
ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਵਿਆਸ–ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ‑ਪੂਜਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਸ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ, ਲਿੰਗ‑ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਰਾਧਨਾ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਪਾਪ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਉਤਪੱਤੀ‑ਕਥਾ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਸ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਵਧ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ‑ਸਮਾਨ ਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਸਤੀ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਘੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਸ਼ਿਵ ਉਗ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਆਸਵਾਸਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਧਰਮਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਕਲੇਸ਼ ਟਿਕਦੇ ਨਹੀਂ; ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ। ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ‑ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ਿਵ ਯੋਗਬਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭੂਤ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਲਿੰਗ (ਕੂਰਮ‑ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ) ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਉੱਥੇ ‘ਇੰਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ’ ਵਜੋਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਨਿਤ ਪੂਜਾ‑ਅਰਪਣ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਅਤੇ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਰਤ, ਦੇਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੀਲੋਤਸਰਗ, ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਜਪ, ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਸੋਨੇ‑ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਨੇਤਰ‑ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਦਾ ਦਾਨ, ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਤ੍ਰ ਤਰਪਣ ਆਦਿ ਦੇ ਫਲ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਰੋਗ‑ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਅਨਿਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ, ਮਨਚਾਹੀ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੀ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਨਾਲ, ਜਯੰਤ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਆਵਰਤੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕਰਕੇ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Verse 1
। । व्यास उवाच । इन्द्रसरे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा चेंद्रेश्वरं शिवम् । सप्तजन्मकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੰਦਰਸਰ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
Verse 2
युधिष्ठिर उवाच । केन चादौ निर्मितं तत्तीर्थं सर्वोत्तमोत्तमम् । यथावद्वर्णय त्वं मे भगवन्द्विजसत्तम
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਤੀਰਥ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ? ਹੇ ਭਗਵਨ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸੱਤਮ, ਮੈਨੂੰ ਯਥਾਵਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰ ਕੇ ਦੱਸੋ।
Verse 3
व्यास उवाच । इन्द्रेणैव महाराज तपस्तप्तं सुदुष्करम् । ग्रामादुत्तरदिग्भागे शतवर्षाणि तत्र वै
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉੱਥੇ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਕਰ ਤਪ ਕੀਤਾ; ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ, ਬਸਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ।
Verse 4
शिवोद्देशं महाघोरमेकांगुष्ठेन भारत । उर्द्ध्वबाहुर्महातेजाः सूर्यस्याभिमुखोऽभवत्
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮਹਾਘੋਰ ਸ਼ਿਵ-ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਉਹ ਉੱਧਵ-ਬਾਹੁ ਹੋਇਆ; ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇਕ ਅੰਗੂਠੇ ਉੱਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
Verse 5
वृत्रस्य वधतो ज्ञातं यत्पापं तस्य नुत्तये । एकाग्रः प्रयतो भूत्वा शिवस्याराधने रतः
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਜੋ ਪਾਪ ਜਾਣਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ ਲਈ; ਇਕਾਗ੍ਰ ਤੇ ਪ੍ਰਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਕੇ, ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਬਣਿਆ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹਿਆ।
Verse 6
तपसा च तदा शंभुस्तोषितः शशिशे खरः । तत्राजगाम जटिलो भस्मांगो वृषभध्वजः
ਤਦ ਉਸ ਤਪ ਨਾਲ ਸ਼ੰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਚੰਦਰ-ਸ਼ੇਖਰ, ਤੀਖਾ ਪ੍ਰਭੂ ਆਇਆ—ਜਟਾਧਾਰੀ, ਭਸਮ-ਅੰਗ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਧਵਜ।
Verse 7
खट्वांगी पंचवक्त्रश्च दशबाहुस्त्रिलोचनः । गंगाधरो वृषारूढो भूतप्रेतादिवेष्टितः
ਖਟਵਾਂਗ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੰਜ-ਵਕਤ੍ਰ, ਦਸ-ਭੁਜਾ, ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ; ਗੰਗਾ-ਧਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਆਰੂਢ, ਅਤੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤ ਆਦਿ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।
Verse 8
सुप्रसन्नः सुरश्रेष्ठः कृपालुर्वरदायकः । तदा हृष्टमना देवो देवेन्द्रमिदमूचिवान्
ਤਦੋਂ ਦੇਵ—ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ, ਕਰੁਣਾਮਯ ਤੇ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ—ਬਹੁਤ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
Verse 9
हर उवाच । यत्त्वं याचयसे देव तदहं प्रद दामि ते
ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵ! ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਮੰਗਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।”
Verse 10
इन्द्र उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश कृपासिंधो महेश्वर । ब्रह्महत्या हि मां देव उद्वेजयति नित्यशः
ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼! ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਕਿਰਪਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ! ਤਾਂ ਜਾਣ ਲੈ, ਹੇ ਦੇਵ, ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ (ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ) ਦਾ ਪਾਪ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਹੀ ਕਲੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।”
Verse 11
वृत्रासुरस्य हनने जातं पापं सुरोत्तम । तत्पापं नाशय विभो मम दुःखप्रदं सदा
“ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਸੁਰ ਦੇ ਵਧ ਤੋਂ ਪਾਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਸਰਵਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਪਾਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਜੋ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।”
Verse 12
हर उवाच । धर्मारण्ये सुरपते ब्रह्महत्या न पीडयेत् । हत्या गवां द्विजातीनां बालस्य योषितामपि
ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸੁਰਪਤੇ! ਧਰਮਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਤੈਨੂੰ ਪੀੜਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗੀ। ਗਾਂਵਾਂ, ਦਵਿਜਾਂ (ਦੁਜਾਤੀ), ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਹਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਵੀ ਉੱਥੇ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ।”
Verse 13
वचनान्मम देवेंद्र ब्रह्मणः केशवस्य च । यमस्य वचनाज्जिष्णो हत्या नैवात्र तिष्ठति । प्रविश्य त्वं महाराज अतोत्र स्नानमाचर
ਹੇ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰ! ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਵਚਨ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਜਿਸ਼ਣੁ! ਇੱਥੇ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਅਤੇ ਇਥੇ ਹੀ ਸਨਾਨ ਕਰ।
Verse 14
इन्द्र उवाच । यदि त्वं मम तुष्टोऽसि कृपासिंधो महेश्वर । मन्नाम्ना च महादेव स्थापितो भव शंकर
ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਕਰੁਣਾ-ਸਿੰਧੁ! ਤਾਂ ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾ।
Verse 15
तथेत्युक्त्वा महादेवः सुप्रसन्नो हरस्तदा । दर्शयामास तत्रैव लिंगं पापप्रणाशनम्
‘ਤਥੇਤਿ’ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ—ਹਰ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
Verse 16
कूर्मपृष्ठात्समुत्पाद्य आत्मयोगेन शंभुना । स्थितस्तत्रैव श्रीकण्ठः कालत्रयविदो विदुः
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਤਮ-ਯੋਗ ਬਲ ਨਾਲ ਕੱਛੂਏ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀਕੰਠ ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਿਆ। ਜੋ ਤਿੰਨ ਕਾਲਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
Verse 17
वृत्रहत्यासमुत्त्रस्तदेवराजस्य सन्निधौ । इन्द्रेश्वरस्तदा तत्र धर्मा रण्ये स्थितो नृप
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ! ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵਧ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਜਦੋਂ ਉੱਥੇ ਸਨ, ਤਦ ਧਰਮਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰੈਸ਼ਵਰ ਓਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
Verse 18
सर्वपापविशुद्ध्यर्थं लोकानां हितकाम्यया । इन्द्रेश्वरं तु राजेंद्र पुष्पधूपादिकैः सदा
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ! ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ, ਇੰਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਦਾ ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿਕ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
Verse 19
पूजयेच्च नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां माघमासे विशेषतः
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅੱਠਮੀ ਅਤੇ ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ।
Verse 20
सर्वपापविशुद्ध्यर्थं शिवलोके महीयते । नीलोत्सर्गं तु यो मर्त्यः करोति च तदग्रतः
ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਮਰਤਯ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ‘ਨੀਲੋਤਸਰਗ’ ਨਾਮਕ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 21
उद्धरेत्सप्त गोत्राणि कुलमेकोत्तरं शतम् । सांगरुद्रजपं यस्तु चतुर्द्दश्यां करोति वै
ਜੋ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਸਾਂਗ-ਰੁਦ੍ਰ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ ਗੋਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸੌ ਇੱਕ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Verse 22
सर्वपाविशुद्धात्मा लभते परमं पदम्
ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 23
सौवर्णनयनं कृत्वा मध्ये रत्नसमन्वितम् । यो ददाति द्विजातिभ्य इन्द्रतीर्थे तथोत्तमे
ਜੋ ਸੋਨੇ ਦਾ ਨੇਤਰ ਬਣਾਕੇ, ਵਿਚਕਾਰ ਰਤਨ ਜੜ੍ਹ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਇੰਦਰਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ—ਉਹ ਅਗਲੇ ਵਰਣਿਤ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 24
अन्धता न भवे त्तस्य जन्मानि षष्टिसंख्यया । निर्मलत्वं सदा तेषां नयनेषु प्रजायते । महारोगास्तथा चान्ये स्नात्वा यांति तदग्रतः
ਉਸ ਲਈ ਸੱਠ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਨਿਰਮਲਤਾ ਉਪਜਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰੀ ਰੋਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਲੋਕ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਾਨਿਧ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰੋਗ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Verse 25
पूजिते चैकचित्ते न सर्वरोगात्प्रमुच्यते । स्नात्वा कुण्डे नरो यस्तु संतर्पयति यः पितॄन्
ਜਦੋਂ (ਦੇਵਤਾ) ਦੀ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ…
Verse 26
तस्य तृप्ताः सदा भूप पितरश्च पितामहाः । ये वै ग्रस्ता महारोगैः कुष्ठाद्यैश्चैव देहिनः
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਹਧਾਰੀ ਕੋਢ ਆਦਿ ਵਰਗੇ ਭਾਰੀ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਤ ਹਨ…
Verse 27
स्नानमात्रेण संशुद्धा दिव्यदेहा भवंति ते । ज्वरादिकष्टमापन्ना नराः स्वात्महिताय वै
ਕੇਵਲ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜ੍ਵਰ ਆਦਿ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਤਮ-ਹਿਤ, ਅਰਥਾਤ ਪਰਮ ਮੰਗਲ ਲਈ, ਇਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Verse 28
स्नान मात्रेण संशुद्धा दिव्यदेहा भवंति ते । स्नात्वा च पूजयेद्देवं मुच्यते ज्वरबन्धनात्
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜਸਵੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਜੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜ੍ਵਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 29
एकाहिकं द्व्याहिकं च चातुर्थं वा तृतीयकम् । विषमज्वरपीडा च मासपक्षादिकं ज्वरम्
ਚਾਹੇ ਇਕ ਦਿਨ ਦਾ ਜ੍ਵਰ ਹੋਵੇ, ਦੋ ਦਿਨ ਦਾ ਜ੍ਵਰ, ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜ੍ਵਰ; ਚਾਹੇ ਵਿਸ਼ਮ ਜ੍ਵਰ ਦੀ ਪੀੜਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਮਹੀਨੇ, ਪੱਖ ਆਦਿ ਦੇ ਅੰਤਰ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮੁੜ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜ੍ਵਰ—ਇਹ ਸਭ ਇੱਥੇ ਨਿਵਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 30
इन्द्रेश्वरप्रसादाच्च नश्यते नात्र संशयः । विज्वरो जायते नूनं सत्यंसत्यं च भूपते
ਇੰਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ (ਜ੍ਵਰ) ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਜ੍ਵਰ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
Verse 31
वन्ध्या च दुर्भगा नारी काकवन्ध्या मृतप्रजा । मृतवत्सा महादुष्टा स्नात्वा कुण्डे शिवाग्रतः । पूजयेदेकचित्तेन स्नानमात्रेण शुद्ध्यति
ਬਾਂਝ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੋਵੇ, ਦੁਭਾਗੀ ਨਾਰੀ ਹੋਵੇ, ‘ਕਾਕ-ਵੰਧਿਆ’ ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਮਰ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਦੁੱਧ-ਪੀਂਦਾ ਬੱਚਾ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਮਹਾਂ ਪਾਪਣੀ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅੱਗੇ ਉਸ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਕੇਵਲ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Verse 32
एवंविधाश्च बहुशो वरान्दत्त्वा पिनाकधृक् । गतोऽसौ स्वपुरं पार्थ सेव्यमानः सुरासुरैः
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਰੰਬਾਰ ਅਨੇਕਾਂ ਵਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ (ਸ਼ਿਵ) ਹੇ ਪૃਥਾ-ਪੁਤ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
Verse 33
ततः शक्रो महातेजा गतो वै स्वपुरं प्रति । जयंतेनापि तत्रैव स्थापितं लिंगमुत्तमम्
ਤਦੋਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਓਥੇ ਹੀ ਜਯੰਤ ਨੇ ਵੀ ਉੱਤਮ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
Verse 34
जयंतस्य हरस्तुष्टस्तस्मिल्लिंगे स्तुतः सदा । त्रिकालं पुत्रसंयुक्तः पूजनार्थं सुरेश्वरः
ਜਯੰਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਉਸ ਲਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਸਤੁਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨਾਂ ਵੇਲਿਆਂ ਪੂਜਾ ਲਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
Verse 35
आयाति च महाबाहो त्यक्त्वा स्थानं स्वकं हि वै । एतत्सर्वं समाख्यातं सर्वसौख्यप्रदायकम्
ਅਤੇ ਉਹ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਛੱਡ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਜੋ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Verse 36
इन्द्रेश्वरं तु यत्पुण्यं जयंतेशस्य पूज नात् । तदेवाप्नोति राजेन्द्र सत्यंसत्यं न संशयः
ਜਯੰਤੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਹੇ ਰਾਜੇੰਦਰ, ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸੱਚ ਸੱਚ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
Verse 37
स्नात्वा कुण्डे महाराज संपूज्यैकाग्रमानसः । सर्वपापविशुद्धात्मा इन्द्रलोके महीयते
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 38
यः शृणोति नरो भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते । सर्वान्कामानवाप्नोति जयंतेशप्रमादतः
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਯੰਤੇਸ਼ ਦੀ ਕਿਰਪਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਕਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।