Adhyaya 76

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र पारेश्वरमनुत्तमम् । पराशरो महात्मा वै नर्मदायास्तटे शुभे

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ, ਅਤੁੱਲ ਪਾਰੇਸ਼ਵਰ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਵੇ। ਉੱਥੇ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਤਟ ਉੱਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪਰਾਸ਼ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਧਰਮਕਰਮ ਕੀਤੇ।

Verse 2

तपश्चचार विपुलं पुत्रार्थं पाण्डुनन्दन । हिमवद्दुहिता तेन गौरी नारायणी नृप

ਹੇ ਪਾਂਡੁਨੰਦਨ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਉਸ ਤਪ ਨਾਲ ਹਿਮਵਾਨ ਦੀ ਧੀ ਗੌਰੀ ਨਾਰਾਇਣੀ ਪ੍ਰਸੰਨ/ਆਹਵਾਨਿਤ ਹੋਈ।

Verse 3

तोषिता परया भक्त्या नर्मदोत्तरके तटे । तस्य तुष्टा महादेवी शङ्करार्धाङ्गधारिणी

ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਉਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ; ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵੀ—ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਅਰਧ ਅੰਗ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਉਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਈ।

Verse 4

भोभो ऋषिवर श्रेष्ठ तुष्टाहं तव भक्तितः । वरं याचय मे विप्र पराशर महामते

ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਵਰ! ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ ਪਰਾਸ਼ਰ! ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਵਰ ਮੰਗ।”

Verse 5

पराशर उवाच । परितुष्टासि मे देवि यदि देयो वरो मम । देहि पुत्रं भगवति सत्यशौचगुणान्वितम्

ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ ਭਗਵਤੀ, ਮੈਨੂੰ ਸਤ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੌਚ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਬਖ਼ਸ਼।”

Verse 6

वेदाभ्यसनशीलं हि सर्वशास्त्रविशारदम् । तीर्थे चात्र भवेद्देवि सन्निधानवरेण तु

“ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ (ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਬਖ਼ਸ਼) ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹੋਵੇ, ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਹੇ ਦੇਵੀ, ਆਪਣੇ ਸਨ੍ਨਿਧਾਨ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਨਿਤ ਨਿਵਾਸ ਵੀ ਹੋਵੇ।”

Verse 7

लोकोपकारहेतोश्च स्थीयतां गिरिनन्दिनि । पराशराभिधानेन नर्मदादक्षिणे तटे

“ਲੋਕ-ਕਲਿਆਣ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ, ਹੇ ਗਿਰਿਨੰਦਿਨੀ, ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤਟ ਉਤੇ ‘ਪਰਾਸ਼ਰਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ (ਇੱਥੇ ਹੀ) ਟਿਕੀ ਰਹੋ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋ ਕੇ।”

Verse 8

श्रीदेव्युवाच । एवं भवतु ते विप्र तत्रैवान्तरधीयत । पराशरो महात्मा वै स्थापयामास पार्वतीम्

ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ।” ਤਦ ਮਹਾਤਮਾ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨੇ ਉੱਥੇ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 9

शङ्करं स्थापयामास सुरासुरनमस्कृतम् । अच्छेद्यमप्रतर्क्यं च देवानां तु दुरासदम्

ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵ ਤੇ ਅਸੁਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਅਛੇਦ, ਅਤਾਰਕਿਕ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭੀ ਦੁਰਲਭ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲਾ।

Verse 10

पराशरो महात्मा वै कृतार्थो ह्यभवन्नृप

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਤਮਾ ਪਰਾਸ਼ਰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 11

तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या शुचिः प्रयतमानसः । स्त्र्यथवा पुरुषो वापि कामक्रोधविवर्जितः

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਪਵਿੱਤਰ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ—ਚਾਹੇ ਇਸਤਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁਰਖ, ਅਤੇ ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ,

Verse 12

माघे चैत्रेऽथ वैशाखे श्रावणे नृपनन्दन । मासि मार्गशिरे चैव शुक्लपक्षे तु सर्वदा

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਨੰਦਨ, ਮਾਘ, ਚੈਤਰ, ਵੈਸ਼ਾਖ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭੀ—ਸਦਾ ਹੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ,

Verse 13

तत्र गत्वा शुभे स्थाने नर्मदादक्षिणे तटे

ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ।

Verse 14

उपोष्य परया भक्त्या व्रतमेतत्समाचरेत् । रात्रौ जागरणं कृत्वा दीपदानं स्वशक्तितः

ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਆਚਰਣ ਕਰੇ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਰਣ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੀਪਦਾਨ ਕਰੇ।

Verse 15

गीतं नृत्यं तथा वाद्यं कामक्रोधविवर्जितः । प्रभाते विमले प्राप्ते द्विजाः पूज्याः स्वशक्तितः

ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਗੀਤ, ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਅਤੇ ਵਾਦ੍ਯ ਨਾਲ; ਜਦੋਂ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਭਾਤ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦ੍ਵਿਜਾਂ (ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 16

सम्पूज्य ब्राह्मणान् पार्थ धनदानहिरण्यतः । वस्त्रेण छत्रदानेन शय्याताम्बूलभोजनैः

ਹੇ ਪਾਰਥ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਧਨ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰੇ; ਵਸਤ੍ਰ, ਛਤ੍ਰਦਾਨ, ਸ਼ਯਿਆ, ਤਾਮਬੂਲ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਵੀ।

Verse 17

प्रीणयेन्नर्मदातीरे ब्राह्मणाञ्छंसितव्रतान् । श्राद्धं कार्यं नृपश्रेष्ठ आमैः पक्वैर्जलेन च

ਨਰਮਦਾ ਤੀਰੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੱਚੀਆਂ ਤੇ ਪੱਕੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਅਤੇ ਜਲ ਨਾਲ ਵੀ ਕਰੇ।

Verse 18

स्त्रीणां चैव तु शूद्राणामामश्राद्धं प्रशस्यते । आमं चतुर्गुणं देयं ब्राह्मणानां युधिष्ठिर

ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਂ ਲਈ ਕੱਚੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੀ ਭੇਟ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੈ। ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਕੱਚੀ ਭੇਟ ਚੌਗੁਣੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 19

वेदोक्तेन विधानेन द्विजाः पूज्याः प्रयत्नतः । हस्तमात्रैः कुशैश्चैव तिलैश्चैवाक्षतैर्नृप

ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਵਿਜਾਂ ਦੀ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ—ਭਾਵੇਂ ਕੇਵਲ ਹੱਥ ਭਰ ਕੁਸ਼ਾ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।

Verse 20

विप्रा उदङ्मुखाः कार्याः स्वयं वै दक्षिणामुखः । दर्भेषु निक्षिपेदन्नमित्युच्चार्य द्विजाग्रतः

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰਕੇ ਬਿਠਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਰਤਾ ਆਪ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰੇ। ਦਵਿਜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦರ್ಭਾ ਉੱਤੇ ਅੰਨ ਰੱਖਦਿਆਂ ਇਹ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ: “ਮੈਂ ਅੰਨ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।”

Verse 21

प्रेता यान्तु परे लोके तीर्थस्यास्य प्रभावतः । पापं मे प्रशमं यातु एतु वृद्धिं शुभं सदा

“ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਤ ਪਰਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵਣ। ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਧਦੀ ਰਹੇ।”

Verse 22

वृद्धिं यातु सदा वंशो ज्ञातिवर्गो द्विजोत्तम । एवमुच्चार्य विप्राय दानं देयं स्वशक्तितः

“ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋਤਮ, ਸਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਸਦਾ ਵਧਦਾ-ਫੁਲਦਾ ਰਹੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 23

गोभूतिसहिरण्यादि चान्नं वस्त्रं स्वशक्तितः । दातव्यं पाण्डवश्रेष्ठ पारेश्वरवराश्रमे

ਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਪਾਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਉੱਤਮ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗਾਂਵਾਂ, ਭੂਮੀ, ਸੋਨਾ ਆਦਿ, ਅਤੇ ਅੰਨ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

Verse 24

ये शृण्वन्ति परं भक्त्या मुच्यन्ते सर्वपातकैः

ਜੋ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 76

। अध्याय

ਅਧਿਆਇ (ਅਧਿਆਇ-ਸੂਚਕ)।