Adhyaya 69

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र मङ्गलेश्वरमुत्तमम् । स्थापितं भूमिपुत्रेण लोकानां हितकाम्यया

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇੰਦਰ, ਉੱਤਮ ਮੰਗਲੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਜਾਵੇ; ਜੋ ਧਰਤੀ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

Verse 2

तोषितः परया भक्त्या शङ्करः शशिशेखरः । चतुर्दश्यां गुरुर्देवः प्रत्यक्षो मङ्गलेश्वरः

ਪਰਮ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਚੰਦਰ-ਸ਼ਿਖਰ ਧਾਰੀ ਸ਼ੰਕਰ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੰਗਲੇਸ਼ਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦਿਨ ਦਿਵ੍ਯ ਗੁਰੂ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਉਥੇ ਵਿਦਮਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 3

ब्रूहि पुत्र वरं शुभ्रं तं ते दास्यामि मङ्गल

“ਬੋਲ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵਰ ਮੰਗ; ਹੇ ਮੰਗਲ, ਉਹ ਵਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ।”

Verse 4

मङ्गल उवाच । प्रसादं कुरु मे शम्भो प्रतिजन्मनि शङ्कर । त्वदङ्गस्वेदसम्भूतो ग्रहमध्ये वसाम्यहम्

ਮੰਗਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸ਼ੰਭੋ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਮੈਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।”

Verse 5

त्वत्प्रसादेन ईशान पूज्योऽहं सर्वदैवतैः । कृतार्थो ह्यद्य संजातस्तव दर्शनभाषणात्

“ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਈਸ਼ਾਨ, ਮੈਂ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਬਣਿਆ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।”

Verse 6

स्थानेऽस्मिन् देवदेवेश मम नाम्ना महेश्वरः । एवं भवतु ते पुत्रेत्युक्त्वा चान्तरधीयत

“ਇਸੇ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਹੇਸ਼ਵਰ (ਲਿੰਗ) ਹੋਵੇ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ,” ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 7

मङ्गलोऽपि महात्मा वै स्थापयित्वा महेश्वरम् । आत्मयोगबलेनैव शूलिनापूजयत्ततः

ਮੰਗਲ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ, ਉੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਤਮ-ਯੋਗ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 8

सर्वदुःखहरं लिङ्गं नाम्ना वै मङ्गलेश्वरम् । तत्र तीर्थे तु वै राजन्ब्राह्मणान्प्रीणयेत्सुधीः

ਸਭ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ ਲਿੰਗ ‘ਮੰਗਲੇਸ਼ਵਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 9

सपत्नीकान्नृपश्रेष्ठ चतुर्थ्यङ्गारके व्रते । पत्नीभर्तारसंयुक्तं विद्वांसं श्रोत्रियं द्विजम्

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਚੌਥੀ ਤਿਥੀ ਦੇ ਅੰਗਾਰਕ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ, ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ—ਵਿਦਵਾਨ, ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ, ਦਵਿਜ—ਦੰਪਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 10

व्रतान्ते चैव गौर्धुर्यैः शिवमुद्दिश्य दीयते । प्रीयतां मे महादेवः सपत्नीको वृषध्वजः

ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਕੇ ਉੱਤਮ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। “ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮਹਾਦੇਵ—ਵ੍ਰਿਸ਼ਧ੍ਵਜ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ—ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।”

Verse 11

वस्त्रयुग्मं प्रदातव्यं लोहितं पाण्डुनन्दन । धूर्वहौ रक्तवर्णौ च शुभ्रं कृष्णं तथैव च

ਹੇ ਪਾਂਡੁਨੰਦਨ, ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਜੋੜ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਲੀਮਾਯੁਕ, ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸਫੈਦ ਤੇ ਕਾਲੇ (ਵਸਤ੍ਰ) ਵੀ (ਦਾਨਯੋਗ ਹਨ)।

Verse 12

छत्रं शय्यां शुभां चैव रक्तमाल्यानुलेपनम् । दातव्यं पाण्डवश्रेष्ठ विशुद्धेनान्तरात्मना

ਹੇ ਪਾਂਡਵ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਛਤਰ, ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਯਿਆ, ਅਤੇ ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਲੇਪ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ—ਅੰਦਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ।

Verse 13

चतुर्थ्यां तु तथाष्टम्यां पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः । श्राद्धं तत्रैव कर्तव्यं वित्तशाठ्येन वर्जितः

ਸ਼ੁਕਲ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੌਥੀ ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਧਨ ਬਾਰੇ ਕਪਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ।

Verse 14

प्रेता भवन्ति सुप्रीता युगमेकं महीपते । सपुत्रो जायते मर्त्यः प्रतिजन्म नृपोत्तम

ਹੇ ਮਹੀਪਤੇ! ਪ੍ਰੇਤ ਆਤਮਾਵਾਂ ਇੱਕ ਯੁਗ ਤੱਕ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ! ਉਹ ਮਰਤਿਆ ਜੀਵ ਜਨਮ-ਜਨਮਾਂਤਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 15

तस्य तीर्थस्य भावेन सर्वाङ्गरुचिरो नृप । मङ्गलं भवते वंशो नाशुभं विद्यते क्वचित्

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ! ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪਾਵਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਭ ਅੰਗ ਰੌਸ਼ਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵੰਸ਼ ਮੰਗਲਮਯ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।

Verse 16

भक्त्या यः कीर्तयेन्नित्यं तस्य पापं व्यपोहति

ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਿੱਤ ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 69

। अध्याय

ਇਥੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤਿ-ਪਾਠ (ਅਧਿਆਯ) ਹੈ।