
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਰਿਸ਼ੀ ਰੇਵਾ (ਨਰਮਦਾ) ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਇਕ “ਅਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ” ਤੀਰਥ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਵੀ (ਸੂਰਜ) ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਮਿਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਪਾਪ-ਖ਼ਯ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਸਕਰ ਆਪਣੇ ਸਵਾਂਸ਼ ਨਾਲ ਨਰਮਦਾ-ਭੂਮੀ ਦੇ ਇਸੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਨਿਤ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਗੇ ਕਾਲ-ਵਿਧਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਛੱਠੀ, ਅੱਠਮੀ ਅਤੇ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰੇਤ/ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਸ਼ੁੱਧੀ, ਸੂਰ੍ਯਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ, ਧਨ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਜਨਮ-ਜਨਮਾਂਤਰ ਤੱਕ ਰੋਗ-ਮੁਕਤੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨ, ਸਮਾਂ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਫਲ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਸੰਖੇਪ ਤੀਰਥ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । रेवाया उत्तरे कूले तीर्थं परमशोभनम् । रविणा निर्मितं पार्थ सर्वपापक्षयंकरम्
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪૃਥਾ-ਪੁੱਤਰ! ਰੇਵਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਅਤਿ ਸ਼ੋਭਨ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਰਵਿ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Verse 2
स्वांशेन भास्करस्तत्र तिष्ठते चोत्तरे तटे । सर्वव्याधिहरः पुंसां नर्मदायां व्यवस्थितः
ਉੱਥੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਭਾਸਕਰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
Verse 3
षष्ठ्यांषष्ठ्यां नृपश्रेष्ठ ह्यष्टम्यां च चतुर्दशीम् । स्नानं यः कारयेन्मर्त्यः श्राद्धं प्रेतेषु भक्तितः । तस्य पापक्षयः पार्थ सूर्यलोके महीयते
ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਛੱਠੀ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਛੱਠੀ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਅੱਠਮੀ ਤੇ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਸਨਾਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰੇ—ਹੇ ਪਾਰਥ! ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਸੂਰ੍ਯਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 4
ततः स्वर्गाच्च्युतः सोऽपि जायते विमले कुले । धनाढ्यो व्याधिनिर्मुक्तो जीवेज्जन्मनिजन्मनि
ਫਿਰ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਚਿਊਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਧਨਵਾਨ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਜਨਮੋਂ-ਜਨਮ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੀਊਂਦਾ ਹੈ।
Verse 70
। अध्याय
ਇਥੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤਿ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਅਧਿਆਯ ਅੰਤ)।