Adhyaya 169

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कस्मात्सा तुष्टिदा प्रोक्ता नागराणां विशेषतः । धारानामेति विख्याता कस्मात्सा धरणीतले

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਨਾਗਰਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ‘ਤੁਸ਼ਟੀਦਾ’—ਸੰਤੋਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ—ਕਿਉਂ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ? ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ‘ਧਾਰਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ?

Verse 2

सूत उवाच । चमत्कारपुरे पूर्वं धारानामेति विश्रुता । आसीत्तपस्विनी साध्वी नागरी ब्राह्मणोत्तमा । तस्याः सख्यमरुन्धत्या आसीत्पूर्वं सुमेधया

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ‘ਧਾਰਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਕ ਨਾਗਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਸੀ—ਤਪਸਵਿਨੀ, ਸਾਧਵੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ। ਪੂਰਵਕਾਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਅਰੁੰਧਤੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੁਮੇਧਾ ਸੀ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਸੀ।

Verse 3

अरुन्धती यदा प्राप्ता चमत्कारपुरे शुभे । स्नानार्थं शंखतीर्थं तु वसिष्ठेन समागता

ਜਦੋਂ ਅਰੁੰਧਤੀ ਸ਼ੁਭ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਸਿਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਲਈ ਸ਼ੰਖ-ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਆਈ।

Verse 4

तया दृष्टाथ सा तत्र अंगुष्ठाग्रेण संस्थिता । वायुभक्षा निराहारा दिव्येन वपुषान्विता

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵੇਖਿਆ—ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ ਨੋਕ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲ ਖੜੀ; ਵਾਯੁ-ਆਹਾਰ ਕਰਦੀ, ਨਿਰਾਹਾਰ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜਸਵੀ ਦੇਹ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।

Verse 5

तया पृष्टा च सा साध्वी का त्वं कस्य सुता शुभे । किमर्थं तु स्थिता चोग्रे तपसि ब्रूहि मे शुभे

ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਧਵੀ ਬੋਲੀ: “ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ? ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਇਸ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਟਿਕੀ ਹੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਹੇ ਭਾਗ੍ਯਵਤੀ।”

Verse 6

धारोवाच । देवशर्माख्यविप्रस्य सुताहं नागरस्य च । बालत्वे वर्तमानाया वैधव्यं मे व्यवस्थितम्

ਧਾਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਦੇਵਸ਼ਰਮਾ ਨਾਮਕ ਨਾਗਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਧੀ ਹਾਂ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੇਰੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵੈਧਵ੍ਯ ਆ ਪਿਆ।”

Verse 7

शंखतीर्थस्य माहात्म्यं श्रुत्वा शंखेश्वरस्य च । ततोऽहं संस्थिता ह्यत्र तस्यैवाराधने स्थिता

“ਸ਼ੰਖਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸ਼ੰਖੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆ ਟਿਕੀ ਹਾਂ, ਕੇਵਲ ਉਸੇ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।”

Verse 8

अरुन्धत्युवाच । तवोपरि महान्स्नेहो दर्शनात्ते व्यवस्थितः । तस्मादागच्छ गच्छावो ममाश्रमपदं शुभम्

ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਹਾਨ ਸਨੇਹ ਜਾਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆ, ਚੱਲੀਏ—ਮੇਰੇ ਸ਼ੁਭ ਆਸ਼੍ਰਮ-ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ।”

Verse 9

सरस्वत्या स्तटे शुभ्रे सर्वपातकनाशने । शास्त्रगोष्ठीरता नित्यं तत्र तिष्ठ मया सह

ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਉਜਲੇ ਤਟ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਓਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੋ—ਸਦਾ ਸ਼ਾਸਤਰ-ਗੋਸ਼ਠੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

Verse 10

ततः संप्रस्थिता सा तु तया सार्धं तपस्विनी । अनुज्ञाता स्वपित्रा तु जनन्या बांधवैस्तथा

ਫਿਰ ਉਹ ਤਪਸਵਿਨੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ; ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਬਾਂਧਵਾਂ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ।

Verse 11

तस्याः सख्यं चिरं कालं तया सह बभूव ह । कस्यचित्त्वथ कालस्य सा शक्तिस्तत्र चागता

ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਉਸ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਓਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ।

Verse 12

विश्वामित्रेण संसृष्टा वसिष्ठस्य वधाय च । सा स्तंभिता वसिष्ठेन कृता देवीस्वरूपिणी । संपूज्या देवमर्त्यानां सर्वरक्षाप्रदा शुभा

ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਜੋੜੀ ਗਈ ਉਹ, ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵੀ-ਸਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਬਣਾਈ—ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਮਰਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ, ਸ਼ੁਭ, ਅਤੇ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।

Verse 13

ततस्तु धारया तस्याः कैलासशिखरोपमः । प्रासादो निर्मितो विप्रा नानारत्नविचित्रितः

ਫਿਰ ਧਾਰਾ ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਕੈਲਾਸ-ਸ਼ਿਖਰ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਬਣਵਾਇਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਲੱਖਣ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

Verse 14

चकाराथ ततः स्तोत्रं तस्याः सा च तपस्विनी

ਫਿਰ ਉਸ ਤਪੱਸਵੀ ਔਰਤ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਭਜਨ ਰਚਿਆ।

Verse 15

नमस्ते परमे ब्राह्मि धारयोगे नमोनमः । अर्धमात्रे परे शून्ये तस्यार्धार्धे नमोस्तु ते

ਹੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਧਾਰਨਾ ਯੋਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਰਧ-ਮਾਤਰਾ, ਪਰਮ ਸ਼ੂਨਯ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਤੋਂ ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 16

नमस्ते जगदाधारे नमस्ते भूतधारिणि । नमस्ते पद्मपत्राक्षि नमस्ते कांचनद्युते

ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਕਮਲ-ਪੱਤਰ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 17

नमस्ते सिंहयानाढ्ये नमस्तेऽस्तुमहाभुजे । नमस्ते देवताभीष्टे नमस्ते दैत्यसूदिनि

ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਮਹਾਨ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 18

नमस्ते महिषाक्रांतशरीरच्छिन्नमस्तके । नमस्ते विंध्यनिरते सुरामांसबलिप्रिये

ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਿੰਧਿਆਚਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮਦਿਰਾ, ਮਾਸ ਤੇ ਬਲੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 19

त्वं लक्ष्मीस्त्वं शची गौरी त्वं सिद्धिस्त्वं विभावरी । त्वं स्वाहा त्वं स्वधा तुष्टिस्त्वं पुष्टिस्त्वं सुरेश्वरी

ਤੂੰ ਹੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸ਼ਚੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਗੌਰੀ। ਤੂੰ ਹੀ ਸਿੱਧੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਰਾਤ੍ਰੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਸ੍ਵਾਹਾ, ਤੂੰ ਹੀ ਸ੍ਵਧਾ; ਤੂੰ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਪੋਸ਼ਣ; ਤੂੰ ਹੀ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ ਹੈਂ।

Verse 20

शक्तिरूपासि देवि त्वं सृष्टिसंहारका रिणी । त्वयि दृष्टमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਸ਼ਕਤੀ-ਸਰੂਪਾ ਹੈਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਤ੍ਰਿਲੋਕ—ਚਰ ਅਤੇ ਅਚਰ ਸਮੇਤ—ਦਿੱਖਦਾ ਹੈ।

Verse 21

यथा तिलेस्थितं तैलं दधिसंस्थं यथा घृतम् । हविर्भुजश्च काष्ठस्थः सुगुप्तं लभ्यते न हि

ਜਿਵੇਂ ਤਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਹੀਂ ਵਿੱਚ ਘੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹਵਿ-ਭੁਜ ਅਗਨੀ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਵੱਸਦੀ ਹੈ—ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਅਤਿ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 22

तथा त्वमपि देवेशि सर्वगापि न लक्ष्यसे

ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ੀ! ਤੂੰ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੌਖੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਕਸ਼ਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

Verse 23

सूत उवाच । एतेन स्तोत्रमुख्येन स्मृता सा परमेश्वरी । बहूनि वर्ष पूगानि पूजयंत्या दिनेदिने

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਤੋਤਰ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—ਜਿਸ ਦੀ ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਪੂਜਾ ਅਨੇਕਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਗਈ।

Verse 24

कस्यचित्त्वथ कालस्य चैत्रशुक्लाष्टमी सिता । तस्मिन्नहनि देवी सा नद्यां संस्नाप्य पूजिता

ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਅੱਠਮੀ ਨੂੰ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ।

Verse 25

बलि पूजां ततो दत्त्वा स्तोत्रेणानेन च स्तुता । ततः प्रत्यक्षतां गत्वा तामुवाच तपस्विनीम्

ਫਿਰ ਬਲੀ-ਅਰਪਣ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।

Verse 26

पुत्रि तुष्टास्मि भद्रं ते स्तोत्रेणानेन चानघे । वरं वरय भद्रं ते तव दास्यामि वांछितम्

“ਧੀਏ, ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ—ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ। ਵਰ ਮੰਗ; ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂਗੀ, ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗੀ।”

Verse 27

धारोवाच । यदि तुष्टासि मे देवि यदि देयो वरो मम । तन्मे नाम तवाप्यस्तु प्रासादेऽत्र हि केवलम्

ਧਾਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਇਸੀ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਵੇ।”

Verse 28

अपरं नागरो योऽत्र त्वस्मिन्नहनि संस्थिते । प्रदक्षिणात्रयं कृत्वा तव दत्त्वा फलत्रयम्

“ਹੋਰ ਇਹ ਕਿ: ਇੱਥੇ ਨਾਗਰ ਦਾ ਜੋ ਵੀ ਨਿਵਾਸੀ, ਇਸੇ ਦਿਨ ਆ ਕੇ ਇੱਥੇ ਟਿਕੇ, ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਫਲ ਅਰਪਣ ਕਰੇ—”

Verse 29

स्तोत्रेणानेन भवतीं स्तुत्वा च कुरुते नतिम् । तस्य संवत्सरं यावद्रोगो रक्ष्यस्त्वयाऽखिलः

ਇਸ ਸਤੋਤਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਤੇਰੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਭਗਤ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਰੋਗ ਤੂੰ ਹੀ ਦੂਰ ਰੱਖੀਂ।

Verse 30

या च वंध्या भवेन्नारी सा भूयात्पुत्रसंयुता । दुर्भगा च ससौभाग्या कुरूपा रूपसंभवा । रोगिणी रोगनिर्मुक्ता सर्वसौख्यसमन्विता

ਜੋ ਨਾਰੀ ਵੰਝੀ ਹੋਵੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ-ਸੰਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਜੋ ਦੁਭਾਗੀ ਹੋਵੇ ਉਹ ਸੁਭਾਗੀ ਬਣੇ; ਜੋ ਕੁਰੂਪ ਹੋਵੇ ਉਹ ਰੂਪਵਾਨ ਹੋਵੇ; ਜੋ ਰੋਗਣੀ ਹੋਵੇ ਉਹ ਰੋਗ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ।

Verse 31

देव्युवाच । अहं धारेति विख्याता प्रासादेऽत्र त्वया कृते । भविष्यामि न सन्देहस्तव कीर्तिकृते सदा

ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੇ ਬਣਾਏ ਇਸ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ‘ਧਾਰਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵਾਂਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਕੀਰਤੀ ਲਈ।

Verse 32

अत्र यो नागरो भक्त्या समागत्य तपस्विनि । प्रदक्षिणात्रयं कुर्याद्दत्त्वा मम फलत्रयम्

ਹੇ ਤਪਸਵਿਨੀ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੋਈ ਨਾਗਰ ਨਿਵਾਸੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਆ ਕੇ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਫਲ ਅਰਪਣ ਕਰੇ—

Verse 33

सोऽपि संवत्सरं यावद्भविता रोगवर्जितः । एवमुक्ता तु सा देवीततश्चादर्शनं गता

ਉਹ ਭੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ।

Verse 34

धारापि संस्थिता तत्र अरुन्धत्या समन्विता । अद्यापि दृश्यते व्योम्नि तस्याश्चापि समीपगा

ਧਾਰਾ ਵੀ ਉੱਥੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਸਮੇਤ ਅਡੋਲ ਟਿਕੀ ਰਹੀ। ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਰੁੰਧਤੀ ਵੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।

Verse 35

एतद्धारोद्भवं योऽत्र वृत्तांतं कीर्तयिष्यति । शृणुयाद्वा द्विजश्रेष्ठा मुच्येत्पापाद्दिनोद्भवात्

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਜੋ ਇੱਥੇ ਧਾਰਾ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ-ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਸੁਣੇ ਹੀ, ਉਹ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 36

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पठनीयं विशेषतः । श्रोतव्यं च प्रभक्त्येदं नागरैश्च विशेषतः

ਇਸ ਲਈ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਇਸ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਭਗਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨਾਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ।

Verse 169

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धारानामोत्पत्तिवृत्तांत धारादेवीमाहात्म्यवर्णनं नामैकोनसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਏਕਾਸ਼ੀਤੀ-ਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਭਾਗ ਨਾਗਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ, “ਧਾਰਾ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ-ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਅਤੇ ਧਾਰਾਦੇਵੀ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਉਨਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।