Adhyaya 165

Verse 1

सूत उवाच । ततःप्रभृतिपुण्ये च सरस्वत्यास्तटेशुभे । बाह्यानां नागराणां च स्थानं जातं महत्तरम्

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਪੁਣ੍ਯਮਈ ਤਟ ਉੱਤੇ ਬਾਹਰੀ ਨਾਗਰਾਂ ਦੀ ਬਸਤੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ।

Verse 2

पुत्रपौत्रप्रवृद्धानां दौहित्राणां द्विजोत्तमाः । चमत्कारपुरस्याग्रे यज्ज्ञातं विद्यया धनैः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮੋ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ ਵਧੇ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਵਧ ਗਏ, ਤਾਂ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਧਨ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਈ।

Verse 3

कस्यचित्त्वथ कालस्य विश्वामित्रेण धीमता । शप्ता सरस्वती कोपात्कृता रुधिरवाहिनी

ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਕਤ-ਧਾਰਾ ਵਾਂਗ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀ।

Verse 4

ततः संसेव्यते हृष्टै राक्षसैः सा दिवानिशम् । गीतनृत्यपरैश्चान्यैर्भूतैः प्रेतैः पिशाचकैः

ਤਦੋਂ ਉਹ ਥਾਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਰਹੀ; ਅਤੇ ਗੀਤ-ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹੋਰ ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ ਤੇ ਪਿਸਾਚ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ।

Verse 5

ततस्ते नागरा बाह्यास्तां त्यक्त्वा दूरतः स्थिताः । कांदिशीकास्ततो याता भक्ष्यमाणास्तु राक्षसैः । नर्मदायास्तटे पुण्ये मार्कण्डाश्रमसंनिधौ

ਫਿਰ ਉਹ ਬਾਹਰੀ ਨਾਗਰ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗੇ। ਉੱਥੋਂ ਉਹ ਕਾਂਦਿਸ਼ੀ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ—ਅੰਤ ਨੂੰ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਪੁੰਨ ਤਟ ਤੇ, ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 6

ऋषय ऊचुः । कस्मात्सरस्वती शप्ता विश्वामित्रेण धीमता । महानद्या कोऽपराधस्तया तस्य विनिर्मितः

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ? ਉਸ ਮਹਾਨਦੀ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਹੜਾ ਅਪਰਾਧ ਕੀਤਾ ਸੀ?

Verse 7

सूत उवाच । आसीत्पुरा महद्वैरं विश्वामित्रवसिष्ठयोः । ब्राह्मण्यस्य कृते विप्राः प्राणान्तकरणं महत् । स सर्वैर्ब्राह्मणैः प्रोक्तो विश्वामित्रो महामुनिः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਵੈਰਤਾ ਉੱਠੀ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ।

Verse 8

क्षत्रियोऽपि पुरस्कृत्य देवदेवं पितामहम् । न चैकेन वसिष्ठेन तेनैतद्वैरमाहितम्

ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਖ਼ਤਰੀ ਸੀ, ਤੱਥਾਪਿ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਅਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਲਕਸ਼ ਬਣਾਇਆ; ਅਤੇ ਇਹ ਵੈਰ ਕੇਵਲ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਹੋਰ ਕਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਬਣਿਆ ਸੀ।

Verse 9

ऋषय ऊचुः । क्षत्रियोऽपि कथं विप्रो विश्वा मित्रो महामते । वसिष्ठेन कथं नोक्तो यः प्रोक्तो ब्रह्मणा स्वयम्

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ! ਖ਼ਤਰੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਕਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਿਆ? ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਵੈੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ?

Verse 10

एतन्नः सर्वमाचक्ष्व परं कौतूहलं स्थितम्

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ; ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਕੌਤੂਹਲ ਜਾਗ ਉਠਿਆ ਹੈ।

Verse 11

सूत उवाच । आसीत्पुरा ऋचीकाख्यो भृगुपुत्रो महामुनिः । व्रताध्ययनसंपन्नः सुतपस्वी महायशाः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਭ੍ਰਿਗੁ-ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਮੁਨੀ ਰੁਚੀਕ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ—ਵ੍ਰਤਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਧਨੀ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਯਸ਼ ਵਾਲਾ।

Verse 12

तीर्थयात्राप्रसंगेन स कदाचिन्मुनीश्वरः । स्थानं भोजकटं नाम प्राप्तो गाधिमहीपतेः । यत्र सा कौशिकीनाम नदी त्रैलोक्यविश्रुता

ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ ਕਦੇ ਗਾਧੀ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਭੋਜਕਟ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 13

तस्यां स्नात्वा द्विजश्रेष्ठो यावत्तिष्ठति तीरगः । समाधिस्थो जपं कुर्वन्संतर्प्य पितृदेवताः

ਉਸ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ-ਘਾਟ ਤੇ ਠਹਿਰਿਆ; ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਜਪ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 14

तावत्तत्र समायाता राजकन्या सुशोभना । सर्वलक्षणसम्पूर्णा सर्वैरेव गुणैर्युता

ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉੱਥੇ ਇਕ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਆ ਪਹੁੰਚੀ—ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਅਤੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।

Verse 15

स तां संवीक्षते यावत्सर्वावयवशोभनाम् । तावत्कामशरैर्व्याप्तः कर्तव्यं नाभ्यविंदत

ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ—ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ—ਤਦ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ।

Verse 16

ततः पप्रच्छ लोकान्स लब्ध्वा कृच्छ्रेण चेतनाम् । कस्येयं कन्यका साध्वी किमर्थमिह चागता

ਫਿਰ ਬੜੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਹੋਸ਼ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: “ਇਹ ਸਾਧਵੀ ਕੁੜੀ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹੈ?”

Verse 17

क्व यास्यति वरारोहा सर्वं मे कथ्यतां जनाः

“ਉਹ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਕੁੜੀ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ? ਹੇ ਲੋਕੋ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।”

Verse 18

जना ऊचुः । एषा गाधिसुतानाम ख्याता त्रैलोक्यसुन्दरी । अन्तःपुरात्समायाता गौरीपूजनलालसा

ਲੋਕ ਬੋਲੇ: “ਇਹ ਗਾਧੀ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ। ਇਹ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਆਈ ਹੈ, ਗੌਰੀ ਦੇ ਪੂਜਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ।”

Verse 19

वांछमाना सुभर्त्तारं सर्वैः समुदितंगुणैः । प्रासादोऽयं स्थितो योऽत्र नदीतीरे बृहत्तरः

ਸਾਰੇ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੁਭਰਤਾ ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਥੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 20

उमा संतिष्ठते चात्र सर्वैः संपूजिता सुरैः । एतां च स्नापयित्वेयं पूजयित्वा यथा क्रमम्

ਇੱਥੇ ਉਮਾ ਦੇਵੀ ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 21

नैवेद्यं विविधं दत्त्वा करिष्यति ततः परम् । वीणाविनोदमात्रं च श्रुतिमार्गसुखावहम्

ਵਿਭਿੰਨ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮ੍ਰਿਦੁ ਵੀਣਾ-ਵਾਦਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇਗੀ—ਕੇਵਲ ਮਨੋਰੰਜਨ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੁਤੀ-ਮਾਰਗ ਦੀ ਮਿਠਾਸ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।

Verse 22

ततो यास्यति हर्म्यं स्वं मन्दीभूते च भास्करे । ऋचीकस्तु तदाकर्ण्य लोकानां वचनं च यत्

ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਮੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹਵੈਲੀ-ਗ੍ਰਿਹ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਰੁਚੀਕ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣੀਆਂ, ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰੀਆਂ।

Verse 23

ययौ गाधिगृहं शीघ्रं कामबाणप्रपीडितः । तं दृष्ट्वा सहसा प्राप्तमृचीकं भृगु सत्तमम् । संमुखः प्रययौ तूर्णं गाधिः पार्थिवसत्तमः

ਕਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਗਾਧੀ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਰੁਚੀਕ—ਭ੍ਰਿਗੁਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ—ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਆਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਗਾਧੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।

Verse 24

गृह्योक्तेन विधानेन कृत्वा चैवार्हणं ततः । कृतांजलिपुटो भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

ਘਰੇਲੂ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।

Verse 25

निःस्पृहस्यापि ते विप्र किमागमनकारणम् । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व येन यच्छामि तेऽखिलम्

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੋ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਸਕਾਂ।

Verse 26

ऋचीक उवाच । तव कन्याऽस्ति विप्रेंद्र वरार्हा वरवर्णिनी । ब्राह्मोक्तेन विवाहेन तां मे देहि महीपते

ਰਿਚੀਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੈ ਜੋ ਉੱਤਮ ਵਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਰ ਦਿਓ।

Verse 27

एतदर्थमहं प्राप्तो गृहे तव स्मरार्दितः । सा मया वीक्षिता राजन्गौरीपूजार्थमागता

ਇਸੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਮੈਂ ਕਾਮਦੇਵ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉਦੋਂ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੌਰੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਆਈ ਸੀ।

Verse 28

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा भयसंत्रस्तो गाधिः पार्थिवसत्तमः । असवर्णं च तं मत्वा दरिद्रं वृद्धमेवच । अदाने शापभीतस्तु ततो व्याजमुवाच सः

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ ਗਾਧੀ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਗਰੀਬ, ਬੁੱਢਾ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਰਗ ਦਾ ਸਮਝਦਿਆਂ, ਪਰ ਨਾਂਹ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਰਾਪ ਦੇ ਡਰੋਂ, ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।

Verse 29

अस्माकं कन्यकादाने शुल्कमस्ति द्विजोत्तम । तच्चेद्यच्छसि कन्यां तां तुभ्यं दास्याम्यसंशयम्

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਸਾਡੀ ਧੀ ਦੇ ਕਨ੍ਯਾਦਾਨ ਲਈ ਸ਼ੁਲਕ ਨਿਯਤ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਉਹ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਕੁਮਾਰੀ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।

Verse 30

ऋचीक उवाच । ब्रूहि पार्थिवशार्दूल कन्याशुल्कं मम द्रुतम् । येन यच्छामि ते सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

਋ਚੀਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਮੇਰੀ ਧੀ ਦਾ ਕਨ੍ਯਾ-ਸ਼ੁਲਕ ਤੁਰੰਤ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਸਕਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਤਿ ਦੁਲਭ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨ ਹੋਵੇ।

Verse 31

गाधिरुवाच । एकतः श्यामकर्णानामश्वानां वातरंहसाम् । शतानि सप्त विप्रेंद्र श्वेतानां चैव सर्वतः

ਗਾਧੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕਾਲੇ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਣ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸੱਤ ਸੌ; ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਿੱਟੇ ਹੋਣ।

Verse 32

य आनीय प्रदद्यान्मे तस्मै कन्यां ददाम्यहम्

ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੇਗਾ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੇਵਾਂਗਾ।

Verse 33

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय ऋचीको मुनिसत्तमः । कान्यकुब्जं समासाद्य गंगातीरे विवेश ह

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੁਨਿਸੱਤਮ ਋ਚੀਕ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਜ्ञਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਕਾਨ੍ਯਕੁਬ੍ਜ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਤਟ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 34

अश्वो वोढेति यत्सूक्तं चतुःषष्टिसमुद्भवम् । छंदऋषिदेवतायुक्तं जपं चक्रे ततः परम्

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ “ਅਸ਼੍ਵੋ ਵੋਢਾ…” ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਚੌਂਸਠ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਛੰਦ-਋ਸ਼ਿ-ਦੇਵਤਾ ਸਮੇਤ ਉਸ ਮੰਤ੍ਰ-ਸੂਕਤ ਦਾ ਜਪ ਕੀਤਾ।

Verse 35

विनियोगं वाजिकृतं गाधिना यत्प्रकीर्तितम् । ततस्ते वाजिनस्तस्मान्निष्क्रांताः सलिलाद्द्विजाः

ਗਾਧੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕੀਰਤ ਕੀਤੇ ਘੋੜੇ-ਉਤਪਾਦਕ ਵਿਨਿਯੋਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਉਹ ਘੋੜੇ ਫਿਰ ਉਸ ਜਲ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਏ।

Verse 36

सर्वश्वेताः सुवेगाश्च श्यामैकश्रवणास्तथा । शतानि सप्तसंख्यानि तावत्संख्यै र्नरैयुताः

ਉਹ ਸਭ ਪੂਰੇ ਚਿੱਟੇ, ਅਤਿ ਤੇਜ਼, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੰਨ ਕਾਲਾ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਗਿਣਤੀ ਸੱਤ ਸੌ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨੀ ਹੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਸਨ।

Verse 37

ततः प्रभृति विख्यातमश्वतीर्थं धरातले । गंगातीरे शुभे पुण्ये कान्यकुब्जसमीपगम् । यस्मिन्स्नाने कृते मर्त्यो वाजिमेधफलं लभेत्

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਸ਼੍ਵਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ—ਗੰਗਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਪਵਿੱਤਰ ਤਟ ਤੇ, ਕਾਨ੍ਯਕੁਬ੍ਜ ਦੇ ਨੇੜੇ। ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਰਤ੍ਯ ਨੂੰ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 165

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽश्वतीर्थोत्पत्तिवर्णनंनाम पंचषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ—ਇਕਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ—ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰਖੰਡ ਵਿੱਚ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ “ਅਸ਼੍ਵਤੀਰਥ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਪੈਂਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।