Adhyaya 24

Verse 1

व्यास उवाच । एतत्तीर्थस्य माहात्म्यं मया प्रोक्तं तवाग्रतः । अनेकपूर्वजन्मोत्थपातकघ्नं महीपते

ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਥ! ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਹੈ—ਜੋ ਅਨੇਕ ਪੂਰਵ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 2

स्थानानामुत्तमं स्थानं परं स्वस्त्ययनं महत् । स्कंदस्याग्रे पुरा प्रोक्तं महारुद्रेण धीमता

ਇਹ ਸਭ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨ ਹੈ—ਪਰਮ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮੰਗਲ-ਕਲਿਆਣ ਦਾ ਆਸ਼੍ਰਯ। ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਕੰਦ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮਹਾਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

Verse 3

त्वं पार्थ तत्र स्नात्वा हि मोक्ष्यसे सर्वपात कात् । तच्छ्रुत्वा व्यासवाक्यं हि धर्म्मराजो युधिष्ठिरः

“ਹੇ ਪਾਰਥ! ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।” ਵਿਆਸ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ (ਅੱਗੇ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ/ਕਰਮ ਕੀਤਾ)।

Verse 4

धर्मात्मजस्तदा तात धर्मारण्यं समाविशत् । महापातकनाशाय साधुपालनत त्परः

ਤਦ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਾਰਣ੍ਯ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ; ਮਹਾਪਾਤਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਅਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਸੀ।

Verse 5

विगाह्य तत्र तीर्थानि देवतायतनानि च । इष्टापूर्तादिकं सर्वं कृतं तेन यथेप्सितम्

ਉੱਥੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਲਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਟ-ਪੂਰਤ ਆਦਿ ਸਭ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਸੰਪੰਨ ਕੀਤੇ।

Verse 6

ततः पापविनिर्मुक्तः पुनर्गत्वा स्वकं पुरम् । इद्रप्रस्थं महासेन शशास वसुधातलम्

ਫਿਰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੁ, ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕੀਤਾ।

Verse 7

इदं हि स्थानमासाद्य ये शृण्वंति नरोत्तमाः । तेषां भुक्तिश्च मुक्तिश्च भविष्यति न संशयः

ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਜੋ ਨਰੋਤਮ ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਵੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਵੀ ਮਿਲੇਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 8

भुक्त्वा भोगान्पार्थिवांश्च परं निर्वाणमाप्नुयुः । श्राद्धकाले च संप्राप्ते ये पठंति द्विजातयः

ਧਰਤੀ ਦੇ ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ ਉਹ ਪਰਮ ਨਿਰਵਾਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਵਿਜਾਤੀ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ…

Verse 9

उद्धृताः पितरस्तैस्तु यावच्चंद्रार्क्कमेदिनि । द्वापरे च युगे भूत्वा व्यासेनोक्तं महात्मना

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉੱਧਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਆਸ ਨੇ ਦ੍ਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ।

Verse 10

वारिमात्रे धर्मवाप्यां गयाश्राद्धफलं लभेत् । अत्रागतस्य मर्त्यस्य पापं यमपदे स्थितम्

ਧਰਮ-ਵਾਪੀ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇਕ ਮੁੱਠ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹੀ ਗਯਾ-ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਯਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 11

कथितं धर्मपुत्रेण लोकानां हितकाम्यया । विना अन्नैर्विना दर्भैर्विना चासनमेव वा

ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਧਰਮਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਿਹਾ—ਭੋਜਨ-ਅਰਪਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਦર્ભਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਅਤੇ ਅਸਨ (ਬੈਠਕ) ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਇਹ ਕਰਮ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ।

Verse 12

तोयेन नाशमायाति कोटिजन्मकृतं त्व घम् । सहस्रमुरुशृंगीणां धेनूनां कुरुजांगले । दत्त्वा सूर्यग्रहे पुण्यं धर्मवाप्यां च तर्पणाम्

ਕੇਵਲ ਜਲ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਰੂਜਾਂਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਧੇਨੂਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਪੁੰਨ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ-ਗ੍ਰਹਣ ਵੇਲੇ ਦਾ ਪੁੰਨ—ਧਰਮ-ਵਾਪੀ ਵਿੱਚ ਤਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 13

एतद्वः कथितं सर्वं धर्मारण्यस्य चेष्टितम् । यच्छ्रुत्वा ब्रह्महा गोघ्नो मुच्यते सर्वपातकैः

ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਮਾਰਣ੍ਯ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆਰਾ ਜਾਂ ਗੋ-ਹੰਤਾ ਵੀ ਸਭ ਪਾਤਕਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 14

एकविंशतिवारैस्तु गयायां पिंडपातने । तत्फलं समवाप्नोति सकृदस्मिञ्छ्रुते सति

ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਇਕੀ ਵਾਰ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।