Adhyaya 71
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਗੌਰੀ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ ਦਾ ਸਿੱਧ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਸਥਾਨ ਭਕਤੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਾਪ-ਨਾਸਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀਮਈ ਵਿਧੀ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ—ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਸੰਯਮ ਵਾਲਾ ਉਪਾਸਕ ਪਹਿਲਾਂ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧੂਪ ਅਤੇ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਅਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਵਿਧਿਵਤ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਦਾ ਫਲ ‘ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ’ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਬਹੁਤ ਫਲਦਾਇਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾਂਤ ਹੈ ਕਿ ਉਪਾਸਕ ਜਿਸ ਮਨੋਰਥ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਇੱਛਾ ਲਈ ਆਰਾਧਨਾ, ਉਹੀ ਸਿੱਧੀ।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । कामेश्वरं ततश्चान्यच्छृणु पाण्डवसत्तम । सिद्धो यत्र गणाध्यक्षो गौरीपुत्रो महाबलः
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੋਰ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਸੁਣੋ—ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ—ਜਿੱਥੇ ਗੌਰੀ-ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਿਵ-ਗਣਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਮਹਾਬਲੀ, ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ ਹੈ।
Verse 2
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या भक्तियुक्तो जितेन्द्रियः । पञ्चामृतेन संस्नाप्य धूपनैवेद्यपूजनैः
ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਭਕਤੀ-ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੰਚਾਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ (ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ) ਸਨਾਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਧੂਪ, ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
Verse 3
प्रसाद्य जगतामीशं सर्वपापैः प्रमुच्यते । अष्टम्यां मार्गशीर्षस्य तत्र स्नात्वा युधिष्ठिर
—ਜਗਤਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅਸ਼ਟਮੀ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ,
Verse 4
यो येन यजते तत्र स तं काममवाप्नुयात्
ਉੱਥੇ ਜੋ ਜਿਸ ਦੀ ਜਿਵੇਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Verse 71
। अध्याय
ਅਧਿਆਇ — ਗ੍ਰੰਥ-ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਸੰਕੇਤ।