Adhyaya 82

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल वह्नितीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धो महातेजास्तपः कृत्वा हुताशनः

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਹਨੀ-ਤੀਰਥ ਨਾਮਕ ਅਨੁੱਤਮ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਹੁਤਾਸ਼ਨ ਨੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

Verse 2

सर्वभक्ष्यः कृतो योऽसौ दण्डके मुनिना पुरा । नर्मदातटमाश्रित्य पूतो जातो हुताशनः

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਦੰਡਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਸਭ ਕੁਝ ਭੱਖਣ ਵਾਲਾ’ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਪਰ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਤਟ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਹੁਤਾਸ਼ਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 3

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयित्वा महेश्वरम् । अग्निप्रवेशं कुरुते स गच्छेदग्निसाम्यताम्

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਨੀ-ਸਮਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 4

भक्त्या स्नात्वा तु यस्तत्र तर्पयेत्पितृदेवताः । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलमाप्नोत्यसंशयम्

ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਅਰਪੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 5

तस्यैवानन्तरं राजन्कौबेरं तीर्थमुत्तमम् । कुबेरो यत्र संसिद्धो यक्षाणामधिपः पुरा

ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੌਬੇਰ ਤੀਰਥ ਨਾਮ ਦਾ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।

Verse 6

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा समभ्यर्च्य जगद्गुरुम् । उमया सहितं भक्त्या सर्वपापैः प्रमुच्यते

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਮਾ ਸਮੇਤ ਜਗਦਗੁਰੂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 7

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा दद्याद्विप्राय कांचनम् । नाभिमात्रे जले तिष्ठन्स लभेतार्बुदं फलम्

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਨਾਭੀ ਤੱਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਰਹੇ, ਉਹ ਅਰਬੁਦ ਜਿਤਨਾ ਮਹਾਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 8

दधिस्कन्दे मधुस्कन्दे नन्दीशे वरुणालये । आग्नेये यत्फलं तात स्नात्वा तत्फलमाप्नुयात्

ਹੇ ਤਾਤ, ਦਧਿਸਕੰਦ, ਮਧੁਸਕੰਦ, ਨੰਦੀਸ਼ ਅਤੇ ਵਰੁਣਾਲਯ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਗਨੇਯ ਕਰਮ ਲਈ ਜੋ ਫਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 9

ते वन्द्या मानुषे लोके धन्याः पूर्णमनोरथाः । यैस्तु दृष्टं महापुण्यं नर्मदातीर्थपञ्चकम्

ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੰਦਨਯੋਗ ਹਨ—ਧੰਨ, ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਪੰਜ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

Verse 10

ते यान्ति भास्करे लोके परमे दुःखनाशने । भास्करादैश्वरे लोके चैश्वरादनिवर्तके

ਉਹ ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਮ ਦੁੱਖਨਾਸ਼ਕ ਹੈ; ਅਤੇ ਸੂਰਯ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਐਸ਼ਵਰਯਮਈ ਲੋਕ ਨੂੰ—ਉਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਿਥੋਂ ਫਿਰ ਵਾਪਸੀ ਨਹੀਂ।

Verse 11

नीयते स परे लोके यावदिन्द्राश्चतुर्दश । ततः स्वर्गाच्च्युतो मर्त्यो राजा भवति धार्मिकः

ਉਹ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਰਹੇ; ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਚਿਉਂਤ ਕੇ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 12

सर्वरोगविनिर्मुक्तो भुनक्ति सचराचरम् । विष्णुश्च देवता येषां नर्मदातीर्थसेविनाम्

ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਚਰ-ਅਚਰ ਸਭ ਵਿੱਚ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਨਰਮਦਾ-ਤੀਰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਣੁ ਆਪ ਹਨ।

Verse 13

अखण्डितप्रतापास्ते जायन्ते नात्र संशयः । गङ्गा कनखले पुण्या कुरुक्षेत्रे सरस्वती

ਉਹ ਅਖੰਡ ਪ੍ਰਤਾਪ ਵਾਲੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਗੰਗਾ ਕਨਖਲ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨਮਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨਮਈ ਹੈ।

Verse 14

ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा । रेवातीरे वसेन्नित्यं रेवातोयं सदा पिबेत्

ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ, ਨਰਮਦਾ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਰੇਵਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਨਿੱਤ ਵਸੇ ਅਤੇ ਸਦਾ ਰੇਵਾ ਦਾ ਜਲ ਪੀਵੇ।

Verse 15

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सोमपानं दिने दिने । गङ्गाद्याः सरितः सर्वाः समुद्राश्च सरांसि च । कल्पान्ते संक्षयं यान्ति न मृता तेन नर्मदा

ਉਹ ਮਾਨੋ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਸੋਮਰਸ ਪੀਦਾ ਹੋਵੇ। ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਸਭ ਨਦੀਆਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਸਰੋਵਰ ਕਲਪਾਂਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਨਰਮਦਾ ‘ਮ੍ਰਿਤ’ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

Verse 82

। अध्याय

ਇੱਥੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੈ।