Adhyaya 6

Verse 1

ऋषय ऊचुः । लिंगे प्रतिष्ठा च कथं शिवं हित्वा प्रवर्तिता । तत्कथ्यतां महाभाग परं शुश्रुषतां हि नः

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲੀ? ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।

Verse 2

लोमश उवाच । यदा दारुवने शंभुर्भिक्षार्थं प्राचरत्प्रभुः

ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਦਾਰੁਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ੰਭੂ ਭਿਖਿਆ ਲਈ ਵਿਚਰਦੇ ਸਨ—

Verse 3

दिगंबरो मुक्तजटाकलापो वेदांतवेद्यो भुवनैकभर्ता । स ईश्वरो ब्रह्मकलापधारो योगीश्वराणां परमः परश्च

ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਨਿਰਵਸਤ੍ਰ, ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ; ਵੇਦਾਂਤ ਦੁਆਰਾ ਜਾਣੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ, ਭੁਵਨਾਂ ਦੇ ਇਕਮਾਤ੍ਰ ਧਾਰਕ—ਉਹੀ ਈਸ਼ਵਰ, ਸਮੂਹ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਧਾਰਕ, ਯੋਗੀਸ਼ਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਪਰਮ।

Verse 4

अणोरणीयान्महतो मही यान्महानुभावो भुवनाधिपो महान् । स ईश्वरो भिक्षुरूपी महात्मा भिक्षाटनं दारुवने चकार

ਅਣੂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਣੂ, ਮਹਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਮਹਾਨ; ਅਤਿ ਮਹਿਮਾਵਾਨ, ਭੁਵਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਅਧਿਪਤੀ। ਉਹੀ ਈਸ਼ਵਰ, ਮਹਾਤਮਾ, ਭਿਖਾਰੀ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦਾਰੁਵਨ ਵਿੱਚ ਭਿਖਿਆਟਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 5

मध्याह्न ऋषयो विप्रास्तीर्थं जग्मुः स्वकाश्रमात् । तदानीमेव सर्वास्ता ऋषीभार्याः समागताः

ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਤੋਂ ਤੀਰਥ-ਸਨਾਨ ਲਈ ਗਏ। ਓਸੇ ਸਮੇਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।

Verse 6

विलोकयंत्यः शंभुं तमाचख्युश्च परस्परम् । कोऽसौ भिक्षुकरूपोयमागतोऽपूर्वदर्शनः

ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀਆਂ: “ਇਹ ਭਿਖਾਰੀ-ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ—ਇਸ ਵਰਗਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ?”

Verse 7

अस्मै भिक्षां प्रयच्छामो वयं च सखिभिः सह । तथेति गत्वा सर्वास्ता गृहेभ्य आनयन्मुदा

“ਆਓ ਅਸੀਂ ਸਖੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇਸ ਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦੇਈਏ।” “ਠੀਕ ਹੈ,” ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਿਖਿਆ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਲਿਆਈਆਂ।

Verse 8

भिक्षान्नं विविधं श्लक्ष्णं सोपचारं च शक्तितः । प्रदत्तं भिक्षितं तेन देवदेवेन शूलिना

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਨਰਮ-ਨਾਜ਼ੁਕ ਭੋਜਨ ਭਿਖਿਆ ਵਜੋਂ, ਸਤਿਕਾਰ ਸਮੇਤ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਭਿਖਿਆ-ਅੰਨ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਭੋਗ ਲਾਇਆ।

Verse 9

काचित्प्रियतमं शंभुं बभाषे विस्मयान्विता । कोसि त्वं भिक्षुको भूत्वा आगतोत्र महामते

ਤਦ ਇੱਕ ਇਸਤ੍ਰੀ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਯ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਬੋਲੀ: “ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ, ਤੂੰ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਵੇਸ ਧਾਰ ਕੇ ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਆਇਆ ਹੈਂ?”

Verse 10

ऋषीणामाश्रमं शुद्धं किमर्थं नो निषीदसि । तयोक्तोऽपि तदा शंभुर्बभाषे प्रहसन्निव

“ਇਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹੈ—ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੈਠਦਾ (ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦਾ)?” ਉਸ ਦੇ ਕਹਿਣ ‘ਤੇ ਵੀ ਸ਼ੰਭੂ ਹੌਲੀ ਹਾਸੇ ਵਾਂਗ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲੇ।

Verse 11

ईश्वरोहं सुकेशांते पावनं प्राप्तवानिमम् । ईश्वरस्य वचः श्रुत्वा ऋषिभार्या उवाच तम्

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸੁਕੇਸ਼ਾਂਤੇ, ਮੈਂ ਹੀ ਈਸ਼ਵਰ ਹਾਂ; ਇਸ ਪਾਵਨ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।” ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 12

ईश्वरोऽसि महाभाग कैलासपतिरेव च । एकाकिनः कथं देव भिक्षार्थमटनं तव

“ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਈਸ਼ਵਰ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ; ਤੂੰ ਹੀ ਕੈਲਾਸਪਤੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਦੇਵ, ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਭਿਖਿਆ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਭਟਕਦਾ ਹੈਂ?”

Verse 13

एवमुक्तस्तया शंभुः पुनस्तामब्रवीद्वचः । दाक्षायण्या विरहितो विचरामि दिगंबरः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਨ ਕਿਹਾ: “ਦਾਕਸ਼ਾਯਣੀ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜ ਕੇ ਮੈਂ ਦਿਗੰਬਰ ਹੋ ਕੇ ਭਟਕਦਾ ਹਾਂ।”

Verse 14

भिक्षाटनार्थं सुश्रोणि संकल्परहितः सदा । तया सत्या विना किंचित्स्त्रीमात्रं मम भामिनि । न रोचते विशालाक्षि सत्यं प्रतिवदामि ते

ਭਿਖਿਆ-ਯਾਤਰਾ ਲਈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਨਿਤੰਬੇ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਹੀ ਸੰਕਲਪ-ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਸਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਮਾਤ੍ਰ ਕੁਝ ਵੀ ਰੁਚਿਕਰ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸੱਚ ਹੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 15

तस्योक्तं वचनं श्रुत्वा उवाच कमलेक्षणा । स्त्रियो हि सुखसंस्पर्शाः पुरुषस्य न संशयः

ਉਸ ਦੇ ਕਹੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਪੁਰਖ ਲਈ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦਾ ਸੁਖਦ ਸਪਰਸ਼ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਨੋਹਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।”

Verse 16

तास्स्त्रियो वर्जिताः शंभो त्वादृशेन विपश्चिता

“ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਵਿਪਸ਼ਚਿਤ (ਵਿਵੇਕੀ) ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”

Verse 17

इति च प्रमदाः सर्वा मिलिता यत्र शंकरः । भिक्षापात्रं च तच्छंभोः पूरितं च महागुणैः

ਇਉਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪ੍ਰਮਦਾਵਾਂ ਉਸ ਥਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੰਕਰ ਸਨ; ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਭਿਖਿਆ-ਪਾਤ੍ਰ ਮਹਾਨ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉੱਤਮ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

Verse 18

अन्नैश्चतुर्विधैः षड्भी रसैश्च परिपूरितम् । यदा संभुर्गंतुकामः कैलासं पर्वतं प्रति । तदा सर्वा विप्रपत्न्यो ह्यन्गच्छन्मुदान्विताः

ਉਹ ਪਾਤ੍ਰ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਨ ਅਤੇ ਛੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੰਭੂ ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਜਾਣ ਨੂੰ ਉਤਸੁਕ ਹੋਏ, ਤਦ ਸਾਰੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਪਈਆਂ।

Verse 19

गृहकार्यं परित्यज्य चेरुस्तद्गतमानसाः । गतासु तासु सर्वासु पत्नीषु ऋषिसत्तमाः

ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਦੇ ਕੰਮ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਉਹ ਉਸੇ ਵਿਚ ਮਨ ਜੋੜੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਈਆਂ। ਜਦੋਂ ਸਭ ਪਤਨੀਆਂ ਚਲੀ ਗਈਆਂ, ਤਦ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਆਏ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਗਇਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।

Verse 20

यावदाश्रममभ्येत्य तावच्छून्यं व्यलोकयन् । परस्परमथोचुस्ते पत्न्यः सर्वाः कुतो गताः

ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਏ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁੰਨਿਆ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, “ਸਾਡੀਆਂ ਸਭ ਪਤਨੀਆਂ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀਆਂ ਗਈਆਂ?”

Verse 21

न विदामोऽथ वै सर्वाः केन नष्टेन चाहृताः । एवं विमृश्यमानास्ते विचिन्वंतस्ततस्ततः

ਉਹ ਬੋਲੇ, “ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਕਿਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਗਾਇਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ?” ਇਉਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 22

समपश्यंस्ततः सर्वे शिवस्यानुगताश्च ताः । शिवं दृष्ट्वा तु संप्राप्ता ऋषयस्ते रुषान्विताः

ਤਦ ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀਆਂ ਵੇਖਿਆ। ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਨੇੜੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।

Verse 23

शिवस्याथाग्रतो भूत्वा ऊचुः सर्वे त्वरान्विताः । किं कृतं हि त्वया शंभो विरक्तेन महात्मना । परदारापहर्त्तासि त्वमृषीणां न संशयः

ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਜਲਦੀ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ, “ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ! ਵਿਰਕਤ ਮਹਾਤਮਾ, ਇਹ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰ ਬੈਠਾ? ਤੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪਰਾਈਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।”

Verse 24

एवं क्षिप्तः शिवो मौनी गच्छमानोऽपि पर्वतम् । तदा स ऋषिभिः प्राप्तो महादेवोऽव्ययस्तथा । यस्मात्कलत्रहर्ता त्वं तस्मात्षंढो भव त्वरम्

ਇਉਂ ਡਾਂਟਿਆ ਗਿਆ, ਮੌਨੀ ਸ਼ਿਵ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਤੁਰਦਾ ਹੀ ਰਿਹਾ। ਤਦ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰੋਕ ਕੇ ਆਖਿਆ: “ਜਦ ਤੂੰ ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਨਪੁੰਸਕ ਹੋ ਜਾ!”

Verse 25

एवं शप्तः स मुनिभिर्लिंगं तस्यापतद्भुवि । भूमिप्राप्तं च तल्लिंगं ववृधे तरसा महत्

ਇਉਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਲਿੰਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੁਹਿੰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਲਿੰਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਕੇ ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 26

आवृत्य सप्त पातालान्क्षणाल्लिंगमदोर्ध्वतः । व्याप्य पृथ्वीं समग्रां च अंतरिक्षं समावृणोत्

ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਉੱਪਰ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਸੱਤ ਪਾਤਾਲਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ; ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪ ਕੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਘੇਰ ਲਿਆ।

Verse 27

स्वर्गाः समावृताः सर्वे स्वर्गातीतमथाभवत् । न मही न च दिक्चक्रं न तोयं न च पावकः

ਸਾਰੇ ਸਵਰਗ ਢੱਕ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਗਿਆ। ਨਾ ਧਰਤੀ ਰਹੀ, ਨਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਚੱਕਰ; ਨਾ ਜਲ, ਨਾ ਅੱਗ।

Verse 28

न च वायुर्न वाकाशं नाहंकारो न वा महत् । न चाव्यक्तं न कालश्च न महाप्रकृतिस्तथा

ਨਾ ਹਵਾ ਸੀ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼; ਨਾ ਅਹੰਕਾਰ, ਨਾ ਮਹੱਤੱਤਵ। ਨਾ ਅਵ੍ਯਕਤ ਸੀ, ਨਾ ਕਾਲ; ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਹਾਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ।

Verse 29

नासीद्द्ववैतविभागं च सर्वं लीनं च तत्क्षणात् । यस्माल्लीनं जगत्सर्वं तस्मिंल्लिगे महात्मनः

ਦ੍ਵੈਤ ਦਾ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਾ ਰਿਹਾ; ਉਸੇ ਛਿਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਇਆ—ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ—

Verse 30

लयनाल्लिंगमित्येवं प्रवदंति मनीषिणः । तथाभूतं वर्द्धमानं दृष्ट्वा तेऽपि सुरर्षयः

‘ਲਯ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ’—ਇਉਂ ਵਿਦਵਾਨ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਵਧਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ—

Verse 31

ब्रह्मेंद्रविष्णुवाय्यग्निलोकपालाः सपन्नगाः । विस्मयाविष्टमनसः परस्परमथाब्रुवन्

ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਵਾਯੂ, ਅਗਨੀ, ਲੋਕਪਾਲ—ਨਾਗਾਂ ਸਮੇਤ—ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ।

Verse 32

किमायामं च विस्तारं क्व चांतः क्व च पीठिका । इति चिंतान्विता विष्णुमूचुः सर्वे सुरास्तदा

“ਇਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਆਧਾਰ ਕਿੱਥੇ?”—ਇਉਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

Verse 33

देवा ऊचुः । अस्य मूलं त्वया विष्णो पद्मोद्भव च मस्तकम् । युवाभ्यां च विलोक्यं स्यात्स्थाने स्यात्परिपालकौ

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਤੂੰ ਇਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਖੋਜ; ਅਤੇ ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮ (ਬ੍ਰਹਮਾ), ਤੂੰ ਇਸ ਦੀ ਚੋਟੀ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ-ਭਾਲ ਕੇ ਜਾਣੋ; ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ ਬਣੇ ਰਹੋ।”

Verse 34

श्रुत्वा तु तौ महाभागौ वैकुंठकमलोद्भवौ । विष्णुर्गतो हि पातालं ब्रह्मा सर्वर्गं जगाम ह

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਭਾਗ—ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਨਾਥ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ—ਚੱਲ ਪਏ; ਵਿਸ਼ਨੂ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 35

स्वर्गं गतस्तदा ब्रह्मा अवलोकनतत्परः । नापस्यत्तत्र लिंगस्य मस्तकं च विचक्षमः

ਤਦ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਗਿਆ, ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ; ਪਰ ਬਹੁਤ ਸੂਝਵਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉੱਥੇ ਉਸ ਲਿੰਗ ਦਾ ਸ਼ਿਖਰ-ਮਸਤਕ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਸਿਆ ਨਹੀਂ।

Verse 36

तथा गतेन मार्गेण प्रत्यावृत्त्याब्जसंभवः । मेरुपृष्ठमनुप्राप्तः सुरभ्या लक्षितस्ततः

ਉਸੇ ਰਾਹੀਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਕੇ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮੇਰੂ ਦੇ ਪਿੱਠ-ਸ਼ਿਖਰ ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਉੱਥੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਦੇਖ ਲਿਆ।

Verse 37

स्थिता या केतकीच्छायामुवाच मधुरं वचः । तस्या वचनमाकर्ण्य सर्वलोकपितामहः । उवाच प्रहसन्वाक्यं छलोक्त्या सुरभिं प्रति

ਕੇਤਕੀ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਕਹੇ। ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੱਸ ਪਿਆ ਅਤੇ ਛਲ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੁਰਭੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਬੋਲਿਆ।

Verse 38

लिंगं महाद्भुतं दृष्टं येनव्याप्तं जगत्त्रयम् । दर्शनार्थं च तस्यांतं देवैः संप्रेषितोस्मयहम्

ਮੈਂ ਉਹ ਮਹਾ-ਅਦਭੁਤ ਲਿੰਗ ਵੇਖਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਵਿਆਪਤ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅੰਤ ਦੇਖਣ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।

Verse 39

न दृष्टं मस्तकं तस्य व्यापकस्य महात्मनः । किं वक्ष्येऽहं च देवाग्रे चिंता मे चाति वर्तते

ਮੈਂ ਉਸ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਮਸਤਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਚਿੰਤਾ ਛਾ ਗਈ ਹੈ।

Verse 40

लिंगस्य मस्तकं दृष्टं देवानां च मृषा वदेः । ते सर्वे यदि वक्ष्यंति इंद्राद्या देवतागणाः

‘ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਝੂਠ ਕਹਿ ਦਿਆਂ ਕਿ ਮੈਂ ਲਿੰਗ ਦਾ ਮਸਤਕ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ—ਜੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾਗਣ ਸਾਰੇ ਵੀ ਇਹੀ ਕਹਿਣ (ਮੇਰੀ ਤਾਈਦ ਵਿੱਚ)।’

Verse 41

ते संति साक्षिमो देवा अस्मिन्नर्थे वदत्वरम् । अर्थेऽस्मिन्भव साक्षी त्वं केतक्या सह सुव्रते

‘ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਵ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹਨ—ਤੁਰੰਤ ਮੇਰੀ ਹਮਾਇਤ ਵਿੱਚ ਬੋਲੋ। ਇਸ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਕਸ਼ੀ ਬਣ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤੇ, ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਨਾਲ।’

Verse 42

तद्वचः शिरसा गृह्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । केतकीसहिता तत्र सुरभी तदमानयत्

ਬ੍ਰਹਮਾ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਦੇ ਉਹ ਬਚਨ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਕੇਤਕੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਆਗਿਆ ਹੋਈ ਤਿਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।

Verse 43

एवं समागतो ब्रह्म देवाग्रे समुवाच ह

ਇਉਂ ਆ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਮੱਖ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ।

Verse 44

ब्रह्मोवाच । लिंगस्य मस्तकं देवा दृष्टवानहमद्भुतम् । समीचीनं चार्तितं च केतकीदल संयुतम्

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵੋ, ਮੈਂ ਲਿੰਗ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਮਸਤਕ ਵੇਖਿਆ ਹੈ—ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਅਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।”

Verse 45

विशालं विमलं श्लक्ष्णं प्रसन्नतरमद्भुतम् । रम्यं च रमणीयं च दर्शनीयं महाप्रभम्

“ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਨਿਰਮਲ, ਮ੍ਰਿਦੁ ਤੇ ਚਿਕਣਾ, ਅਤੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਮਨਮੋਹਕ, ਅਤਿ ਰਮਣੀਯ, ਦਰਸ਼ਨਯੋਗ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।”

Verse 46

एतादृशं मया दृष्टं न दृष्टं तद्विनाक्वचित् । ब्रह्मणो हि वचः श्रुत्वा सुरा विस्मयमाययुः

“ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਮੈਂ ਐਸਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਤਾ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।

Verse 47

एवं विस्मयपूर्णास्ते इंद्राद्या देवतागणाः । तिष्ठंति तावत्सर्वेशो विष्णुरध्यात्मदीपकः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਗਣ ਉੱਥੇ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਣੂ—ਸਰਵੇਸ਼ਵਰ, ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਬੋਧ ਦਾ ਦੀਪਕ—ਉਪਸਥਿਤ ਰਹੇ।

Verse 48

पातालादागतः सद्यः सर्वेषामवदत्त्वरम् । तस्याप्यंतो न दृष्टो मे ह्यवलोकनतत्परः

ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਤਤਕਾਲ ਕਿਹਾ: “ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਖੋਜ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਤੱਥਾਪਿ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ।”

Verse 49

विस्मयो मे महाञ्जातः पातालात्परतश्चरन् । अतलं सुतलं चापि नितलं च रसातलम्

ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਪਰੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਮਹਾਨ ਵਿਸਮਯ ਜਾਗ ਉਠਿਆ; ਅਤਲ, ਸੁਤਲ, ਨਿਤਲ ਅਤੇ ਰਸਾਤਲ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।

Verse 50

तथा गतस्तलं चैव पातालं च तथातलम् । तलातलानि तान्येनं शून्यवद्यद्विभाव्यते

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਤਲ, ਪਾਤਾਲ ਅਤੇ ਅਤਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ ਲੰਘ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਤਲਾਤਲ ਮਾਨੋ ਸੁੰਨੇ ਤੇ ਤੁੱਛ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।

Verse 51

शून्यादपि च शून्यं च तत्सर्वं सुनिरीक्षितम् । न मूलं च न मध्यं च न चांतो ह्यस्य विद्यते

ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ—ਸੁੰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਸੁੰਨਤਾ; ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਨਾ ਮੂਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮੱਧ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ।

Verse 52

लिंगरूपी महादेवो येनेदं धार्यते जगत् । यस्य प्रसादादुत्पन्ना यूयं च ऋषयस्तथा

ਲਿੰਗ-ਸਰੂਪ ਮਹਾਦੇਵ ਹੀ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਧਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹੋ।

Verse 53

श्रुत्वा सुराश्च ऋषयस्तस्य वाक्यमपूजयन् । तदा विष्णुरुवाचेदं ब्रह्माणं प्रहसन्निव

ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਜਾਣੂ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ, ਇਹ ਕਿਹਾ।

Verse 54

दृष्टं हि चेत्त्वया ब्रह्मन्मस्तकं परमार्थतः । साक्षिणः के त्वया तत्र अस्मिन्नर्थे प्रकल्पिताः

ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਰਮਾਰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਉਹ ਸ਼ਿਖਰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਲਈ ਉੱਥੇ ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਸਨ?

Verse 55

आकर्ण्य वचनं विष्णोर्ब्रह्मा लोकपितामहः । उवाच त्वरितेनैव केतकी सुरभीति च

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਕਿਹਾ: “ਕੇਤਕੀ ਅਤੇ ਸੁਰਭੀ।”

Verse 56

ते देवा मम साक्षित्वे जानीहि परमार्थतः । ब्रह्मणो हि वचः श्रुत्वा सर्वे देवास्त्वरान्विताः

“ਸੱਚ ਜਾਣੋ, ਉਹ ਦੇਵ ਮੇਰੀ ਓਰੋਂ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹਨ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਤੁਰੰਤਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।

Verse 57

आह्वानं चक्रिरे तस्याः सुरभ्याश्च तया सह । आगते तत्क्षमादेव कार्यार्थं ब्रह्मणस्तदा

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਵਾ ਭੇਜਿਆ, ਅਤੇ ਸੁਰਭੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਆਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਮਾਮਲਾ ਚੇੜਿਆ ਗਿਆ।

Verse 58

इंद्राद्यैश्च तदा देवैरुक्ता च सुरभी ततः । उवाच केतकीसार्द्धं दृष्टो वै ब्रह्मणा सुराः

ਤਦ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਕੇਤਕੀ ਸਮੇਤ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵੋ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ਿਖਰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।”

Verse 59

लिंगस्य मस्तको देवाः केतकीदलपूजितः । तदा नभोगता वाणी सर्वेषां श्रृण्वतामभूत्

ਹੇ ਦੇਵੋ! ਲਿੰਗ ਦੇ ਮਸਤਕ ਦੀ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਹੋਈ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਚਲਦੀ ਇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਣੀ ਉਠੀ, ਜਦ ਸਭ ਸੁਣ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 60

सुरभ्या चैव यत्प्रोक्तं केतक्या च तथा सुराः । तन्मृषोक्तं च जानीध्वं न दृष्टो ह्यस्य मस्तकः

ਹੇ ਦੇਵੋ! ਜਾਣ ਲਵੋ ਕਿ ਸੁਰਭੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਤਕੀ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਝੂਠ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ (ਲਿੰਗ) ਦਾ ਮਸਤਕ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।

Verse 61

तदा सर्वेऽथ विबुधाः सेंद्रा वै विष्णुना सह । शेपुश्च सुरभीं रोषान्मृषावादनतत्पराम्

ਤਦ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਿਬੁਧ ਦੇਵ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਸੁਰਭੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।

Verse 62

मुखेनोक्तं त्वयाद्यैवमनृतं च तथा शुभे । अपवित्रं मुखं तेऽस्तु सर्वधर्मबहिष्कृतम्

ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਅੱਜ ਇਹ ਅਸੱਤ ਬੋਲਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

Verse 63

सुगंधकेतकी चापि अयोग्या त्वं शिवार्चने । भविष्यसि न संदेहो अनृता चैव भामिनि

ਅਤੇ ਤੂੰ ਵੀ, ਸੁਗੰਧੀ ਕੇਤਕੀ! ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਤੂੰ ਅਸੱਤ ਬੋਲੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਲਈ ਅਯੋਗ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ।

Verse 64

तदा नभो गता वाणी ब्रह्मणं च शशाप वै । मृषोक्तं च त्वया मंद किमर्थं बालिशेन हि

ਤਦ ਆਕਾਸ਼-ਵਾਣੀ ਨੇ ਨਿਸਚੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ: “ਹੇ ਮੂਰਖ! ਤੂੰ ਬਾਲਿਸ਼ਤਾ ਵਿੱਚ ਝੂਠ ਕਿਉਂ ਬੋਲਿਆ?”

Verse 65

भृगुणा ऋषिभिः साकं तथैव च पुरोधसा । तस्माद्युयं न पूज्याश्च भवेयुः क्लेशभागिनः

“ਭ੍ਰਿਗੁ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸਮੇਤ—ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਪੂਜਾ-ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਰਹੋਗੇ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਦੇ ਭਾਗੀ ਬਣੋਗੇ।”

Verse 66

ऋषयोऽपि च धर्मिष्ठास्तत्त्ववाक्यबहिष्कृताः । विवादनिरता मूढा अतत्त्वज्ञाः समत्सराः

“ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ—ਧਰਮੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ—ਸੱਤਵਾਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ; ਝਗੜੇ ਵਿੱਚ ਰਤੇ, ਮੋਹਿਤ, ਤੱਤਵ ਤੋਂ ਅਗਿਆਨ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਭਰੇ।”

Verse 67

याचकाश्चावदान्याश्च नित्यं स्वज्ञानघातकाः । आत्मसंभाविताः स्तब्धाः परस्परविनिंदकाः

“(ਉਹ) ਯਾਚਕ ਵੀ ਬਣੇ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵੀ—ਸਦਾ ਆਪਣੀ ਹੀ ਬੁੱਧੀ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਆਪ-ਮਾਨੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਅਕੜੇ, ਅਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।”

Verse 68

एवं शप्ताश्च मुनयो ब्रह्माद्या देवतास्तथा । शिवेन शप्तास्ते सर्वे लिंगं शरणमाययुः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਏ ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਵੀ—ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ—ਉਹ ਸਭ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ।