Adhyaya 145

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यत्त्वया कथितं सूत न मृता सा कुमारिका । हता रौद्रप्रहारैश्च कौतुकं तन्महत्तरम्

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸੂਤ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਮਾਰੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮਰੀ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਰੌਦ੍ਰ ਪ੍ਰਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਡਾਹੀ ਗਈ। ਇਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ—ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰ।”

Verse 2

यतो भूयः प्रसंजाता योगिनी हरतुष्टिदा । यत्त्वार्थं सर्वमाचक्ष्व कारणं च तदद्भुतम्

“ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮੀ ਅਤੇ ਇਕ ਯੋਗਿਨੀ ਬਣੀ ਜੋ ਆਨੰਦ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਅਤੇ ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਕਾਰਣ ਸਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ।”

Verse 3

सूत उवाच । सा प्रविष्टा समं तेन सुपुण्यममरेश्वरम् । माघकृष्णचतुर्दश्यां न मृत्युर्यत्र विद्यते

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਮਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਅਤਿ ਪੁਣ੍ਯਮਈ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਮਾਘ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।”

Verse 4

ततोऽष्टौ वसवस्तत्र द्वादशार्कास्तथैव च । एकादशापरे रुद्रा नासत्यौ द्वौ च सुन्दरौ

ਤਦ ਉੱਥੇ ਅੱਠ ਵਸੁ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤ੍ਯ (ਸੂਰਯ) ਭੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਗਟ ਸਨ; ਅਤੇ ਦੋ ਸੁੰਦਰ ਨਾਸਤ੍ਯ—ਅਸ਼ਵਿਨ ਕੁਮਾਰ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।

Verse 5

ऋषय ऊचुः । अमरेश्वर इत्युक्तो यो देवो ह्यमरत्वदः । केन संस्थापितो ह्यत्र किंप्रभावश्च कीर्तय

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਇੱਥੇ ਜੋ ਦੇਵ ਅਮਰੇਸ਼ਵਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਅਮਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭਾਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।”

Verse 6

सूत उवाच । अदितिश्च दितिश्चैव प्रजापतिसुते शुभे । कृते पुरातिरूपाढ्ये कश्यपेन महात्मना

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਅਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਿਤੀ—ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਪੁਤਰੀਆਂ—ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ, ਅਦਭੁਤ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਤਮਾ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਵਿਆਹ ਕੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤੀਆਂ।”

Verse 8

अदित्यां विबुधा जाता दितेश्चैव तु दैत्यपाः । तेषां सापत्न्यभावेन महद्वैरमुपस्थितम् । अथ दैत्यैः सुरा ध्वस्ताः कृताश्चान्ये पराङ्मुखाः । अन्ये तु भयसंत्रस्ता दिशो जग्मुः क्षतांगकाः

ਅਦਿਤੀ ਤੋਂ ਦੇਵ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਦਿਤੀ ਤੋਂ ਦੈਤ੍ਯਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ। ਸੌਤਣਾਂ ਦੇ ਵੈਰ-ਭਾਵ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਤਾ ਉੱਠੀ। ਫਿਰ ਦੈਤ੍ਯਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਕੁਝ ਹਾਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ, ਘਾਇਲ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ।

Verse 9

ततो दुःखसमायुक्ता देवमातात्र संस्थिता । तपश्चक्रे दिवानक्तं शिवध्यानपरायणा

ਤਦ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਦੇਵਮਾਤਾ ਉੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕ ਗਈ ਅਤੇ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੀ, ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ।

Verse 10

एवं तस्यास्तपःस्थाया गते युगचतुष्टये । निर्भिद्य धरणीपृष्ठं शिवलिंगं समुत्थितम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹੀ; ਜਦੋਂ ਚਾਰ ਯੁਗ ਬੀਤ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਚੀਰ ਕੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

Verse 11

ततस्तस्मै कृतानन्दा स्तुत्वा स्तोत्रैः पृथग्विधैः । अष्टांगप्रणिपातेन नमश्चक्रे समाहिता

ਤਦ ਉਹ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਅਸ਼ਟਾਂਗ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 12

एतस्मिन्नंतरे वाणी संजाता गगनांगणे । शरीररहिता दिव्या मेघगम्भीरनिःस्वना

ਇਸੇ ਵੇਲੇ ਆਕਾਸ਼-ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਣੀ ਉੱਠੀ—ਦੇਹ ਰਹਿਤ, ਦਿਵ੍ਯ, ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਧੁਨੀ ਵਾਲੀ।

Verse 13

वरं प्रार्थय कल्याणि यस्ते हृदि व्यवस्थितः । प्रसन्नोऽहं प्रदास्यामि तवाद्य शशिशेखरः

“ਵਰ ਮੰਗ, ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—ਮੈਂ, ਸ਼ਸ਼ਿਸੇਖਰ ਸ਼ਿਵ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ ਅਤੇ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ।”

Verse 14

अदितिरुवाच । मम पुत्राः सुरश्रेष्ठ हन्यन्ते युधि दानवैः । तत्कुरुष्व गतायासानवध्यान्रणमूर्धनि

ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰ ਦੇ ਅਤੇ ਰਣ ਦੇ ਅਗਲੇ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਅਵਧ੍ਯ, ਅਜਿਤ ਬਣਾ ਦੇ।”

Verse 15

श्रीभगवानुवाच । एतल्लिंगं मदीयं ये स्पृष्ट्वा यास्यंति संयुगे । अवध्यास्ते भविष्यन्ति यावत्संवत्सरं शुभे

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਮੇਰੇ ਇਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਅਵਧ੍ਯ, ਅਜਿੱਤ ਰਹਿਣਗੇ।

Verse 16

अन्योऽपि मानवो योऽत्र चतुर्दश्यां समाहितः । माघमासस्य कृष्णायां प्रकरिष्यति जागरम्

ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵੀ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਮਾਘ ਮਾਸ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗਰਣ ਕਰੇ—

Verse 17

सोऽपि संवत्सरं यावद्भविष्यति निरामयः । अपि मृत्युदिने प्राप्ते योऽस्मिन्नायतने शुभे

ਉਹ ਵੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਨਿਰਾਮਯ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਰਹੇਗਾ। ਅਤੇ ਜਦ ਮੌਤ ਦਾ ਦਿਨ ਆ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਆਯਤਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ—

Verse 18

आगमिष्यति तं मृत्युर्दूरात्परिहरिष्यति । एवमुक्त्वाथ सा वाणी विरराम ततः परम्

ਮੌਤ ਆਵੇ ਵੀ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੀ ਰਹੇਗੀ, ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਟਾਲ ਦੇਵੇਗੀ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਣੀ ਫਿਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ।

Verse 19

अदितिश्चापि सन्तुष्टा हतशेषान्सुतांस्ततः । समानीयाथ तल्लिंगं तेषामेव न्यदर्शयत् । कथयामास तत्सर्वं माहात्म्यं यद्वरोदितम्

ਅਦਿਤੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਸੰਹਾਰ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਵਰਦਾਨ-ਦਾਤਾ ਵਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸਾਰਾ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਇਆ।

Verse 20

ततस्ते विबुधाः सर्वे तल्लिंगं प्रणिपत्य च । प्रतिजग्मुस्तुष्टियुक्ताः शस्त्राण्यादाय तान्प्रति

ਤਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹਿਰਦੇ ਰੱਖਦੇ, ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਚਲ ਪਏ।

Verse 21

यत्र ते दानवा हृष्टाः स्थिताः शक्रपदे शुभे । स्वर्गभोगसमायुक्ता नन्दनांतर्व्यवस्थिताः

ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦਾਨਵ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਪਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਸਨ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਨੰਦਨ ਵਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 22

अथ ते दानवा दृष्ट्वा संप्राप्तांस्त्रिदिवौकसः । सहसा संगरार्थाय नानाशस्त्रधरान्बहून्

ਫਿਰ ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਅਚਾਨਕ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ—ਬਹੁਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰੇ ਹੋਏ।

Verse 23

रथवर्यान्समारुह्य धृतशस्त्रास्त्रवर्मणः । युद्धार्थं सम्मुखा जग्मुर्गर्जमाना घना इव

ਉੱਤਮ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਹਥਿਆਰ-ਅਸਤ੍ਰ ਤੇ ਕਵਚ ਧਾਰੇ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਵਧੇ, ਗੱਜਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ।

Verse 24

ततः समभवद्युद्धं देवानां दानवैः सह । रोषप्रेरितचित्तानां मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्

ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਗਿਆ। ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮਨਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮੌਤ ਵਰਤਾਕੇ ਹੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟੇ।

Verse 25

ततस्ते विबुधाः सर्वे हरलब्धवरास्तदा । जघ्नुर्दैत्यानसंख्याताच्छितैः शस्त्रैरनेकधा

ਤਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਬੁਧ, ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਤੋਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਣਿਤ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 26

हतशेषाश्च ये तेषां ते त्यक्त्वा त्रिदशालयम् । पलायनकृतोत्साहाः प्रविष्टा मकरालयम्

ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਬਚ ਗਏ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਭੱਜਣ ਦੇ ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ, ਮਕਰ ਦੇ ਆਲਯ—ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ।

Verse 27

ततः शक्रः समापेदे स्वराज्यं दानवैर्हृतम् । यदासीत्पूर्वकाले तत्समग्रं हतकण्टकम्

ਤਦੋਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ-ਅਧਿਕਾਰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਛੀਨ ਲਿਆ ਸੀ—ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਕੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।

Verse 28

ततस्ते दानवाः शेषा ज्ञात्वा तल्लिंगसंभवम् । माहात्म्यं वृषनाथस्य क्षेत्रस्यास्योद्भवस्य च

ਫਿਰ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਏ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ, ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ-ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਵೃಷਨਾਥ ਦੇ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਅਤੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਕਟਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝ ਲਿਆ।

Verse 29

शुक्रेण कथितं सर्वं माघकृष्णे निशागमे । चतुर्दश्यां शुचिर्भूत्वा यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । कालाघ्रातोऽपि न प्राणैः स पुमांस्त्यज्यते क्वचित्

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਕਿਹਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਚੌਦਸ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—ਕਾਲ (ਮੌਤ) ਦੇ ਛੂਹੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ—ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ।

Verse 30

तस्माद्यूयं समासाद्य तल्लिंगं तद्दिने निशि । पूजयध्वं महाभागा येन स्युर्मृत्युवर्जिताः

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਓ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।

Verse 31

यावत्संवत्सरस्यातं सत्यमेतन्मयोदितम् । यथा ते देवसंघाश्च तत्प्रभावादसंशयम्

ਸਾਲ ਭਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਹੀ ਸੱਚ ਹੈ—ਇਉਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ (ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਖੇਤਰ) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਦੇਵ-ਗਣ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਤੇ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 32

अथ तं दानवेन्द्राणां मंत्रं ज्ञात्वा सुरेश्वरः । नारदाद्ब्राह्मणः पुत्राद्भयत्रस्तमनास्ततः

ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਦਾਨਵ-ਇੰਦਰਾਂ ਦੀ ਗੁਪਤ ਸਲਾਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ (ਇੰਦਰ) ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਯ-ਤ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 33

मंत्रं चक्रे समं देवैस्तत्र देवस्य रक्षणे । यथा स्यादुद्यमः सम्यक्तस्मिन्नहनि सर्वदा

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਸੇ ਦਿਨ ਸਦਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉੱਦਮ ਠੀਕ ਅਤੇ ਅਚੂਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲ ਪਵੇ।

Verse 34

कोटयस्तु त्रयस्त्रिंशद्देवानां सायुधास्ततः । रक्षार्थं तस्य लिंगस्य तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । माघकृष्णचतुर्दश्यां सुसंनद्धाः प्रहारिणः

ਤਦ ਤੈਂਤੀ ਕਰੋੜ ਦੇਵਤਾ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਹੋ ਗਏ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਧਜ ਕੇ, ਪ੍ਰਹਾਰ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜੇ ਸਨ।

Verse 35

अथ ते दानवा दृष्ट्वा तान्देवांस्तत्र संस्थितान् । भयसंत्रस्तमनसो दुद्रुवुः सर्वतो दिशम्

ਤਦ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਭੈ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਮਨਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ।

Verse 36

अथ प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । भूय एव सुराः सर्वे मंत्रं चक्रुः परस्परम्

ਫਿਰ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਭਾਤ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਮੰਡਲ ਉਗ ਆਇਆ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰਣਾ ਕੀਤੀ।

Verse 37

यद्येतत्क्षेत्रमुत्सृज्य गमिष्यामः सुरालयम् । लिंगमेतत्समभ्येत्य पूजयिष्यंति दानवाः

“ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਈਏ, ਤਾਂ ਦਾਨਵ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ।”

Verse 38

ततोऽवध्या भविष्यंति तेऽपि सर्वे यथा वयम् । तस्मादत्रैव तिष्ठामस्त्रयस्त्रिंशत्प्रनायकाः

“ਤਦ ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਅਵਧ੍ਯ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕੀਏ—ਤੇਤੀਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਗੂ।”

Verse 39

कोटीनामेव सर्वेषां शेषा गच्छन्तु तत्र च । सहस्राक्षेण संयुक्ताः स्वर्गे स्वपररक्षकाः

“ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕਰੋੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਉੱਥੇ (ਸਵਰਗ) ਚਲੇ ਜਾਣ; ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।”

Verse 41

एते तल्लिंगरक्षार्थं तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । शेषाः शक्रसमायुक्ताः प्रजग्मुस्त्रिदशालयम्

ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹੇ। ਬਾਕੀ, ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਦੇਵਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 42

सूत उवाच । एवं प्रभावं लिंगं तु देवदेवस्य शूलिनः । भवद्भिः परिपृष्टं यददित्या स्थापितं पुरा

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸ਼ੂਲਿਨ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ—ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ—ਉਹ ਲਿੰਗ ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

Verse 43

यस्मान्न विद्यते मृत्युस्तेन दृष्टेन देहिनाम् । अमराख्यं ततो लिंगं विख्यातं भुवनत्रये

ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਲਿੰਗ ‘ਅਮਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 44

यस्मिन्देशेऽपि सा कन्या हता तेन द्विजन्मना । जाबालिना सुक्रुद्धेन तस्य देवस्य मंदिरे

ਉਸੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇਵ ਦੇ ਮੰਦਰ ਅੰਦਰ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕੇ ਹੋਏ ਜਾਬਾਲੀ ਨਾਮਕ ਉਸ ਦਵਿਜ ਨੇ ਉਸ ਕੁਆਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 45

आसीत्तत्र दिने कृष्णा माघमास चतुर्दशी । तेन नो निधनं प्राप्ता सुहताऽपि तपस्विनी

ਉਸ ਦਿਨ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਤਪਸਵਿਨੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਰਦਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਗਈ, ਤੌਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਾ ਹੋਈ।

Verse 46

एतद्वः सर्वमाख्यातं तस्य लिंगस्य सम्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਾਕਟ੍ਯ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 47

यश्चैतत्पठते भक्त्या तस्य लिंगस्य संनिधौ । अपमृत्युभयं तस्य कथंचिन्नैव जायते

ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਦੇ ਸਨਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਕਾਲ ਮੌਤ (ਅਪਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ) ਦਾ ਭਯ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 48

तस्याग्रेऽस्ति शुभं कुण्डं पूरितं स्वच्छवारिणा । अदित्या निर्मितं देव्या स्नानार्थं चात्मनः कृते

ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇੱਕ ਸ਼ੁਭ ਕੁੰਡ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਦੇਵੀ ਅਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਨਾਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।

Verse 49

स्नानं कृत्वा नरस्तस्मिन्यस्तल्लिंगं प्रपश्यति । करोति जागरं रात्रौ तस्मिन्नेव दिनेदिने । सोऽद्यापि वत्सरं यावन्नापमृत्युमवाप्नुयात्

ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਥਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਰਣ ਕਰਦਾ ਰਹੇ, ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ—even ਪੂਰੇ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ—ਉਹ ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।