Adhyaya 14

Verse 1

। सूत उवाच । यदन्यत्तत्र सञ्जातमाश्चर्यं द्विजसत्तमाः । तदहं कीर्तयिष्यामि रहस्यं हृदि संस्थितम्

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਉਥੇ ਜੋ ਹੋਰ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ—ਇੱਕ ਰਹੱਸ ਜੋ ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 2

चमत्कारपुरे कश्चिद्वैश्यजातिसमुद्भवः । बभूव पुरुषो मूको दरिद्रेण समन्वितः

ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼੍ਯ ਕੁਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਇਕ ਪੁਰਖ ਸੀ; ਉਹ ਗੂੰਗਾ ਸੀ ਅਤੇ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ।

Verse 3

यो दौःस्थ्यात्सर्वलोकानां करोति पशुरक्षणम् । कुटुम्बभरणार्थाय संतुष्टो येनकेनचित्

ਦੌਰਭਾਗ੍ਯ ਤੇ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਭਰਨ-ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮਿਲਦਾ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ।

Verse 4

कदाचिद्रक्षतस्तस्य पशूंस्तान्वनभूमिषु । पशुरेको विनिष्क्रांतः स्वयूथात्तृणलोभतः

ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੀ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰਖਵਾਲੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਘਾਹ ਦੇ ਲੋਭ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਪਸ਼ੂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।

Verse 5

कृष्ण पक्षे चतुर्दश्यां चैत्रमासे द्विजोत्तमाः । न तदा लक्षितस्तेन गच्छमानो यदृच्छया

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮੋ! ਚੈਤਰ ਮਾਸ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਯਦ੍ਰਿਚ੍ਛਾ ਭਟਕਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਆਇਆ।

Verse 6

अथ यावद्गृहं प्राप्तः स मूकः पशुपालकः । तावत्तस्य च गोः स्वामी भर्त्सयन्समुपागतः

ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਹੀ ਉਹ ਗੂੰਗਾ ਪਸ਼ੁਪਾਲਕ ਘਰ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਦੋਂ ਉਸ ਗਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਡਾਂਟਦਾ ਹੋਇਆ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 7

किं पाप न समायातः पशुरेकोऽद्य नो यथा । नूनं त्वया हतः सोऽपि विक्रीतोऽपिहितोऽथवा । तस्मा दानय मे क्षिप्रं निराहारोऽपि गां त्वरात्

ਹੇ ਪਾਪੀ! ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਇਕ ਵੀ ਪਸ਼ੂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ? ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਾਂ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ, ਜਾਂ ਲੁਕਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰ—ਉਪਵਾਸ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ, ਜਲਦੀ ਕਰ!

Verse 8

तच्छ्रुत्वा भयसंत्रस्तः स मूकः पशुपालकः । निष्क्रांतो यष्टिमादाय निराहारोऽपि मन्दिरात्

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਉਹ ਗੂੰਗਾ ਗੋਪਾਲਕ ਲਾਠੀ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ; ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਖਾਧੇ ਹੀ।

Verse 9

ततोऽरण्यं समासाद्य वीक्षांचक्रे समंततः । सूक्ष्मदृष्ट्या स दुर्गाणि गहनानि वनानि च

ਫਿਰ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਤੱਕਣ ਲੱਗਾ; ਤੇਜ਼ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਉਹ ਕਠਿਨ ਰਾਹਾਂ ਅਤੇ ਘਣੇ ਵਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖੰਗਾਲਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 10

अथ तेन क्वचिद्दृष्टं पदं तस्य पशोः स्फुटम् । अटव्यां भ्रममाणेन परिज्ञातं च कृत्स्नशः

ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਕਿਤੇ ਉਸ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਫ਼ ਵੇਖੇ; ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਭਟਕਦਿਆਂ ਉਸਨੇ ਉਸ ਰਾਹ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਲਈ।

Verse 11

ततश्च तत्पदान्वेषी स जगाम वनाद्वनम् । चमत्कारपुरस्यास्य समंताद्द्विजसत्त माः

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਇਸ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਦੇ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ—ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਠੋ!

Verse 12

एवं प्रदक्षिणा तस्य जाता पशुदिदृक्षया । स्थानस्य चैव निर्वेशे पशोश्चापिद्विजोत्तमाः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੇ ਮੁੜ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰ ਬੈਠਾ; ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਠਿਕਾਣੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਹੇ ਦਵਿਜੋਤਮੋ।

Verse 13

प्रदक्षिणावसाने च पशुर्लब्धो हि तेन सः । निशांतेऽथ गृहं नीत्वा स्वामिने विनिवेदितः

ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਅੱਗੇ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 14

चैत्रे पुण्यतमे मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । क्षेत्रे पुण्यतमे देवास्तीर्थान्या यांति सर्वशः

ਚੈਤਰ ਦੇ ਅਤਿ ਪੁਣ੍ਯਮਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਉਸ ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਦੇਵਤਾ ਤੀਰਥਾਂ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 15

एवमज्ञानभावेन कृता ताभ्यां प्रदक्षिणा । पशुपालपशुभ्यां वै सुपुण्ये तत्र वासरे

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਿਆਨ ਭਾਵ ਨਾਲ ਵੀ, ਉਸ ਚਰਵਾਹੇ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਨੇ ਉਸ ਅਤਿ ਪੁਣ੍ਯਮਈ ਦਿਨ ਉੱਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਕਰ ਲਈ।

Verse 16

निराहारस्य मूकस्य साहारस्य पशोस्तथा

ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮੌਨ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਭੀ ਜੋ ਚਾਰਾ ਖਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।

Verse 17

विना स्नानेन भक्षाच्च दैवाद्द्विजवरोत्तमाः । ततः काले व्यतिक्रांते कियन्मात्रे स्वकर्मतः । उभौ पंचत्वमापन्नौ पृथक्त्वेनायुषः क्षये

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਵਰੋਤਮੋ, ਸਨਾਨ ਬਿਨਾ ਤੇ ਭੋਜਨ ਬਿਨਾ—ਵਿਧੀ ਦੇ ਵਸ਼—ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਉਪਰੰਤ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਆਯੁ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਪੰਚਤ੍ਵ (ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।

Verse 18

ततश्च पशुपालस्तु दशार्णाधिपतेः सुतः । संजातस्तत्प्रभावेन पूर्वजातिमनुस्मरन्

ਫਿਰ ਉਹ ਗੋਪਾਲ, ਉਸ (ਤੀਰਥ/ਕ੍ਰਿਆ) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਦਸ਼ਾਰ্ণ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪੂਰਵ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 20

अथागत्य स राजेंद्रस्तेनैव सह मंत्रिणा । कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां पुरस्तस्याः प्रदक्षिणाम्

ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਉਸੇ ਮੰਤਰੀ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਆਇਆ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ।

Verse 21

चक्रे संवत्सरस्यांते श्रद्धया परया युतः । निराहारश्च मौनेन पदातिर्द्विजसत्तमाः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸੱਤਮੋ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ—ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੌਨ ਧਾਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਚੱਲਦਿਆਂ।

Verse 22

एकदा तत्र चाऽयाता मुनयः शंसितव्रताः । तीर्थे पापहरे पुण्ये विश्वामित्रसमुद्भवे

ਇੱਕ ਵਾਰ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਆਏ—ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਜੋ ਪਾਪ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪੁੰਨਮਯ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।

Verse 23

याज्ञवल्क्यो भरद्वाजः शुनःशेपोऽथ गालवः । देवलो भागुरिर्धौम्यः कश्य पश्च्यवनो भृगुः

ਯਾਜ्ञਵਲਕ੍ਯ, ਭਰਦ੍ਵਾਜ, ਸ਼ੁਨಃਸ਼ੇਪ ਅਤੇ ਗਾਲਵ; ਦੇਵਲ, ਭਾਗੁਰੀ, ਧੌਮ੍ਯ, ਕਸ਼੍ਯਪ, ਚ੍ਯਵਨ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ—ਇਹ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 24

तथान्ये शंसिताऽत्मानो ब्रह्मचर्यपरायणाः । तीर्थयात्राप्रसंगेन तस्मिन्क्षेत्रे समागताः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸੰਯਮੀ, ਸੁਚਰਿਤ੍ਰ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰ੍ਯ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਜਨ, ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।

Verse 25

तान्दृष्ट्वा स महीपालः प्रणिपत्य कृतांजलिः । यथाज्येष्ठं यथाश्रेष्ठं पूजयामास भक्तितः

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀਪਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਜੇਠੇਪਣ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

Verse 26

ततस्तेषां स मध्ये च संनिविष्टो महीपतिः । तथागतः स भूपालः सर्वै स्तैश्चाभिनंदितः

ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਭੂਪਾਲ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵਾਗਤਿਤ ਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੋਇਆ।

Verse 27

ततश्चक्रुः कथा दिव्या मुनयस्ते महीपतेः । पुरतो मुनिमुख्यानां चरितानि महात्मनाम्

ਤਦ ਉਹ ਮੁਨੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗੇ—ਮੁਨਿਮੁਖ੍ਯ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਰਣਨ।

Verse 28

राजर्षीणां पुराणानां धर्मशास्त्रसमुद्भवाः । आनंदं तस्य राजर्षेर्जनयंतो द्विजोत्तमाः

ਦੁਵਿਜੋਤਮਾਂ ਨੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੋਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਉਪਜਾਇਆ।

Verse 29

अथ क्वाऽपि कथांते स पार्थिवस्तैर्महर्षिभिः । पृष्टः कौतूहलाविष्टैर्दत्त्वा श्रौतीस्तदाशिषः

ਫਿਰ ਕਿਤੇ ਕਥਾ ਦੇ ਅੰਤ ਉੱਤੇ, ਵੇਦਿਕ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਹਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ।

Verse 30

ऋषय ऊचुः । वर्षेवर्षे महीपाल त्वमत्राऽगत्य यत्नतः । करोषि मंत्रिणा सार्धं पुरस्याऽस्य प्रदक्षिणाम्

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਮਹੀਪਾਲ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਸਾਲ ਦਰ ਸਾਲ ਇੱਥੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਸਮੇਤ ਇਸ ਨਗਰ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।”

Verse 31

अस्मिन्क्षेत्रे सुतीर्थानि संति पार्थिवसत्तम । तथाऽन्यानि प्रसिद्धानि देवतायतनानि च

“ਹੇ ਪਾਰਥਿਵਸੱਤਮ, ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਮੌਜੂਦ ਹਨ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਯਤਨ—ਦੇਵਾਲੇ ਵੀ ਹਨ।”

Verse 32

आदरस्तेषु वै राजन्नास्ति स्वल्पो ऽपि कर्हिचित् । एतन्नः कौतुकं जातं न चेद्गुह्यं प्रकीर्तय

“ਤਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਤੇਰਾ ਆਦਰ ਕਦੇ ਵੀ ਰਤਾ ਭਰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹ ਸਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਬਣੀ ਹੈ—ਜੇ ਗੁਪਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।”

Verse 33

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा विनयाऽवनतः स्थितः । स प्रोवाच वचो भूपः किंचिद्व्रीडासमन्वितः

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜਾ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਖੜਾ ਰਿਹਾ; ਲੱਜਾ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਹੌਲੇ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।

Verse 34

यत्पृष्टोऽस्मि द्विजश्रेष्ठा युष्माभिः सांप्रतं मम । तद्गुह्यं न मयाऽख्यातं कस्यचिद्धरणीतले

“ਹੇ ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਤੁਸੀਂ ਹੁਣੇ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਪਤ ਭੇਦ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।”

Verse 35

तथाऽपि हि प्रकर्तव्यं युष्माकं सत्यमेव हि । अपि गुह्यतमं चेत्स्याच्छृण्वंतु मुनिसत्तमाः

“ਤਾਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਹੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੱਚ ਅਤੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਅਤਿ-ਗੁਪਤ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮੁਨਿ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ।”

Verse 36

सूत उवाच । ततः स कथयामास पूर्वजातिसमुद्भवम् । वृत्तांतं तन्मुनींद्राणां तेषां ब्राह्मणसत्तमाः

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤਦ ਉਸ ਨੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਪੂਰਵ ਜਨਮ ਤੋਂ ਉੱਭਰੇ ਉਸ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ—ਉਹਨਾਂ ਮੁਨੀ-ਇੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ।

Verse 37

यथा नष्टः पशुस्तस्य कृता यद्वदवेक्षणा । यथा प्रदक्षिणा जाता चमत्कारपुरस्य तु

“ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦਾ ਗੁੰਮ ਹੋਇਆ ਪਸ਼ੂ (ਮਿਲਿਆ), ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਸੰਪੰਨ ਹੋਈ।”

Verse 38

जातिस्मृतिर्यथा जाता प्राक्तनी तत्प्रभावतः । राज्यप्राप्तिर्विभूतिश्च तथेष्टाप्तिः पदेपदे

ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਜਾਗ ਪਈ; ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਾਜ-ਪਦ ਅਤੇ ਵਿਭੂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ; ਅਤੇ ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਮਨਚਾਹੇ ਲਾਭ ਮਿਲਦੇ ਗਏ।

Verse 39

तच्छ्रुत्वा मुनयः सर्वे प्रहृष्टाः पृथिवीपतेः । आशीर्वादान्बहून्दत्त्वा साधुसाध्विति चाऽब्रुवन्

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਤੀਪਤੀ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਅਨੇਕ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ ‘ਸਾਧੁ! ਸਾਧੁ!’ ਕਹਿ ਉਠੇ।

Verse 40

समुत्थाय ततश्चक्रुः पुरस्तस्याः प्रदक्षिणाम् । यथोक्तविधिना सर्वे श्रद्धया परया युताः

ਫਿਰ ਉੱਠ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ; ਜਿਵੇਂ ਵਿਧੀ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ, ਉੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਭ ਨੇ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।

Verse 41

गताश्च परमां सिद्धिं तत्प्रभावात्सुदुर्लभाम् । जपयज्ञप्रदानैर्या तीर्थसेवादिकैरपि

ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਜੋ ਜਪ, ਯਜ੍ਞ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਤੀਰਥ-ਸੇਵਾ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੁਲਭ ਹੈ।

Verse 42

सोऽपि राजा स मन्त्री च जातौ वैमानिकौ सुरौ । अद्याऽपि तौ हि दृश्येते तारारूपौ नभस्तले

ਉਹ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵਿਮਾਨੀ ਦੇਵ ਬਣੇ; ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।