Adhyaya 163

Verse 1

सूत उवाच । अथ ते नागराः सर्वे दृष्ट्वा तद्वित्तभाजनम् । न केनापि ग्रहीतव्यं सर्वान्कामान्निरस्य च

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰ, ਉਸ ਧਨ-ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਿਸਚੇ ਕਰ ਬੈਠੇ—“ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਾ ਲਵੇ”; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਕਾਮਨਾ-ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਉਹ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਲੱਗੇ।

Verse 2

ततस्ते समयं कृत्वा समानीय च मध्यगम् । तस्यास्येन ततः प्रोचुर्ब्रह्मस्थाने व्यवस्थि ताः

ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਿਆਏ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਥਾਨ, ਅਰਥਾਤ ਪਵਿੱਤਰ ਸਭਾ-ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 3

अनेन लोभयुक्तेन तिरस्कृत्य द्विजोत्तमान् । पुष्पवित्तमुपादाय प्रायश्चित्तं प्रकीर्तितम्

“ਇਸ ਲੋਭੀ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਪ ਦੇ ਧਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ (ਪਾਪ-ਸ਼ੁੱਧੀ) ਦਾ ਨਿਰਣੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।”

Verse 4

तथा चैव तु षड्भागो गृहीतो विभवस्य च । तस्मादेष समस्तानां बाह्यभूतो भविष्यति

“ਅਤੇ ਧਨ ਵਿੱਚੋਂ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਸਮੂਹ ਸਮਾਜ ਲਈ ਬਾਹਰਲਾ ਹੋਵੇਗਾ—ਸਭ ਤੋਂ ਬਹਿਸਕਾਰਿਤ।”

Verse 5

नागराणां द्विजेद्राणां यथान्यः प्राकृतस्तथा

“ਨਾਗਰਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੇ ਅਗੇਵਾਨਾਂ ਵਿਚ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਆਮ ਜਿਹੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾਵੇ—ਕੋਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ।”

Verse 6

अद्यप्रभृति चानेन यः संबंधं करिष्यति । सोऽपि बाह्यस्तु सर्वेषां नागराणां भविष्यति

ਅੱਜ ਤੋਂ ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਗਤ ਜਾਂ ਸੰਬੰਧ ਜੋੜੇਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਾਹਰਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 7

भोजनं वाथ पानीयं योऽस्य सद्मनि कर्हिचित् । करिष्यति स चाऽप्येवं पतितः संभविष्यति

ਜੋ ਕੋਈ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਿਤ (ਗਿਰਿਆ ਹੋਇਆ) ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 8

एवमुक्त्वा ततस्तेन दत्तं तालत्रयं द्विजाः । ब्रह्मस्थाने द्विजश्रेष्ठाः कृत्वा पुष्पसमं च तम्

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦਿੱਤੇ ਤਿੰਨ ਤਾਲ-ਮਾਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਪੁਸ਼ਪ ਦੇ ਸਮਾਨ’ ਕਰ ਕੇ ਮਾਮਲਾ ਪੁਸ਼ਪ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਿਪਟਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 9

अथ ते ब्राह्मणाः सर्वे जग्मुः स्वंस्वं निवेशनम् । चंडशर्मा स चोद्विग्नः पुष्पपार्श्वं तदा गतः

ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ; ਅਤੇ ਚੰਡਸ਼ਰਮਾ ਮਨੋਂ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੁਸ਼ਪ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।

Verse 10

एतेषामेव सर्वेषां संमतेन मया तव । प्रायश्चित्तं तदा दत्तं तथा पि पतितः कृतः

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਤਾਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ‘ਪਤਿਤ’ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

Verse 11

तस्मादहं पतिष्यामि सुसमिद्धे हुताशने । नैव जीवितुमिच्छामि स्वजनैः परिवर्जितः

ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿਆਂਗਾ; ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਜੀਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।

Verse 12

पुष्प उवाच । न विषादस्त्वया कार्यः कार्येऽस्मिद्विजसत्तम । वित्तार्थं दूषितस्त्वंहि यतो ब्राह्मणसत्तमैः

ਪੁਸ਼ਪ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਵਿਸਾਦ ਨਾ ਕਰ। ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।’

Verse 13

नागरांस्तोषयिष्यामि तानहं विविधैर्धनैः । याचयिष्यंति यन्मात्रं तव गात्रविशुद्धये

‘ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਨਾ ਧਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੇਰੇ ਅੰਗ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਉਹ ਜਿੰਨਾ ਮੰਗਣ, ਉਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।’

Verse 14

तावन्मात्रं प्रदास्यामि तेभ्यो हि तव कारणात् । एवमुक्त्वा समागत्य ब्रह्मस्थानं त्वरान्वितः

‘ਤੇਰੇ ਹੀ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਨਾ ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।’ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

Verse 15

चातुश्चरणमानीय मध्यगास्येन सोऽब्रवीत् । चंडशर्मा द्विजो यश्च मदर्थे पतितः कृतः

ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ: ‘ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚੰਡਸ਼ਰਮਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਪਤਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ…’

Verse 16

युष्माभिर्वित्तलोभेन तद्वित्तं वो ददाम्यहम् । समस्तं मद्गृहे यच्च क्रियतां वचनं द्विजैः

ਤੁਹਾਡੇ ਧਨ-ਲੋਭ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਉਹੀ ਧਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ—ਸਾਰਾ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਿਵੇਂ ਆਖਣ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਲੈ ਕੇ ਵਰਤ ਲੈਣ।

Verse 17

अथ ते कुपिताः प्रोचुः सर्व एव द्विजोत्तमाः । सीत्कारान्विविधान्कृत्वा क्रोध संरक्तलोचनाः

ਤਦ ਉਹ ਸਭ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠੇ ਅਤੇ ਬੋਲੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੀਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।

Verse 18

धिग्धिक्पापसमाचार जिह्वा ते शतधा ततः । किं न याति यदेवं त्वं प्रजल्पसि विगर्हितम्

ਧਿਕਾਰ ਹੈ, ਧਿਕਾਰ ਹੈ ਤੈਨੂੰ—ਪਾਪੀ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ! ਤੇਰੀ ਜੀਭ ਤੁਰੰਤ ਸੌ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਿਰ ਜਾਵੇ। ਜਦ ਤੂੰ ਐਸੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਬਚਨ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਝੜ ਜਾਂਦੀ?

Verse 19

पतितोऽयं कृतो ऽस्माभिर्नैव वित्तस्य कारणात् । प्रायश्चित्तं यतो दत्तमेकेनापि दुरात्मना

ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ‘ਪਤਿਤ’ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਧਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਇਕੱਲੇ ਹੀ ਇਕ ਦੁਰਾਤਮਾ ਨੇ ਦੇ ਦਿੱਤਾ/ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

Verse 20

स्मृतयो दूषितास्तेन पुराणानि विशेषतः । स्थानं चैवास्म दीयं च कर्म चैतत्प्रकुर्वता

ਉਸ ਨੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਨੂੰ। ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਯੋਗ ਸਥਾਨ, ਸਾਡਾ ਹੱਕ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਰਮ-ਕਾਂਡ ਹੀ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ—ਵਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

Verse 21

प्रायश्चित्तं प्रदातव्यं चतुर्भिरपरैः सह । संमन्त्र्य मनुना प्रोक्तमेतदेव द्विजोत्तमाः

ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਚਾਰ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਮਨੂ ਨੇ ਇਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮੋ।

Verse 22

त्वदीयं पातकं चास्य शरीरेऽद्य व्यवस्थितम् । एकाकिना यतो दत्तं तेनायं पतितः स्थितः

ਤੇਰਾ ਪਾਪ ਅੱਜ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਟਿਕ ਗਿਆ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੂੰ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪਤਿਤ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 23

सूत उवाच । एवमुक्त्वा द्विजाः सर्वे जग्मुः स्वंस्वं निकेतनम् । पुष्पोपि च समुद्विग्नो वैलक्ष्यं परमं गतः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ; ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਅਤਿ ਲੱਜਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਦ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।

Verse 24

जगामाथ निजावासं निःश्वसन्नुरगो यथा

ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਲੰਬੀ ਸਾਂਹ ਭਰਦਾ ਹੋਇਆ।

Verse 25

ततः स चिन्तयामास यावन्नो साहसं कृतम् । तावत्सिद्धिर्मनुष्याणां न कथंचित्प्रजायते

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: ‘ਜਦ ਤੱਕ ਸਾਡਾ ਇਹ ਅਸਾਵਧਾਨ ਅਪਰਾਧ ਸੁਧਰਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਭੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।’

Verse 26

तस्मादहं करिष्यामि चण्डशर्मकृते महत् । कृतघ्नता यथा न स्यात्प्रोक्तं चैव यतो बुधैः

ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਚੰਡਸ਼ਰਮਾ ਲਈ ਕੋਈ ਮਹਾਨ ਕਰਤੱਬ ਕਰਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀ ਨਾ ਬਣਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਬੁੱਧਿਮਾਨਾਂ ਨੇ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ।

Verse 27

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चौरे भग्नव्रते तथा । निष्कृतिर्विहिता सद्भिः कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਚੋਰ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸੱਜਣਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਪਰ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ।

Verse 28

एवं निश्चित्य मनसा सूर्यवारेण सप्तमी । यदाऽयाता द्विजश्रेष्ठास्तदा चाष्टोत्तरं शतम्

ਇਉਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸਪਤਮੀ ਆਈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਵਿਜ ਆ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਦ ਰੀਤ ਇੱਕ ਸੌ ਅੱਠ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਹੋਈ।

Verse 29

प्रदक्षिणाः कृतास्तेन पुष्पादित्यस्य धीमता । तीक्ष्णं शस्त्रं समादाय पूर्वोक्तविधिना ततः । छित्त्वाछित्त्वा निजांगानि जुहुयाज्जातवेदसि

ਉਸ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਨੇ ਪੁਸ਼ਪਾਦਿਤ੍ਯ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਤਿੱਖਾ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਹੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਕੱਟ ਕੇ ਜਾਤਵੇਦਸ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਵਜੋਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 30

ततः पूर्णाहुतिं यावत्कायशेषेण यच्छति । तावत्प्रत्यक्षतां गत्वा स प्रोक्तो भास्वता स्वयम्

ਫਿਰ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਪੂਰਨਾਹੁਤੀ ਤੱਕ—ਦੇਹ ਦੇ ਜੋ ਕੁਝ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਰਹਿ ਗਿਆ ਉਸ ਨਾਲ—ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਰਿਹਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਭਾਸਵਾਨ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋ ਕੇ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।

Verse 31

पुष्प मा साहसं कार्षीः परितुष्टोऽस्मि तेऽनघ । भूय एव महाभाग ब्रूहि किं ते ददाम्यहम्

ਪੁਸ਼ਪਾ, ਐਸਾ ਅਤਿ-ਸਾਹਸ ਨਾ ਕਰ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ। ਹੁਣ ਫਿਰ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੱਸ—ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਵਰ ਦਿਆਂ?

Verse 32

पुष्प उवाच । चण्डशर्मा द्विजेन्द्रोऽयं मदर्थे पतितः कृतः । समस्तैर्नागरैर्देव तं तैर्नय समानताम्

ਪੁਸ਼ਪਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਚੰਡਸ਼ਰਮਾ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਪਤਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਦੇਵ, ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨਾਗਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਮਾਨ ਮਰਯਾਦਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਓ।’

Verse 33

शास्त्रं दृष्ट्वा प्रदत्तं मे प्रायश्चित्तं महात्मना । तथापि दूषितः क्षुद्रैः समस्तैरसहिष्णुभिः

ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ; ਤਾਂ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਛੋਟੇ ਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਕੇ ਬਦਨਾਮ ਕੀਤਾ।

Verse 34

भगवानुवाच । एकस्यापि वचो नैव शक्यते कर्तुमन्यथा । नागरस्य द्विजश्रेष्ठ समस्तानां च किं पुनः

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਕ ਨਾਗਰ ਦੇ ਵੀ ਬਚਨ ਨੂੰ ਹੋਰਥਾਂ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਸਭ ਨਾਗਰਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਬਚਨ ਦਾ ਤਾਂ ਕੀ ਕਹਿਣਾ!’

Verse 35

परमेष द्विजः पूतश्चंडशर्मा भविष्यति । ब्राह्मोऽयं नागरः ख्यातः समस्ते धरणीतले

ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼, ਇਹ ਚੰਡਸ਼ਰਮਾ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਜੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਨਾਗਰ ‘ਬ੍ਰਾਹਮ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 36

एतस्य ये सुताश्चैव भविष्यंति धरातले । विख्यातिं तेऽपि यास्यंति मान्याः पूज्या महीभृताम्

ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ; ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਮਾਣਯੋਗ ਅਤੇ ਪੂਜਣਯ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

Verse 37

ये चापि बांधवा श्चास्य सुहृदश्च समागमम् । करिष्यंति समं तेऽपि भविष्यंति सुशोभनाः

ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਗੇ-ਸੰਬੰਧੀ ਤੇ ਸੁਹਿਰਦ ਮਿੱਤਰ ਵੀ—ਜੋ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਮਾਗਮ ਕਰਨਗੇ—ਉਹ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

Verse 38

त्वं चापि मत्प्रसादेन संपूर्णांगो भविष्यसि

ਅਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਅਤੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।

Verse 39

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्ततश्चादर्शनं गतः । पुष्पोऽपि चाक्षतांगत्वं तत्क्षणात्समपद्यत

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁ (ਸੂਰਜ) ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਪ ਨੇ ਵੀ ਉਸੇ ਪਲ ਅਖੰਡ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਖ਼ਤ-ਰਹਿਤ ਪੂਰੀ ਦੇਹ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ।

Verse 163

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागररखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ब्राह्मनागरोत्पत्तिवृत्तांतवर्णनंनाम त्रिषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ-ਖੇਤਰ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅੰਦਰ ‘ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਗਰਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ-ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਤ੍ਰਿਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।