੇ ਉਪਰ ਜਲਯੰਤਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਤੀਖ਼ਣ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ—ਤਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਲਈ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 8

नैवं संजायते वंध्या काकवन्ध्या न जायते । न दौर्भाग्यसमोपेता सप्तजन्मांतराणि सा

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬਾਂਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ‘ਕਾਕ-ਬਾਂਝਪਨ’ ਵੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਅਤੇ ਉਹ ਦੁਭਾਗੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ—ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ।

Verse 9

ऋषय ऊचुः । गौरी चतुर्भुजा प्रोक्ता दृश्यते परमेश्वरी । पञ्चपिंडा कथं जाता ह्येतं नः संशयं वद

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੌਰੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਚਤੁਰਭੁਜਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਐਸੇ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ‘ਪੰਚਪਿੰਡਾ’ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ? ਸਾਡਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।

Verse 10

सूत उवाच । यदा च प्रलयो भावि तदा त्मानं करोत्यसौ । पश्चपिंडीमयं विप्राः कुरुते रूपमुत्तमम्

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਲਯ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਲੱਗੇ, ਤਦ ਉਹ ਦੇਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।

Verse 11

एषा सा परमा शक्तिः सर्वं व्याप्य सुरेश्वरी । तया सर्वमिदं व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम्

ਉਹੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ—ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ—ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਸੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਤ੍ਰਿਲੋਕ, ਚਲ-ਅਚਲ ਸਮੇਤ, ਪਰਿਪੂਰਣ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 12

पृथिव्यापश्च तेजश्च वायुराकाशमेव च । सृष्ट्यर्थं रक्षयेदेषा ततः स्यात्पंचपिंडिका

ਪ੍ਰਿਥਵੀ, ਜਲ, ਤੇਜ, ਵਾਯੁ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼—ਇਹ ਪੰਜ ਤੱਤ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਉਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ‘ਪੰਚਪਿੰਡਿਕਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 13

यदस्यां पूजितायां तु प्रत्यक्षायां प्रजायते । सहस्रत्रिगुणं तच्च यत्र स्यात्पञ्चपिण्डिका

ਜਦੋਂ ਉਹ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋ ਕੇ ਪੂਜਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਤੋਂ ਜੋ ਫਲ ਉਪਜਦਾ ਹੈ—ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੰਚਪਿੰਡਿਕਾ ਹੈ—ਉਹ ਪੁੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 14

ज्येष्ठे मासि विशेषेण जलयंत्रार्चनेन च । अत्र वः कीर्तयिष्यामि त्विति हासं पुरातनम्

ਜ੍ਯੇਸ਼ਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ, ਅਤੇ ਜਲ-ਯੰਤਰ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਰਾਹੀਂ ਵੀ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਆਖਿਆਨ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 15

यद्वृत्तं काशिराजस्य भार्याया द्विजसत्तमाः । यच्च प्रोक्तं पुरा लक्ष्म्या विष्णवे परिपृष्टया

ਹੇ ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਮੈਂ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਜੋ ਵ੍ਰਿੱਤਾਂਤ ਵਾਪਰਿਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।

Verse 16

लक्ष्मी रुवाच । काशिराजः पुरा ह्यासीज्जयसेन इति श्रुतः । तस्य भार्यासहस्रं तु ह्यासीद्रूपसमन्वितम्

ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਜਯਸੇਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਸਭ ਰੂਪ-ਸੌੰਦਰਯ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।

Verse 17

अथ चान्या प्रिया तेन लब्धा भार्या सुशोभना । मनुष्यत्वव्यवस्थाया मम चांशकला हि या । सुता मद्राधिराजस्य विष्वक्सेनस्य धीमतः

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਿਯਾ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਸੀ। ਮਨੁੱਖ-ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੇਰੀ ਹੀ ਅੰਸ਼-ਕਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮਦ੍ਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਦੀ ਪੁਤਰੀ ਸੀ।

Verse 18

सा गत्वा प्रातरुत्थाय शुभे गंगातटे तदा । पञ्चपिंडात्मिकां गौरीं कृत्वा कर्द्दमसंभवाम्

ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਤਦ ਸ਼ੁਭ ਗੰਗਾ-ਤਟ ਤੇ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਚੜ ਤੋਂ ਪੰਚਪਿੰਡਾਤਮਿਕਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਗੌਰੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਘੜੀ।

Verse 19

ततः संपूजयामास मन्त्रैः पंचभिरेव च । ततो गन्धैः परैर्माल्यैर्धूपै र्वस्त्रैः सुशोभनैः

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਮ ਸੁਗੰਧਾਂ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 20

नैवेद्यैः परमान्नैश्च गीतैर्नृत्यैः प्रवादितैः । ततो विसृज्य तां देवीं तदुद्देशेन वै ततः

ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਪਰਮਾਨ্ন, ਗੀਤ-ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਪੂਜਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ। ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਸੇ ਦੇ ਨਾਮ ਅਰਪਿਤ ਵਰਤ-ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।

Verse 21

दत्त्वा दानानि भूरीणि गौरिणीनां द्विजन्मनाम् । ततश्च गृहमभ्येति भूरिवादित्रनिःस्वनैः

ਗੌਰਵਯੋਗ ਦਵਿਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਅਨੇਕ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਧੁਨ ਵਿਚ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

Verse 22

यथायथा च तां पूजां तस्या गौर्या करोति सा । तथातथा तु सौभाग्यं तस्याश्चाप्यधिकं भवेत्

ਜਿਸ ਜਿਹੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਉਹ ਗੌਰੀ ਦੀ ਉਹ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਵਧਦਾ ਹੈ—ਹਾਂ, ਹੋਰ ਵੀ ਅਧਿਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 23

सर्वासां च सपत्नीनां सौभाग्यं वाधिकं भवेत्

ਅਤੇ ਸਭ ਸੌਤਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 24

अथ तस्याः सपत्न्यो याः सर्वा दुःखसमन्विताः । दृष्ट्वा सौभाग्यवृद्धिं तां तस्या एव दिनेदिने

ਤਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੌਤਾਂ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਗ ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਵਧਦਾ ਵੇਖ ਕੇ,

Verse 25

एकाः प्रोचुः कर्म चैतद्यदेषा कुरुते सदा । मृन्मयांश्च समादाय पूजयेत्पंचपिंडकान्

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹੀ ਕਰਮ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਸਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਪੰਜ ਪਿੰਡਕਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।”

Verse 26

अन्यास्तां मंत्रसंसिद्धां प्रवदंति महर्षयः । अन्या वदन्ति पुण्यानि ह्यस्याः पूर्वकृतानि च

ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਮੰਤ੍ਰ-ਸਿੱਧ’ ਆਖਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਕੁਝ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਵ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੈ।”

Verse 27

एवं तासां सुदुःखानां महान्कालो जगाम ह । कस्यचित्त्वथ कालस्य सर्वाः संमंत्र्य ता मिथः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਅਤਿ ਦੁਖੀ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਉਹ ਸਭ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।

Verse 28

तस्याः संनिधिमाजग्मुस्तस्मिन्नेव जलाशये । यत्र सा पूजयेद्गौरीं कृत्वा तां पञ्च पिंडिकाम्

ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਈਆਂ, ਉਸੇ ਜਲਾਸ਼ਯ ਦੇ ਤੀਰ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪੰਜ ਛੋਟੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਬਣਾਕੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।

Verse 29

ततः सर्वाः समालोक्य त्यक्त्वा गौरीप्रपूजनम् । संमुखी प्रययौ तूर्णं कृतांजलिपुटा स्थिता

ਤਦ ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਛੱਡ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ ਅਤੇ ਅੰਜਲੀ ਜੋੜ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਖੜੀ ਰਹੀ।

Verse 30

स्वागतं वो महा भागा भूयः सुस्वागतं च वः । कृत्यं निवेद्यतां शीघ्रं येनाशु प्रकरोम्यहम्

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗਣੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ—ਫਿਰ ਤੋਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਸਵਾਗਤ। ਜੋ ਕਰਤੱਬ ਹੈ ਉਹ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉਹ ਕਰ ਸਕਾਂ।

Verse 31

सपत्न्य ऊचुः । वयं सर्वाः समायाताः कौतुके तवांतिकम् । दौर्भाग्यवह्निनिर्दग्धास्तव सौभाग्यजेनच

ਸਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕੌਤੁਹਲ ਨਾਲ ਆਈਆਂ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਦੁર્ભਾਗ ਦੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇਰੇ ਸੁਭਾਗ ਦੀ ਜੋਤ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆ ਹੈ।

Verse 32

तस्माद्वद महाभागे मृन्मयां पंचपिंडिकाम् । नित्यमर्चयसि त्वं किं सौभा ग्यस्य विवर्धनम्

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗਣੀ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ: ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉਹ ਪੰਜ-ਪਿੰਡਿਕਾ ਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੂੰ ਨਿੱਤ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਸੁਹਾਗ-ਸੌਭਾਗ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ?

Verse 33

किं ते कारणमेतद्धि किं वा मन्त्रसमुद्भवः । प्रभावोऽयं महाभागेगुह्यं चेन्नो वदस्व नः

ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਕੀ ਹੈ, ਸੱਚਮੁੱਚ? ਜਾਂ ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਿਸੇ ਮੰਤ੍ਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੈ? ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਜੇ ਇਹ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।

Verse 34

पद्मावत्युवाच । रहस्यं परमं गुह्यं यत्पृष्टास्मि शुभाननाः । अवक्तव्यं वदिष्यामि भवतीनां तथापि च

ਪਦਮਾਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸ਼ੁਭ-ਮੁਖਣੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਰਮ ਰਹੱਸ, ਅਤਿ ਗੁਪਤ ਭੇਦ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਹਿਣਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੀ।

Verse 35

गौरीपूजनकाले तु यस्माच्चैव समागताः । सर्वा मम भगिन्यः स्थ ईर्ष्याधर्मो न मेऽस्ति च

ਗੌਰੀ-ਪੂਜਾ ਦੇ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਈਰਖਾ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਨਹੀਂ ਹੈ।

Verse 36

अहमासं पुरा कन्या पुरे कुसुमसंज्ञिते । वीरसेनस्य शूद्रस्य वणिक्पुत्रस्य धीमतः । तेन दत्ताऽस्मि धर्मेण विवाहार्थं महात्मना

ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਕੁਸੁਮ ਨਾਮਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇਕ ਕੁਆਰੀ ਸੀ। ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਵੀਰਸੇਨ—ਵਣਿਕ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵਰਣ ਦਾ—ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ।

Verse 37

ततो विवाहसमये मम दत्तानि वृद्धये । पंचाक्षराणि श्रेष्ठानि योषिता दीक्षया सह । गौरी पूजाकृते चैव प्रोक्ता चाहं ततः परम्

ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਮੇਰੀ ਉੱਨਤੀ ਲਈ, ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਦੀਖਿਆ ਸਮੇਤ ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਮ ਪੰਜ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤਰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੌਰੀ-ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

Verse 38

यावत्पुत्रि त्वमात्मानमेतैः पूजयसेऽक्षरैः । जलपानं न कर्तव्यं तावच्चैव कथञ्चन

‘ਧੀਏ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਰਹੇਂ, ਤਦ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਣਾ; ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੱਕ।’

Verse 39

येन संप्राप्स्यसेऽभीष्टं तत्प्रभावाद्यदीप्सितम् । तथेति च मया प्रोक्तं तस्याश्चैव वरानने

‘ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਿਤ ਵਸਤੂ, ਮਨਚਾਹਾ ਲਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ।’ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ‘ਤਥਾਸਤੁ।’

Verse 40

ततो विवाहे निर्वृत्ते गताऽहं पतिना सह । श्वशुर स्तिष्ठते यत्र श्वश्रूश्चैव सुदारुणा

ਫਿਰ ਵਿਆਹ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਉਸ ਥਾਂ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਸੱਸੁਰ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੀ ਸੱਸ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠੋਰ ਸੀ।

Verse 41

गौरीपूजाकृते मां च निवारयति सर्वदा । ततोऽहं भयसन्त्रस्ता गौरीभक्तिपरायणा । जलार्थं यत्र गच्छामि तस्मिंश्चैव जलाश्रये

ਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਰੋਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਗੌਰੀ-ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ, ਓਸੇ ਜਲ-ਸਰੋਤ ਕੋਲ ਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।

Verse 42

ततः कर्द्दममादाय मन्त्रैः पंचभिरेवच । तैरेव पूजयाम्येव गौरीं भक्तिपरायणा

ਫਿਰ ਮੈਂ ਚਿਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਲੈ ਕੇ ਕੇਵਲ ਪੰਜ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਓਹਨਾਂ ਹੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

Verse 43

प्रक्षिपामि तत स्तोये ततो गच्छामि मन्दिरम् । कस्यचित्त्वथ कालस्य भर्ता मे प्रस्थितः शुभः । देशांतरं वणिग्वृत्त्या सोऽपि मार्गं तमाश्रितः

ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤਦ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਸ਼ੁਭ ਪਤੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ; ਵਪਾਰ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ ਪਰਦੇਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 44

स गच्छन्मरुमार्गेण मां समादाय स्नेहतः । संप्राप्तो निर्जलं देशं सुरौद्रं मरुमंडलम्

ਉਹ ਰੇਤਲੇ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਨੇਹ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ-ਰਹਿਤ ਦੇਸ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਮਰੁ-ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

Verse 45

तथा रौद्रतरे काले वृषस्थे दिवसाधिपे । ततः सार्थः समस्तश्च विश्रांतः स्थलमध्यगः

ਉਸ ਹੋਰ ਵੀ ਤਪਤ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਸੂਰਜ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਿਆ, ਤਦ ਸਾਰਾ ਕਾਫ਼ਲਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਕੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 46

कूपमेकं समाश्रित्य गम्भीरं जलदोपमम् । एतस्मिन्नेव काले तु मया दृष्टः समीपगः । तोयाकारो मरु द्देशस्तश्चित्ते विचिन्तितम्

ਇੱਕ ਕੂਏਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ—ਜੋ ਗਹਿਰਾ ਸੀ ਤੇ ਜਲ-ਮੇਘ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ—ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਮਰੁਭੂਮੀ ਦੇਸ਼ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਪਾਣੀ ਜਿਹਾ ਦਿਸਦਾ ਸੀ; ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰੀ।

Verse 47

यत्तच्च दृश्यते तोयं समीपस्थं तथा बहु । अत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा गौरीमभ्यर्च्य भक्तितः । पिबामि सलिलं पश्चात्सुस्वादु सरसीभवम्

ਅਤੇ ਜੋ ਪਾਣੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ—ਨੇੜੇ ਹੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ—ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਗੌਰੀ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਲ ਪੀਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਜਿਹਾ ਅਤਿ ਮਿੱਠਾ ਹੈ।

Verse 48

ततः संप्रस्थिता यावत्प्रगच्छामि पदात्पदम् । यावद्दूरतरं यामि तावत्सा मृगतृष्णिका

ਫਿਰ ਜਦ ਮੈਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕਦਮ-ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਜਿੰਨਾ ਜਿੰਨਾ ਦੂਰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਉੱਨਾ ਹੀ ਉਹ ਮ੍ਰਿਗਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 49

एतस्मिन्न न्तरे प्राप्तो नभोमध्यं दिवाकरः । वृषस्थो येन दह्यामि ह्युपरिष्टाच्छुभानना

ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ ਸੂਰਜ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉੱਪਰੋਂ ਸੜਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ।

Verse 50

अधोभागे सुतप्ताभिर्वालुकाभिः समंततः । तृष्णार्ताऽहं ततस्तस्मिन्मरुदेशे समाकुला

ਹੇਠਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤਪਤ ਰੇਤ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮੈਂ ਉਸ ਮਰੁਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਈ ਤੇ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਈ।

Verse 51

ततश्च पतिता भूमौ विस्फोटकसमावृता । ततो मया स्मृता चित्ते कथा भारतसंभवा

ਫਿਰ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਸਰੀਰ ਫੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ-ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਕਥਾ ਉਭਰੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।

Verse 52

नृगेण तु यथा यज्ञो वालुकाभिर्विनिर्मितः । कूपान्तः क्षिप्यमाणेन तृणलोष्टांबुवर्जितम्

ਮੈਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨ੍ਰਿਗ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰੇਤ ਨਾਲ ਹੀ ਯਜ੍ਞ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ—ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੂਏਂ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਘਾਹ, ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਢੇਲੇ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੰਜਿਤ।

Verse 53

भक्तिग्राह्यास्ततो देवास्तुष्टास्तस्य महात्मनः । तदहं वालुकाभिश्च पूजयामि हरप्रियाम्

ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੀ ਰੇਤ ਦੇ ਅਰਪਣ ਨਾਲ ਹਰ-ਪ੍ਰਿਯਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

Verse 54

तेन तुष्टा तु सा देवी मम राज्यं प्रयच्छति । अद्य देहान्तरे प्राप्ते मनोभीष्टमनंतकम्

ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ-ਸੱਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ, ਹੋਰ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਮਨ-ਇੱਛਿਤ ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 55

ततस्तु पंचभिर्मन्त्रैस्तैरेव स्मृतिमागतैः । पंचभिर्मुष्टिभिर्देवी वालुकोत्थैः प्रपूजिता

ਤਦੋਂ ਉਹੀ ਪੰਜ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਯਾਦ ਵਿਚ ਮੁੜ ਆਏ, ਉਚਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ—ਵਾਲੂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਮੁੱਠਾਂ ਨਾਲ।

Verse 56

ततः पञ्चत्वमापन्ना तत्कालेऽहं वरांगनाः । दशार्णाधिपतेर्जाता सदने लोकविश्रुते

ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਜਨਮੀ—ਇੱਕ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਨਾਰੀ ਵਜੋਂ, ਦਸ਼ਾਰ্ণ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ।

Verse 57

जातिस्मरणसंयुक्ता तस्या देव्याः प्रसादतः । भवतीनां कनिष्ठास्मि ज्येष्ठा सौभाग्यतः स्थिता

ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਸੁਭਾਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਖੜੀ ਹਾਂ।

Verse 58

एत स्मात्कारणाद्गौरीं मुक्त्वैतान्पञ्चपिण्डकान् । कर्द्दमेन विधायाथ पूजयामि दिनेदिने

ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਹ ਪੰਜ ਰੇਤ ਦੇ ਪਿੰਡੇ ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਦੇ ਨਾਲ ਗੂੰਧ ਕੇ, ਗੌਰੀ ਦੀ ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ।

Verse 59

एतद्गुह्यं मया ख्यातं भवतीनामसंशयम् । सत्येनानेन मे गौरी मनोभीष्टं प्रयच्छतु

ਇਹ ਗੁਪਤ ਭੇਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੱਚਾਈ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਗੌਰੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰੇ।

Verse 61

प्रसादं कुरु चास्माकं दीयतां मन्त्रपंचकम् । तदेव येन ते देवी तुष्टा सा परमेश्वरी

ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਭੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਸਾਨੂੰ ਪੰਜ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਬਖ਼ਸ਼। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸੇ ਮੰਤ੍ਰ-ਪੰਚਕ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਮਹਾਦੇਵੀ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਸੀ।

Verse 62

मया प्रोक्ताश्च ता सर्वाः प्रार्थयध्वं यथेच्छया । अहं सर्वं प्रदास्यामि तत्सत्यं वचनं मम

ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਤਿਵੇਂ ਮੰਗੋ। ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੱਚਾ ਬਚਨ ਹੈ।

Verse 63

ततो देव मया प्रोक्तं तासां तन्मंत्रपंचकम् । शिष्यत्वं गमितानां च वाङ्मनःकायकर्मभिः

ਤਦ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਪੰਜ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਉਪਦੇਸ਼ਿਆ। ਅਤੇ ਬਚਨ, ਮਨ ਅਤੇ ਦੇਹ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਤਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਇਆ।

Verse 64

विष्णुरुवाच । ममापि वद देवेशि कीदृक्तन्मन्त्रपञ्चकम् । यत्त्वयाऽनुष्ठितं पूर्वं तया तासां निवेदि तम्

ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਮੈਨੂੰ ਭੀ ਦੱਸ—ਉਹ ਪੰਜ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕੀਤਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕਰ ਕੇ ਸੁਣਾ।

Verse 65

लक्ष्मीरुवाच । नमः पृथिव्यै क्षांतीशि नम आपोमये शुभे । तेजस्विनि नमस्तुभ्यं नमस्ते वायुरूपिणि

ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਧਰਤੀ-ਰੂਪਾ, ਹੇ ਖ਼ਮਾਸ਼ੀਲ ਮਾਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਸ਼ੁਭਾ, ਜਲ-ਮਈ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਤੇਜਸਵਿਨੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਵਾਯੁ-ਰੂਪিণੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 66

आकाशरूपसंपन्ने पंचरूपे नमोनमः

ਆਕਾਸ਼-ਸਰੂਪ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਪੰਜ-ਰੂਪੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 67

एभिर्मन्त्रैर्मया पूर्वं पूजिता परमेश्वरी । तेन राज्यं मया प्राप्तं सर्वस्त्रीणां सुदुर्लभम्

ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਉਸੇ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ-ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ—ਜੋ ਸਭ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਲਈ ਅਤਿ ਦੁਲਭ ਹੈ।

Verse 68

ततश्च स्थापिता देवी कृत्वा रत्नमयी शुभा । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे मया तत्र सुरेश्वर

ਫਿਰ ਮੈਂ ਸ਼ੁਭ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ-ਮਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੜ ਕੇ ਉੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਓਥੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 69

तां या पूजयते नारी सद्योऽपि पतिवल्लभा । जायते नात्र सन्देहः सर्वपापविवर्जिता

ਜੋ ਨਾਰੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਪਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 177

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पञ्चपिंडिकोत्पत्ति माहात्म्य वर्णनं नाम सप्तसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ-ਖੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ, “ਪੰਜ ਪਿੰਡਿਕਾਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਸਤੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।