Adhyaya 175

Verse 1

सूत उवाच । एवं संशोचते यावदात्मानं परिगर्हयन् । ततस्तु ब्रह्मणा प्रोक्तः स्वयमभ्येत्य भो द्विजाः

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਲਾਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਪ ਨੇੜੇ ਆਏ ਅਤੇ ਬੋਲੇ, ਹੇ ਦਵਿਜੋ (ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ)।

Verse 2

त्वया शंका न कर्तव्या सुतस्यास्य कृते द्विज । अज्ञानादेव ते जातो दैवयोगेन बालकः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਬਾਰੇ ਸ਼ੰਕਾ ਨਾ ਕਰ। ਅਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਹੀ, ਅਤੇ ਦੈਵ-ਯੋਗ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ, ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜਨਮਿਆ ਹੈ।

Verse 3

याज्ञवल्क्य उवाच । तथापि देव मे शुद्धिर्हृदयस्य न जायते । तस्माद्वद सुरश्रेष्ठ प्रायश्चित्तं विशुद्धये

ਯਾਜ्ञਵਲਕ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੱਸੋ।

Verse 4

ब्रह्मोवाच । यदि ते चित्तशुद्धिस्तु न कथंचित्प्रवर्तते । तत्स्थापय महाभाग लिंगं देवस्य शूलिनः

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚਿੱਤ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਸ਼ੂਲਿਨ ਪ੍ਰਭੂ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰ।

Verse 5

अज्ञानाज्ज्ञानतोवापि यत्पापं कुरुते नरः । ब्रह्महत्यादिकं चापि स्त्रीवधाद्वापि यद्भवेत्

ਅਗਿਆਨ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਆਦਿ, ਜਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਵਧ ਤੋਂ ਜੋ ਦੋਸ਼ ਉਪਜਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਪਾਪ ਹੋਵੇ;

Verse 6

पंचेष्टिकामयं वापि यः कुर्याद्धरमन्दिरम् । तस्य तन्नाशमायाति तमः सूर्योदये यथा

ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਪੰਜ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਮੰਦਰ ਬਣਾਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਉਹ ਦੋਸ਼ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 7

विशेषेण महाभाग हाटकेश्वरसंभवे । क्षेत्रे तत्र सुमेध्ये तु सर्वपातकनाशने

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ! ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਕਟ੍ਯ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ—ਉਹ ਅਤਿ ਸੁਮੇਧ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤਰ ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ—

Verse 8

कलिकाले च संप्राप्ते यत्र पापं न विद्यते । अहमप्यत्र वांछामि यज्ञं कर्तुं द्विजोत्तम

ਜਦੋਂ ਕਲਿਕਾਲ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਪਾਪ ਦਾ ਅਸਤਿਤ੍ਵ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਭੀ ਉੱਥੇ ਯਜ੍ਞ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ!

Verse 9

आनयिष्यामि तत्तीर्थं पुष्करं चात्मनः प्रियम् । कलिकालभयाच्चैतद्यावन्नो व्यर्थतां व्रजेत्

ਮੈਂ ਉਸ ਤੀਰਥ—ਪੁਸ਼੍ਕਰ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ—ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਲਿਕਾਲ ਦੇ ਭਯ ਕਰਕੇ ਇਹ (ਪੁਣ੍ਯ) ਕਿਤੇ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Verse 10

कलिकाले तु संप्राप्ते तीर्थानि सकलानि च । यास्यंति व्यर्थतां विप्र मुक्त्वेदं क्षेत्रमुत्तमम्

ਕਲਿਕਾਲ ਆ ਜਾਣ ਤੇ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ! ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਣਗੇ—ਇਸ ਉੱਤਮ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।

Verse 11

सूत उवाच । एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रस्ततश्चादर्शनं गतः । याज्ञवल्क्योऽपि तच्छ्रुत्वा पितामहवचोऽ खिलम्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਚਤੁਰਮੁਖ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਯਾਜ्ञਵਲ੍ਕ੍ਯ ਨੇ ਭੀ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਬਚਨ ਸਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ,

Verse 12

लिंगं संस्थापयामास ज्ञात्वा क्षेत्रमनुत्तमम् । अब्रवीच्च ततो वाक्यं मेघगंभीरया गिरा

ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਅਨੁੱਤਮ ਜਾਣ ਕੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਬੱਦਲ-ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਵਾਣੀ ਨਾਲ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ।

Verse 13

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां यो लिंगं मामकं त्विदम् । स्नापयिष्यति सद्भक्त्या तस्य पापं प्रयास्यति

ਅੱਠਮੀ ਜਾਂ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਇਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਾਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 14

परदारकृतं यच्च मात्रापि च समं कृतम् । क्षालयिष्यति तत्पापं स्नापितं पूजितं परैः

ਪਰ-ਸਤ੍ਰੀਗਮਨ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਪਾਪ, ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਪਰਾਧ ਜਿਤਨਾ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਵੀ—ਜੇ ਇਸ (ਲਿੰਗ) ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇ—ਧੋਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 15

अस्मिन्नहनि संप्राप्ते तस्य पक्षसमुद्भवम् । प्रयास्यति कृतं पापं यदज्ञानाद्विनिर्मितम्

ਜਦ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਆ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪੱਖ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਦੋਸ਼ ਜੋ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 16

ततःप्रभृति विख्यातो याज्ञव ल्क्येश्वरः शुभः । तस्मिन्क्षेत्रे द्विजश्रेष्ठा हाटकेश्वरसंज्ञके

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਯਾਜ्ञਵਲਕ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਸ਼ੁਭ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 175

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये याज्ञवल्क्येश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनाम पंचसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਕਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ ‘ਯਾਜ्ञਵਲਕ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਪਚਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।