Adhyaya 107

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अष्टषष्टिरियं प्रोक्ता या त्वया सूतनन्दन । क्षेत्राणां देवदेवस्य कथं सा तत्र संस्थिता । एतत्सर्वं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸੂਤ-ਨੰਦਨ! ਤੁਸੀਂ ਜੋ ‘ਛਿਆਸਠ’—ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ—ਕਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਥੇ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ? ਇਹ ਸਭ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਸਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਹੈ।”

Verse 2

सूत उवाच । प्रश्नभारो महानेष यो भवद्भिः प्रकीर्तितः । तथापि कीर्तयिष्यामि नमस्कृत्वा पिनाकिनम्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਉਠਾਇਆ ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਵੀ, ਪਿਨਾਕੀਨ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।”

Verse 3

चमत्कारपुरेऽवासीत्पूर्वं ब्राह्मणसत्तमः । वत्सस्यान्वयसंभूतश्चित्रशर्मा महायशाः

ਪਹਿਲਾਂ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਨਾਮਕ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵਤਸ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਮਹਾਯਸ਼ੀ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।

Verse 4

तस्य बुद्धिरियं जाता पाताले हाटकेश्वरम् । अत्रानीय ततो भक्त्या पूजयामि दिवानिशम्

ਤਦ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਕਲਪ ਜਾਗਿਆ: “ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਕੇ ਮੈਂ ਦਿਨ ਰਾਤ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ।”

Verse 5

एवं स निश्चयं कृत्वा तपश्चके ततः परम् । नियतो नियताहारः परां निष्ठां समाश्रितः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਅੱਗੇ ਤਪੱਸਿਆ ਆਰੰਭੀ; ਉਹ ਸੰਯਮੀ ਸੀ, ਆਹਾਰ ਨਿਯਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਿਆ।

Verse 6

तस्यापि भगवाञ्छंभुः कालेन महता ततः । संतुष्टो ब्राह्मण श्रेष्ठास्ततः प्रोवाच सादरम्

ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਭੂ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਫਿਰ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ ਬੋਲੇ।

Verse 7

वरं प्रार्थय विप्रेन्द्र यत्ते मनसि वर्तते । अपि त्रैलोक्यराज्यं ते तुष्टो दास्याम्यसंशयम्

“ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੇੰਦਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ; ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ—ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।”

Verse 8

तस्मात्प्रार्थय ते नित्यं यत्र चित्ते व्यवस्थितम् । दुर्लभं सर्वदेवानां मनुष्याणां विशेषतः

ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਸਦਾ ਉਸੇ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਟਿਕਿਆ ਹੈ—ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਰਲਭ ਹੈ, ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ।

Verse 9

चित्रशर्मोवाच । यदि तुष्टोसि मे देव वरं चेन्मे प्रयच्छसि । तदत्रागच्छ पातालाल्लिंगरूपी सुरेश्वर

ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵ! ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ! ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਲਿੰਗ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾ।

Verse 10

यत्पाताले स्थितं लिंगं ब्रह्मणा संप्रतिष्ठितम् । हाटकेश्वरसंज्ञं तु तदिहायातु सत्व रम्

ਜੋ ਲਿੰਗ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਲਿੰਗ ਇੱਥੇ ਤੁਰੰਤ ਆ ਜਾਵੇ।

Verse 11

श्रीभगवानुवाच । अचलं सर्वलिंगं स्यात्सर्वत्रापि द्विजोत्तम । कि पुनः प्रथमं यच्च ब्रह्मणा निर्मितं स्वयम्

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ! ਹਰ ਲਿੰਗ ਅਚਲ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਥਾਂ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਦਿ ਲਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ—ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪ ਬਣਾਇਆ ਸੀ!

Verse 12

तस्मात्थापय लिंगं तद्धाटकेन द्विजोत्तम । हाटकेश्वरसंज्ञं तु लोके ख्यातं भविष्यति

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਉਸ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਹਾਟਕ (ਸੋਨੇ) ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ। ਉਹ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ‘ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 15

चित्रशर्माऽपि कृत्वाथ प्रासादं सुमनोहरम् । तत्र हेममयं लिंगं स्थापयामास भक्तितः

ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਵੀ ਤਦੋਂ ਇਕ ਅਤਿ ਮਨੋਹਰ ਪ੍ਰਾਸਾਦ (ਮੰਦਰ) ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਵਰਨ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕੀਤੀ।

Verse 16

शास्त्रोक्तेन विधानेन पूजां चक्रे च नित्यशः । ततस्त्रैलोक्य विख्यातं तल्लिंगं तत्र वै द्विजाः

ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਉਹ ਨਿੱਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਤਦੋਂ ਉਹੀ ਲਿੰਗ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 17

दूरादभ्येत्य लोकाश्च पूजयंति ततः परम् । अथ तत्र द्विजा येऽन्ये संस्थिता गुणवत्तराः

ਲੋਕ ਦੂਰੋਂ-ਦੂਰੋਂ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਕਰ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ। ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਦ੍ਵਿਜ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ—ਉੱਚੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ।

Verse 18

तेषां स्पर्धा ततो जाता दृष्ट्वा तस्य विचेष्टितम् । एकस्थानप्रसूतानां सर्वेषां गुणशालिनाम्

ਉਸ ਦੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤਦੋਂ ਈਰਖਾ-ਸਪਰਧਾ ਜਾਗ ਪਈ—ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਸਭੇ ਗੁਣਵਾਨ।

Verse 19

अयं गुणविहीनोऽपि प्रख्यातो भुवनत्रये । हराराधनमासाद्य यस्मात्तस्माद्वयं हरम् । तदर्थे तोषयिष्यामः साम्यं येन प्रजायते

‘ਇਹ ਗੁਣਹੀਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨੇ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਹਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਮਤਾ (ਆਤਮਿਕ ਦਰਜਾ) ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ।’

Verse 20

अष्टषष्टिः स्मृता लोके क्षेत्राणां शूलपाणिनः । यत्र सान्निध्यमभ्येति त्रिकालं परमेश्वरः

ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਅਠਾਹਠ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ—ਜਿੱਥੇ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤਿੰਨਾਂ ਕਾਲਾਂ (ਸਵੇਰ-ਦੁਪਹਿਰ-ਸ਼ਾਮ) ਆਪਣੀ ਸਾਨਿਧ੍ਯਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 22

अष्टषष्टिश्च गोत्राणामस्माकं चात्र संस्थिता । एतेन मूढमनसा सार्धं सामान्यलक्षणा

ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਅਠਾਹਠ ਗੋਤ੍ਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ; ਇਸ ਮੂੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਸਭ ਬਾਹਰੀ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ।

Verse 23

तथा सर्वैश्च सर्वाणि क्षेत्रलिंगानि कृत्स्नशः । आनेतव्यानि चाराध्य तपःशक्त्या महेश्वरम्

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ-ਲਿੰਗ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਲਿਆਉਣ; ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨ।

Verse 24

एतेषां सर्वगोत्राणामानेष्यति च शंकरः । यद्गोत्रं क्षेत्रसंयुक्तं यच्चान्यद्वा भविष्यति

ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਗੋਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇਗਾ—ਜੋ ਗੋਤ੍ਰ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਕੋਈ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 25

ततस्ते शर्मसंयुक्ताः सर्व एव द्विजोत्तमाः । चक्रुस्तपःक्रियां सर्वे दुष्करां सर्वजन्तुभिः

ਤਦ ਉਹ ਸਭ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਚਯ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਅਰੰਭੀ—ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕਰਨੀ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਕਰ ਹੈ।

Verse 26

जपैर्होमोपवासैश्च नियमैश्च पृथग्विधैः । बलिपूजोपहारैश्च स्नानदानादिभिस्तथा

ਜਪ, ਹੋਮ, ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ; ਬਲੀ, ਪੂਜਾ ਤੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨਾਨ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਕਰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ—ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਵਰਤਾਂ-ਵਿਧੀਆਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।

Verse 27

लिंगं संस्थाप्य देवस्य नाम्ना ख्यातं द्विजेश्वरम् । मनोहरतरे प्रोच्चे प्रासादे पर्वतोपमे

ਦੇਵ ਦੇ ਲਿੰਗ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ—ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਮ ਨਾਲ ‘ਦ੍ਵਿਜੇਸ਼ਵਰ’ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ—ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤਿ ਮਨੋਹਰ, ਉੱਚੇ, ਪਹਾੜ-ਸਮਾਨ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 28

त्यक्त्वा गृहक्रियाः सर्वास्तथा यज्ञसमुद्भवाः । अन्याश्च लोकयात्रोत्थास्तोषयंति महेश्वरम्

ਸਾਰੀਆਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ, ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ, ਅਤੇ ਲੋਕ-ਜੀਵਿਕਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਵੀ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ।

Verse 29

एवमाराध्यमानोऽपि सन्तोषं परमेश्वरः । नाभ्यगच्छत्परां तुष्टिं कथंचिदपि स द्विजाः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਵੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਨਾ ਆਇਆ; ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਰਮ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 30

ततो वर्षसहस्रांते समाराध्य महेश्वरम् । न च किञ्चित्फलं प्राप्ता यावत्क्रुद्धास्ततोऽखिलाः

ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਤਾ ਭਰ ਫਲ ਨਾ ਮਿਲਿਆ—ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਦੇ ਸਭ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਗਏ।

Verse 31

अस्य मूर्खतमस्याऽपि त्वं शूलिंश्चित्रशर्मणः । सुस्तोकेनाऽपि कालेन सन्तोषं परमं गतः

ਇਸ ਅਤਿ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਭੀ, ਹੇ ਸ਼ੂਲਿਨ! ਤੂੰ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 32

वयं वार्धक्यमापन्ना बाल्यात्प्रभृति शंकरम् । पूजयन्तोऽपि नो दृष्टस्तथाऽपि परमेश्वर

ਅਸੀਂ ਬੁਢਾਪੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ; ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਾਂ; ਤਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।

Verse 33

तस्मात्सर्वे प्रकर्तव्यं हव्यवाहप्रवेशनम् । अस्माभिर्निश्चयो ह्येष तवाग्रे सांप्रतं कृतः

ਇਸ ਲਈ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਸਭ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੀਏ। ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 34

ततश्चाहृत्य काष्ठानि सर्वे ते द्विजसत्तमाः । ईश्वरं मनसि ध्यात्वा चिताश्चक्रुः पृथग्विधाः

ਤਦ ਉਹ ਸਭ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜ ਅੱਗ ਲਈ ਲੱਕੜੀਆਂ ਲਿਆਏ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਚਿਤਾਵਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ।

Verse 35

तथा सर्वं क्रियाकल्पं स्नानदानादिकं च यत् । कृत्वा ते ब्राह्मणाः सर्वे सुसमिद्धहुताशनम्

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਨਾਨ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਹਵਨ-ਅੱਗ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਦਹਕ ਰਹੀ ਸੀ।

Verse 36

यावत्कृत्वा सुतैः सार्धं प्रविशंति समाहिताः । तावत्स भगवांस्तुष्टस्तेषां संदर्शनं ययौ

ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਹੀ ਲੱਗੇ, ਉਸੇ ਪਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਭਗਵਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 37

अब्रवीच्च विहस्योच्चैर्मेघगम्भीरया गिरा । सर्वांस्तान्ब्राह्मणश्रेष्ठान्मृतान्संजीवयन्निव

ਫਿਰ ਉਹ ਉੱਚੀ ਹਾਸੀ ਨਾਲ, ਬੱਦਲ-ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ—ਇਉਂ ਜਿਵੇਂ ਮਰੇ ਪਏ ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣ।

Verse 38

भो भो ब्राह्मणशार्दूला मा मैवं साहसं महत् । यूयं कुरुत मद्वाक्यात्संतुष्टस्य विशेषतः

“ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼ਾਰਦੂਲੋ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸਾਹਸ ਨਾ ਕਰੋ। ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰੋ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ, ਜਦ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।”

Verse 39

तस्माद्वदत यच्चित्ते युष्माकं चैव संस्थितम् । येन दत्त्वा प्रगच्छामि स्वमेव भुवनं पुनः

“ਇਸ ਲਈ ਦੱਸੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰਾਂਗਾ।”

Verse 40

ब्राह्मणा ऊचुः । अस्मिन्क्षेत्रे सुरश्रेष्ठ पुरस्यास्य च संनिधौ । क्षेत्राणामष्टषष्टिर्या धन्या संकीर्त्यते जनैः

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੋਲੇ: “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨਗਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਅਠਾਹਠ ਧੰਨ ਤੀਰਥ-ਸਥਾਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।”

Verse 41

सदाभ्यैतु समं लिंगैस्तैराद्यैः सुरसत्तम । येनामर्षप्रशांतिर्नः सर्वेषामिह जायते

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉਹ ਆਦਿ ਲਿੰਗ ਸਦਾ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਗਟ ਰਹਿਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਧਾਮ ਵਿਚ ਸਾਡੇ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Verse 42

एष संस्पर्धतेऽस्माभिः सर्वैर्गुणविवर्जितः । त्वल्लिंगस्य प्रभावेन तस्मादेतत्समाचर

ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਾਡੇ ਸਭ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੇ ਲਿੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਉਪਾਅ ਕਰ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਖਿਚਤਾਣ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰੇ।

Verse 43

सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे विप्रो ज्ञात्वा तं वरदं हरम् । उवाच स्पर्धया युक्तश्चित्रशर्मा महेश्वरम्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਦਰਮਿਆਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ—ਹਰ ਨੂੰ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣ ਕੇ—ਰਿਸ਼ਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 44

चित्रशर्मोवाच । एतैः प्राणपरित्यागमारभ्य तदनतरम् । तुष्टिं नीतोऽसि देवश कृत्वा च सुमहत्तपः

ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਉਸੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।

Verse 46

मया स्पर्द्धमानैश्च केवलं गुणगर्वितैः । तस्मादेषो न दातव्यत्वं त्वया किंचित्सुरेश्वर

ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਪರ್ಧਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੇਵਲ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਦਾਨ ਨਾ ਕਰੀਂ।

Verse 47

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भगवाञ्छशिशेखरः । चिन्तयामास चित्तेन किमत्र सुकृतं भवेत्

ਸੂਤ ਜੀ ਬੋਲੇ: ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਚੰਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰਿਆ—“ਇੱਥੇ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਸੱਚਾ ਪੁੰਨ ਤੇ ਧਰਮ ਹੋਵੇ?”

Verse 48

एते ब्राह्मणशार्दूला विनाशं यांति मत्कृते । एषोऽपि सर्वसंसिद्धो गणतुल्यो द्विजोत्तमः

“ਇਹ ਬਾਘ-ਸਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਇਹ ਉੱਤਮ ਦਵਿਜ ਵੀ—ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ—ਸ਼ਿਵ-ਗਣ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।”

Verse 49

तस्माद्द्वाभ्यां मया कार्यं क्षेत्रे सौख्यं यथा भवेत् । ब्राह्मणानां विशेषेण तथा चात्र निवासिनाम्

“ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣੀ ਰਹੇ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ।”

Verse 50

ममापि सर्वदा चित्ते कृत्यमेतद्धि वर्तते । एक स्थाने करोम्येव सर्वक्षेत्राणि यानि मे

“ਇਹੀ ਕਰਤੱਬ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਹੀ ਥਾਂ ਇਕੱਠਾ ਕਰਾਂਗਾ।”

Verse 51

भविष्यति तथा कालो रौद्रः कलिसमुद्भवः । तत्र क्षेत्राणि तीर्थानि नाशं यास्यंति भूतले

“ਕਾਲੀ ਯੁਗ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਹੋਇਆ ਇਕ ਰੌਦ੍ਰ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ। ਤਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਨਾਸ ਤੇ ਪਤਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ।”

Verse 52

सत्तीर्थैस्तद्भयात्सर्वैः क्षेत्रमेतत्समाश्रितम् । आनयिष्याम्यहमपि स्वानि क्षेत्राणि कृत्स्नशः

ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਕਲੀਜਨਿਤ ਭਯ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਸੱਚੇ ਤੀਰਥ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।

Verse 53

ततस्तं चित्रशर्माणं प्राह चेदं महेश्वरः । शृणु मद्वचनं कृत्स्नं कुरुष्व तदनंतरम्

ਤਦ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ: “ਮੇਰਾ ਪੂਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਉਹੀ ਕਰ।”

Verse 54

अत्र क्षेत्राणि सर्वाणि मदीयानि द्विजोत्तम । समागच्छंतु विप्राश्च प्रभवंतु प्रहर्षिताः

“ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਆਉਣ ਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਫਲਣ-ਫੂਲਣ।”

Verse 55

तवापि योग्यतां श्रेष्ठां करिष्यामि महामते । यदि मे वर्तसे वाक्ये मुक्त्वा स्पर्द्धां द्विजोद्भवाम्

“ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਯੋਗਤਾ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਬਖ਼ਸ਼ਾਂਗਾ—ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਸਪੱਧਾ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂ।”

Verse 56

तुरीयमपि ते गोत्रं वेदोक्तेन क्रमेण च । आद्यतां चापि ते सर्वे कीर्तयिष्यंति ते द्विजाः

“ਵੇਦ-ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਚੌਥਾ ਗੋਤ੍ਰ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇਰੀ ਆਦਿ-ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਦਾ ਵੀ ਗੁਣਗਾਨ ਕਰਨਗੇ।”

Verse 57

तथान्यदपि सन्मानं तव यच्छामि च द्विज । आचन्द्रार्कमसंदिग्धं पुत्रपौत्रादिकं च यत्

ਅਤੇ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸਨਮਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹਾਂ—ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਹਿਣ ਤੱਕ ਅਟੱਲ—ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤ੍ਰ ਆਦਿਕ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਿਰਪਾ ਵੀ।

Verse 58

त्वदन्वये भविष्यंति पुत्रपौत्रास्तथा परे । कृत्ये श्राद्धे तर्पणे वा क्रियमाणे विधानतः

ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤ੍ਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਗਲੀ ਸੰਤਾਨ ਹੋਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਜਾਂ ਤਰਪਣ ਆਦਿ ਕਰਮ ਨਿਯਮ ਮੁਤਾਬਕ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ, ਉਹ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸੰਪੰਨ ਹੋਣਗੇ।

Verse 59

आद्यस्य वत्ससंज्ञस्य नाम उच्चार्य गोत्रजम् । ततो नामानि चाप्येवं कीर्तयिष्यंति भक्तितः

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ‘ਵਤ੍ਸ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਆਦਿ ਪੁਰਖ ਦਾ ਨਾਮ, ਗੋਤ੍ਰ-ਨਾਮ ਸਮੇਤ ਉਚਾਰਣਗੇ। ਫਿਰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਨਾਮ ਵੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਜਾਣਗੇ।

Verse 60

ततः संतर्पयिष्यंति पितॄनथ पितामहान् । तथान्यानपि बंधूंश्च सुहृत्संबंधिबांधवान्

ਫਿਰ ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਅਰਪਣ ਕਰਨਗੇ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ—ਮਿੱਤਰਾਂ, ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁਟੁੰਬ-ਬਾਂਧਵਾਂ ਨੂੰ।

Verse 61

त्वदन्वये विना नाम्ना त्वदीयेन विमोहिताः । ये पितॄंस्तर्पयिष्यंति तेषां व्यर्थं भविष्यति

ਪਰ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲੋਕ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਹ ਤਰਪਣ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 62

श्राद्धं वा यदि वा दानं तर्पणं वा त्वदुद्भवम् । तस्मादहंकृतिं मुक्त्वा मामाराधय केवलम्

ਚਾਹੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਦਾਨ, ਜਾਂ ਤਰਪਣ—ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਤੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਅਹੰਕਾਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕੇਵਲ ਮੇਰੀ ਹੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰ।

Verse 63

येन सिद्धोऽपि संसिद्धिं परामाप्नोषि शाश्वतीम् । एवं संबोध्य तं विप्रं कृत्वाद्यमपि पश्चिमम्

ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਪਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਰੰਭ ਨੂੰ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ।

Verse 64

ततस्तान्ब्राह्मणानाह प्रासादः क्रियतामिति । गोत्रंगोत्रं पुरस्कृत्य स्थाप्यं लिंगमनुत्तमम् । येन संक्रमणं तेषु मम संजायतेद्विजाः

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਪ੍ਰਾਸਾਦ (ਮੰਦਰ) ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।” ਹਰ ਗੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਯਥਾਕ੍ਰਮ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਅਨੁੱਤਮ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਵੇ—ਤਾਂ ਕਿ, ਹੇ ਦਵਿਜੋ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸੰਕ੍ਰਮਣ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ।

Verse 65

अथ ते ब्राह्मणास्तत्र भूमिभागान्मनोहरान् । दृष्ट्वादृष्ट्वा प्रचक्रुश्च प्रासादान्हर्षसंयुताः

ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਥੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਨੋਹਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹर्ष ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

Verse 66

अष्टषष्टिमितान्दिव्यान्कैलासशिखरोपमान् । तेषु संस्थापयामासु लिङ्गानि विविधानि च । क्षेत्रेक्षत्रे च यन्नाम तत्तत्संज्ञां प्रचक्रिरे

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਠਾਹਠ ਦਿਵ੍ਯ ਮੰਦਰ ਬਣਾਏ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ; ਅਤੇ ਹਰ ਖੇਤਰ ਤੇ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਸੀ, ਉਹੀ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।

Verse 67

अथ तेषां पुनर्दृष्टिं गत्वा देवस्त्रिलोचनः । प्रोवाच मधुरं वाक्यं कस्मिंश्चित्कालपर्यये । आराधितस्तपःशक्त्या लिंगसंस्थापनादनु

ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਉਪਰੰਤ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਧੇਵਤਾ ਮੁੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਬੋਲੇ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਲਿੰਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।

Verse 68

श्रीभगवानुवाच । परितुष्टोऽस्मि विप्रेंद्रा युष्माकमहमद्य वै । एतन्मम कृतं कृत्यं भवद्भिरखिलं ततः

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਮੇਰਾ ਜੋ ਕਰਤਵ੍ਯ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।”

Verse 69

अस्मदीयानि लिंगानि क्षेत्राणि च कलेर्भयात् । ततो मान्याश्च मे यूयं नान्यैरेतद्भविष्यति

“ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਭਯ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਲਿੰਗ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਵੋਗੇ—ਇਹ ਮਰਤਬਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ।”

Verse 70

तस्माच्चित्तस्थितं शीघ्रं प्रार्थयंतु द्विजोत्तमाः । संप्रयच्छामि येनाशु यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

“ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮੰਗੋ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਾਂਗਾ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲਭ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।”

Verse 71

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि देव प्रसन्नस्त्वमस्माकं च सुरेश्वर । पश्चिमश्चित्रशर्मा च यथाद्यो भवता कृतः

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਪਹਿਲੇ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।”

Verse 72

अस्मदीयं सदा नाम कीर्तनीयमसंशयम् । श्राद्धकृत्येषु सर्वेषु यथा तेन समा वयम् । भवामस्त्वत्प्रसादेन सांप्रतं चित्रशर्मणा

ਸਾਡਾ ਨਾਮ ਭੀ ਸਦਾ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਕੀਰਤਿਤ ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਈਏ।

Verse 73

श्रीभगवानुवाच । युष्माकमपि ये केचिद्वशं यास्यंति मानवाः । युवानः शास्त्रसंयुक्ता वेदविद्याविशारदाः

ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਤੁਹਾਡੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਧੀਨ ਆਉਣਗੇ—ਯੁਵਕ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ—

Verse 74

आनयिष्यथ तान्यूयमामुष्यायणसंज्ञितान् । नित्यं स्थिताश्च ते क्षेत्रे श्राद्धस्याक्षय्यकारकाः

ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਵੋਗੇ—ਜੋ ‘ਆਮੁਸ਼੍ਯਾਯਣ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ। ਉਹ ਸਦਾ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ।

Verse 75

एवमुक्त्वाथ देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । तेऽपि विप्राः सुसंतुष्टास्तत्र स्थाने व्यवस्थिताः

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਈਸ਼ਵਰ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।

Verse 76

एवं तत्र समस्तानि क्षेत्राण्यायतनानि च । कलिभीतानि विप्रेंद्रा निवसंति सदैव हि

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਆਯਤਨ—ਕਲੀ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ—ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

Verse 77

एवं ते ब्राह्मणाः प्राप्य सिद्धिं चेश्वरपूजनात् । ख्याताः सर्वत्र भुवने श्राद्धस्याक्षय्यकारकाः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ ਜੋ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਅਖੁੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।

Verse 107

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्र माहात्म्ये ब्राह्मणचित्रशर्मलिंगस्थापनवृत्तांतवर्णनंनाम सप्तोत्तरशततमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ (ਤੀਰਥ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ) ਅਧੀਨ, “ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ” ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।