Adhyaya 86

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज पिङ्गलावर्तमुत्तमम् । सङ्गमस्य समीपस्थं रेवाया उत्तरे तटे । हव्यवाहेन राजेन्द्र स्थापितः पिङ्गलेश्वरः

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਉੱਤਮ ਪਿੰਗਲਾਵਰਤ ਨੂੰ ਜਾ, ਜੋ ਸੰਗਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੇਵਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਉੱਥੇ, ਹੇ ਰਾਜਿੰਦਰ, ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ (ਅਗਨੀ) ਨੇ ਪਿੰਗਲੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । हव्यवाहेन भगवन्नीश्वरः स्थापितः कथम् । एतदाख्याहि मे सर्वं प्रसादाद्वक्तुमर्हसि

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਗਵਨ, ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ (ਅਗਨੀ) ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ; ਪ੍ਰਸਾਦ ਵਸ਼ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲਣ ਯੋਗ ਹੋ।

Verse 3

मार्कण्डेय उवाच । शम्भुना रेतसा राजंस्तर्पितो हव्यवाहनः । प्राप्तसौख्येन रौद्रेण गौर्याक्रीडनचेतसा

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਰੇਤਸ ਨਾਲ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ (ਅਗਨੀ) ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਇਆ। ਅਤੇ ਉਸ ਰੌਦ੍ਰ ਤੇਜ ਨਾਲ—ਜੋ ਗੌਰੀ ਨਾਲ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਨੰਦ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਸੀ—ਉਸ ਨੇ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

Verse 4

हव्यवाहमुखे क्षिप्तं रुद्रेणामिततेजसा । रुद्रस्य रेतसा दग्धस्तीर्थयात्राकृतादरः

ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ ਦੇ ਮੁਖ ਵਿੱਚ (ਉਹ) ਸੁੱਟਿਆ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਰੇਤਸ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਦਗਧ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਉਦਯਤ ਹੋਇਆ।

Verse 5

सागरांश्च नदीर्गत्वा क्रमाद्रेवां समागतः । चचार परया भक्त्या ध्यानमुग्रं हुताशनः

ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਗਮਨ ਕਰਕੇ ਹੂਤਾਸ਼ਨ (ਅਗਨੀ) ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰੇਵਾ ਨਦੀ ਤੱਕ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਗ੍ਰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਿਆਂ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ।

Verse 6

वायुभक्षः शतं साग्रं यावत्तेपे हुताशनः । तावत्तुष्टो महादेवो वरदो जातवेदसः । संनिधौ समुपेत्याथ वचनं चेदमब्रवीत्

ਕੇਵਲ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਆਹਾਰ ਬਣਾਕੇ ਹੂਤਾਸ਼ਨ (ਅਗਨੀ) ਨੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਹਾਦੇਵ, ਜਾਤਵੇਦਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਆ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।

Verse 7

ईश्वर उवाच । वरं वृणीष्व हव्याश यस्ते मनसि वर्तते

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਹਵਿਆਸ਼ (ਅਗਨੀ), ਜੋ ਵਰ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਗ ਲੈ।”

Verse 8

वह्निरुवाच । नमस्ते सर्वलोकेश उग्रमूर्ते नमोऽस्तु ते । रेतसा तव संदग्धः कुष्ठी जातो महेश्वर । कृपां कुरु महादेव मम रोगं विनाशय

ਵਹ્નੀ (ਅਗਨੀ) ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਤੇਰੇ ਉਗ੍ਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤੇਰੀ ਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਮੈਂ ਕੋੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਕਿਰਪਾ ਕਰ—ਮੇਰਾ ਰੋਗ ਨਾਸ ਕਰ।”

Verse 9

ईश्वर उवाच । हव्यवाह भवारोगो मत्प्रसादाच्च सत्वरम् । अत्र तीर्थे कृतस्नानः स्वरूपं प्रतिपत्स्यसे

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਹਵਿਆਵਾਹ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਰੋਗ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇੱਥੇ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸਵਰੂਪ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।”

Verse 10

इत्युक्त्वा च महादेवस्तत्रैवान्तरधीयत । अनन्तरं हव्यवाहः सस्नौ रेवाजले त्वरन्

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਓਥੇ ਹੀ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹਵ੍ਯਵਾਹ (ਅਗਨੀ) ਜਲਦੀ ਕਰਦਾ ਰੇਵਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 11

तदैव रोगनिर्मुक्तोऽभवद्दिव्यस्वरूपवान् । स्थापयामास देवेशं स वह्निः पिङ्गलेश्वरम्

ਉਸੇ ਪਲ ਉਹ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਵਹ੍ਨਿ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪਿੰਗਲੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 12

नाम्ना संपूजयामास तुष्टाव स्तुतिभिर्मुदा । ततो जगाम देशं स्वं देवानां हव्यवाहनः

ਉਸ ਨੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਹਵ੍ਯ ਵਾਹਕ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 13

हव्यवाहेन भूपैवं स्थापितः पिङ्गलेश्वरः । जितक्रोधो हि यस्तत्र उपवासं समाचरेत्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਵ੍ਯਵਾਹ (ਅਗਨੀ) ਨੇ ਪਿੰਗਲੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ—

Verse 14

अतिरान्त्रफलं तस्य अन्ते रुद्रत्वमाप्नुयात् । गुणान्विताय विप्राय कपिलां तत्र भारत

ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ-ਸਵਰੂਪਤਾ (ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਏਕਤਾ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਉੱਥੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਗੁਣਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਪਿਲਾ (ਭੂਰੀ) ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 15

अलंकृत्य सवत्सां च शक्त्यालङ्कारभूषिताम् । यः प्रयच्छति राजेन्द्र स गच्छेत्परमां गतिम्

ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ! ਜੋ ਉੱਥੇ ਵੱਛੇ ਸਮੇਤ ਗਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 86

। अध्याय

“ਅਧਿਆਇ” — ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸੀਮਾ/ਅੰਤ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਲੇਖਕ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।