Adhyaya 13
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 13

Adhyaya 13

ਸੂਤ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ—ਇੱਕ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਅਤੇ ਨਗਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਸਤੀ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਘੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਫਲਾਹਾਰ, ਫਿਰ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਆਹਾਰ, ਫਿਰ ਕੇਵਲ ਜਲ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ-ਆਹਾਰ ਤੱਕ ਕਠੋਰ ਨਿਯਮ ਨਿਭਾਂਦਾ ਰਿਹਾ; ਤਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਰ ਦੇਣ ਲੱਗੇ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪਰਮ ਪੁੰਨ ਖੇਤਰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸਥਾਈ ਨਿਵਾਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉੱਥੇ ਅਚਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ “ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ” ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣਗੇ। ਮਾਘ ਸ਼ੁਕਲ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਉੱਤੇ “ਘ੍ਰਿਤ-ਕੰਬਲ” ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਦਾ ਵਰਤ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਲਿੰਗ-ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ; ਦੇਵ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋਏ ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਰ ਬਣਵਾਇਆ। ਆਕਾਸ਼ਵਾਣੀ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਛਾਂ ਸਥਿਰ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਆਮ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਨਹੀਂ ਚਲੇਗੀ; ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਲੱਛਣ ਵੇਖ ਕੇ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਛਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਦਿਖਦੀ ਹੈ। ਹੋਰ ਪ੍ਰਮਾਣ ਇਹ ਕਿ ਜਿਸ ਦੀ ਮੌਤ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਅੰਦਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਛਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮਹਾਦੇਵ ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਿਦਮਾਨ ਹਨ; ਇਹ ਤੀਰਥ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਤੀ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦਰਸਾਉਣ ਲਈ ਵਿਘਨ-ਰੂਪ ਦੋਸ਼-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

। सूत उवाच । एवं निवेद्य पुत्राणां स राज्यं पृथिवीपतिः । पुरं च तद्द्विजातिभ्यः प्रदाय स्वयमेव हि

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਥ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਹ ਨਗਰ ਦਵਿਜਾਂ (ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ) ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 2

तत आराधयामास देवदेवं महेश्वरम् । कृत्वा तदाऽश्रमं तत्र श्रद्धया परया युतः

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ।

Verse 3

स बभूव फलाहारो यावद्वर्षशतं नृपः । शीर्णपर्णाशनः पश्चात्तावत्कालं समाहितः

ਉਹ ਨ੍ਰਿਪ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਫਲਾਂ ਦਾ ਆਹਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਫਿਰ ਉਤਨੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਮਾਧੀ-ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਝੜੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਬਣਾਇਆ।

Verse 4

ततः परं जलाहारो जातो वर्षशतं हि सः । वायुभक्षस्ततोऽभूत्स यावद्वर्षशतं परम्

ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਉਹ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਕੇਵਲ ਜਲ-ਆਹਾਰ ਰਹਿਆ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਵਾਯੁ-ਭਕਸ਼, ਅਰਥਾਤ ਹਵਾ ਨੂੰ ਹੀ ਆਹਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 5

ततस्तुष्टो महादेवस्तस्य वर्षशते गते । चतुर्थे वायुभक्षस्य दर्शने समुपस्थितः

ਤਦ ਮਹਾਦੇਵ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਜਾਣ ‘ਤੇ—ਚੌਥੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਉਹ ਵਾਯੁ-ਆਹਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ—ਸਾਕਾਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣ ਆ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

Verse 6

प्रोवाच परितुष्टोऽस्मि मत्तः प्रार्थय वांछितम् । अहं ते संप्रदास्यामि दुर्लभं त्रिदशैरपि

ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਜੋ ਇੱਛਾ ਹੈ ਮੰਗ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਉਹ ਵੀ ਜੋ ਤ੍ਰਿਦੇਵਾਂ ਲਈ ਭੀ ਦੁਲੱਭ ਹੈ।”

Verse 7

राजोवाच । एतत्पुण्यतमं क्षेत्रं नानातीर्थसमाश्रयम् । हाटकेश्वरमाहात्म्यात्सर्वपापक्षयापहम्

ਰਾਜਾ ਬੋਲਿਆ: “ਇਹ ਅਤਿ ਪੁਣਯਮਈ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ। ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।”

Verse 8

तस्मात्तव निवासेन भूयान्मेध्यतमं पुनः । एतन्मे वांछितं देव देहि तुष्टिं गतो यदि

“ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਿਵਾਸ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਰ ਵੀ ਅਤਿ-ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਇੱਛਿਤ ਵਰ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।”

Verse 9

मयैतदग्र्यं निर्माय ब्राह्मणेभ्यो निवेदितम् । पुरं शर्वाऽमराधीश श्रद्धापूतेन चेतसा

“ਹੇ ਸ਼ਰਵ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਸ਼, ਮੈਂ ਇਹ ਉੱਤਮ ਨਗਰ-ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਇਸ ਪੁਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।”

Verse 10

तस्मिंस्त्वया सदा वासः कर्तव्यो मम वाक्यतः । निश्चलत्वेन येन स्याद्गणैः सर्वैः समन्वितम्

ਇਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੰ ਸਦਾ ਉੱਥੇ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਕਰੀਂ—ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ—ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਸਥਾਨ ਤੇਰੇ ਸਭ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤ ਰਹੇ।

Verse 11

भगवानुवाच । अचलोऽहं भविष्यामि स्थानेऽत्र तव भूमिप । अचलेश्वर इत्येव नाम्ना ख्यातो जगत्त्रये

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਇਸੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਚਲ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਾਂਗਾ। ‘ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵਾਂਗਾ।

Verse 12

यो मामत्र स्थितं मर्त्यो वीक्षयिष्यति भक्तितः । भविष्यंत्यचलास्तस्य सर्वदैव विभूतयः

ਜੋ ਕੋਈ ਮਰਤਭੂਤ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸਥਿਤ ਵੇਖੇਗਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਸਦਾ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।

Verse 13

माघशुक्लचतुर्दश्यां मम लिंगस्य यो नरः । श्रद्धया परया युक्तः कर्ता यो घृतकंबलम्

ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਰ ਪਰਮ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਘ੍ਰਿਤ-ਕੰਬਲ (ਘੀ ਦੀ ਅਰਪਣਾ/ਆਵਰਨ) ਅਰਪਿਤ ਕਰੇ…

Verse 14

बाल्ये वयसि यत्पापं वार्धके यौवनेऽपि वा । तद्यास्यति क्षयं तस्य तमः सूर्योदये यथा

ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਭੀ ਜੋ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ—ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਹਨੇਰਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 15

तस्मात्स्थापय मे लिंगं त्वमत्रैव महीपते । अहं येन करोम्येव तत्र वासं सदाचलः

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹੀਪਤਿ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਮੇਰਾ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ। ਉਸੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰਾਂਗਾ—ਸਦਾ ਅਡੋਲ ਤੇ ਅਚਲ।

Verse 16

सूत उवाच । एवमुक्त्वा स देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । सोऽपि राजा चकाराशु प्रासादं सुमनोहरम्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਬਹੁਤ ਮਨੋਹਰ ਪ੍ਰਾਸਾਦ-ਮੰਦਰ ਬਣਵਾਇਆ।

Verse 19

ततः संचिंतयामास भूपालः किं महेश्वरः । सांनिध्यं निश्चलो भूत्वा लिंगेऽत्रैव करिष्यति

ਫਿਰ ਭੂਪਾਲ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਿਆ: ‘ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਕਿਵੇਂ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਇਸੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਾਂਨਿਧਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਗੇ?’

Verse 20

एतस्मिन्नंतरे जाता वाणी गगनगोचरा । हर्षयन्ती महीपालं चमत्कारं सुनिस्वना

ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦੀ ਇਕ ਵਾਣੀ ਉੱਠੀ—ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਵਾਲੀ, ਅਦਭੁਤ—ਜੋ ਮਹੀਪਾਲ ਨੂੰ ਹर्ष ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।

Verse 21

मा त्वं भूमिपशार्दूल कार्यचिन्तां करिष्यसि । अस्मिन्वासं सदात्रैव लिंगे कर्तास्मि नित्यशः

‘ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਤੂੰ ਇਸ ਕਾਰਜ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ। ਇਸੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਇੱਥੇ ਹੀ, ਮੈਂ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਲਈ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰਾਂਗਾ—ਨਿੱਤ, ਅਟੱਲ।’

Verse 22

तथान्यदपि ते वच्मि प्रत्ययार्थं वचो नृप । तच्छ्रुत्वा निर्वृतिं गच्छ वीक्षस्वैव च यत्नतः

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ! ਤੇਰੇ ਨਿਸ਼ਚਯ ਲਈ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਬਚਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਅਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਆਪ ਹੀ ਧਿਆਨਪੂਰਵਕ ਵੇਖ।

Verse 23

सदा मे निश्चला छाया लिंगस्यास्य भविष्यति । एकैव पृष्ठदेशस्था न दिक्संस्था भविष्यति

ਮੇਰੇ ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਛਾਇਆ ਸਦਾ ਅਚਲ ਰਹੇਗੀ। ਉਹ ਇਕੋ ਹੀ ਥਾਂ ਪਿੱਛੇ ਟਿਕੀ ਰਹੇਗੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਸਰਕੇਗੀ।

Verse 24

सूत उवाच । ततः स वीक्षयामास तां छायां लिंगसंभवाम् । तद्रूपां निश्चलां नित्यं तद्दिक्संस्थे दिवाकरे

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਉਹ ਛਾਇਆ ਵੇਖੀ—ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਸਦਾ ਅਚਲ—ਭਾਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 25

ततो हर्षं परं गत्वा प्रणिपत्य च तं भुवि । कृतकृत्यमिवात्मानं स मेने पार्थिवोत्तमः

ਫਿਰ ਪਰਮ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਝੁਕ ਪਿਆ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ੍ਯ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਨ-ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਸਮਝਣ ਲੱਗਾ।

Verse 26

अद्यापि दृश्यते छाया तादृग्रूपा सदा हि सा । तस्य लिंगस्य विप्रेन्द्रा जाता विस्मयकारिणी

ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ ਛਾਇਆ ਉਸੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੇੰਦਰੋ! ਉਹ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਵਿਸ਼ਮਯਕਾਰੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

Verse 27

षण्मासाभ्यंतरे मृत्युर्यस्य स्याद्भुवि भो द्विजाः । न स पश्यति तां छायामेषोऽन्यः प्रत्ययः परः

ਹੇ ਦਵਿਜੋ! ਜਿਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਅੰਦਰ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਛਾਇਆ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਇਹ ਹੋਰ ਇਕ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ।

Verse 28

सूत उवाच । एवं स भगवांस्तत्र सर्वदैव व्यवस्थितः । अचलेश्वररूपेण चमत्कारपुरांतिके

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਭਗਵਾਨ ਉੱਥੇ ਸਦਾ ਹੀ ਵਿਦਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ।

Verse 29

निश्चलत्वेन देवेशोह्यष्टषष्टिषु मध्यमः । क्षेत्राणां वसते तत्र तस्य वाक्यान्महेश्वरः

ਅਡੋਲਤਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ—ਅਠਾਹਠ ਤੀਰਥ-ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਮੱਧ’ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ—ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਨਾਲ ਐਸਾ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ।

Verse 30

तेन तत्पावनं क्षेत्रं सर्वेषामिह कीर्तितम् । कामदं मुक्तिदं चैव जायते सर्वदेहिनाम्

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪਾਵਨ ਖੇਤਰ ਇੱਥੇ ਸਭ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਲਈ ਕਾਮਨਾ-ਪੂਰਕ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ-ਦਾਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 31

तथान्यदपि यद्वृत्तं वृत्तांतं तत्प्रभावजम् । तदहं संप्रवक्ष्यामि श्रूयतां द्विजसत्तमाः

ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ—ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਉਹ ਵਰਤਾਂਤ—ਮੈਂ ਹੁਣ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਸੁਣੋ, ਹੇ ਦਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠੋ!

Verse 32

अचलेश्वरमाहात्म्यात्तस्मिन्क्षेत्रे नरा द्रुतम् । वांछितं मनसः सर्वे लभंते सकलं फलम्

ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਕਰਕੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਮਨ-ਇੱਛਿਤ, ਸਮੂਹ ਫਲ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 33

स्वर्गमेके परे मोक्षं धनधान्यसुतांस्तथा । यो यं काममभिध्याय पूजयेदचलेश्वरम् । तंतं स लभते मर्त्यः स्वल्पायासेन च द्रुतम्

ਕੋਈ ਸਵਰਗ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਮੋਖਸ਼, ਕੋਈ ਧਨ-ਧਾਨ੍ਯ ਤੇ ਪੁੱਤਰ। ਜੋ ਜਿਸ ਕਾਮਨਾ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਕੇ ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਮਰਤ੍ਯ ਥੋੜ੍ਹੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜਲਦੀ ਉਹੀ ਲਕਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 34

अथ दृष्ट्वा सहस्राक्षः सर्वे पापनरा भुवि । स्वर्गं यांति तथा मोक्षं प्राप्नुवन्ति च सम्मुखम्

ਫਿਰ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ (ਇੰਦਰ) ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੇ ਸਭ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਮੋਖਸ਼ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Verse 35

ततः क्रोधं च कामं च लोभं द्वेषं भयं रतिम् । मोहं च व्यसनं दुर्गं मत्सरं रागमेव च

ਤਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ, ਕਾਮ, ਲੋਭ, ਦ੍ਵੈਸ਼, ਭਯ ਅਤੇ ਰਤੀ; ਮੋਹ, ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਵ੍ਯਸਨ, ਦੁਸ਼ਤਰ ਬਾਧਾ, ਮਤਸਰ ਅਤੇ ਰਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਬੁਲਾਇਆ।

Verse 36

सर्वान्मूर्तान्समाहूय ततः प्रोवाच सादरम् । स्वयमेव सहस्राक्षो रहस्ये द्विजसत्तमाः

ਉਹ ਸਭ ਮੂਰਤਿਮਾਨ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਆਪ ਹੀ—ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜੋ—ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 37

नरो वा यदि वा नारी चमत्कारपुरं प्रति । यो गच्छति धरापृष्ठे युष्माभिर्वार्य एव सः

ਨਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾਰੀ—ਜੋ ਕੋਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰੋਕੋ।

Verse 38

तत्रैव वसमानोऽपि यो गच्छेदचलेश्वरम् । मद्वाक्यात्स विशेषेण सर्वैर्वार्यः प्रयत्नतः

ਉਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਜੋ ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ-ਪੂਜਾ ਲਈ ਜਾਵੇ, ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨੇ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਰੋਕਣਾ ਹੈ।

Verse 39

ते तथेति प्रतिज्ञाय गत्वा शक्रस्य शासनात् । चक्रुस्ततः समुच्छिन्नं तन्माहात्म्यं गतं भुवि

ਉਹ ‘ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ’ ਕਹਿ ਕੇ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰ ਗਏ; ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖ਼ਿਆਤੀ ਲੁਪਤ ਹੋ ਗਈ।

Verse 40

एतद्वः सर्वमाख्यातमाख्यानं पापनाशनम् । अचलेश्वरदेवस्य तस्मिन्क्षेत्रे निवासिनः

ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਆਖਿਆਨ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ—ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ।