Adhyaya 46

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । स दानवो वरं लब्ध्वा जगाम स्वपुरं प्रति । ददर्श स्वपुरं राजञ्छोभितं चित्रचत्वरैः

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਦਾਨਵ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੁਰ ਸੁੰਦਰ ਚਿੱਤਰਿਤ ਚੌਕਾਂ ਤੇ ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਵੇਖਿਆ।

Verse 2

उद्यानैश्चैव विविधैः कदलीखण्डमण्डितैः । पनसैर्बकुलैश्चैवाम्रातैराम्रैश्च चम्पकैः

ਉਹ ਨਗਰ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਉਪਵਨਾਂ ਨਾਲ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ; ਕਠਲ, ਬਕੁਲ, ਆਮ ਅਤੇ ਆਮ ਦੇ ਬਾਗਾਂ, ਤੇ ਚੰਪਕ ਦੇ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।

Verse 3

अशोकैर्नालिकेरैश्च मातुलिङ्गैः सदाडिमैः । नानावृक्षैश्च शोभाढ्यं तडागैरुपशोभितम्

ਅਸ਼ੋਕ, ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤ, ਮਾਤੁਲਿੰਗ ਅਤੇ ਦਾਢਿਮ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਧਨੀ ਸੀ; ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਤੇ ਤਲਾਬਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਨਿਖਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 4

देवतायतनैर्दिव्यैर्ध्वजमालासुशोभितैः । वेदाध्ययननिर्घोषैर्मङ्गलाद्यैर्विनादितम्

ਉਹ ਸਥਾਨ ਵੇਦ-ਪਾਠ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਨਾਦ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦੀ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਧਵਜਾਂ ਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 5

प्राविशद्भवने दिव्ये काञ्चने रुक्ममालिनि । अपश्यत्स सुतान् भार्याममात्यान् दासभृत्यकान्

ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਿਆ—ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਹਲ, ਰੁਕਮ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ; ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਤਨੀ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦਾਸ-ਭ੍ਰਿਤ੍ਯਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

Verse 6

ततो जयप्रदान् सर्वानितश्चेतश्च धावतः । हृच्छोभां च प्रकुर्वाणान् वै जयन्तीभिरुच्चकैः

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੌੜਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੈ-ਘੋਸ਼ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹੋਏ; ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ‘ਜੈ ਜੈ’ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉਠਾਉਂਦੇ ਸਨ।

Verse 7

केचित्तोरणमाबध्य केचित्पुष्पाण्यवाकिरन् । मातुलिङ्गकराश्चान्ये धावन्ति ह्यन्धकं प्रति

ਕੁਝ ਲੋਕ ਤੋਰਨ ਬੰਨ੍ਹ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਫੁੱਲ ਵਿਖੇਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਹੋਰ ਕੁਝ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਤੁਲਿੰਗ (ਨਿੰਬੂ) ਫੜੇ ਅੰਧਕ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਰਹੇ ਸਨ।

Verse 8

पुरे जनाश्च दृश्यन्ते भाजनैरन्नपूरितैः । पूर्णहस्ताः प्रदृश्यन्ते तत्रैव बहवो जनाः

ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅੰਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਭਾਂਡੇ ਚੁੱਕੇ ਦਿਸਦੇ ਸਨ; ਉੱਥੇ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਹੱਥ ਭਰ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਸਨ।

Verse 9

साक्षतैर्भाजनैस्तत्र शतसाहस्रयोषितः । मन्त्रान् पठन्ति विप्राश्च मङ्गलान्यपि योषितः

ਉੱਥੇ ਅਖ਼ਤ (ਅਖੰਡ ਚਾਵਲ) ਨਾਲ ਭਰੇ ਭਾਂਡੇ ਹੱਥੀਂ ਲੈ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਖੜੀਆਂ ਸਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੰਤ੍ਰ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵੀ ਮੰਗਲ-ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਉਚਾਰਦੀਆਂ ਸਨ।

Verse 10

अमात्याश्चैव भृत्याश्च गजांश्चाढौकयन्ति च । वर्धापयन्ति ते सर्वे ये केचित्पुरवासिनः

ਅਮਾਤ੍ਯ ਅਤੇ ਸੇਵਕ ਵੀ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਨਗਰ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਵਸਨੀਕ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਵਧਾਪਨ (ਮੰਗਲ-ਵਿਧੀ) ਕਰਕੇ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਂਦੇ ਸਨ।

Verse 11

हृष्टस्तुष्टोऽवसत्तत्र सचिवैः सह सोऽन्धकः । ददर्श स जगत्सर्वं तुरङ्गांश्च पदातिकान्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਧਕ ਆਪਣੇ ਸਚਿਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਿਆ, ਹ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਨੂੰ—ਘੁੜਸਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ—ਵੇਖਿਆ।

Verse 12

तथैव विविधान् कोशांस्तत्र काञ्चनपूरितान् । महिषीर्गा वृषांश्चैवापश्यच्छत्राण्यनेकधा

ਉਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮਹਿਸਾਂ, ਗਾਂਵਾਂ, ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਾਜਛਤਰ ਵੀ ਦੇਖੇ।

Verse 13

स एवमन्धकस्तत्र कियन्तं कालमावसत् । हृष्टस्तुष्टो वसन्मर्त्ये स सुरैर्नाभ्यभूयत

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਧਕ ਉੱਥੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ, ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹ੍ਰਿਸ਼ਟ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ। ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਾਜਿਤ ਕਰ ਕੇ ਦਬਾ ਨਾ ਸਕੇ।

Verse 14

वरं लब्धं तु तं ज्ञात्वा शङ्किताः स्वर्गवासिनः । एकीभूताश्च ते सर्वे वासवं शरणं गताः

ਉਸ ਨੇ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਦੇਵ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਸਭ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਗਏ।

Verse 15

शक्र उवाच । कथमागमनं वोऽत्र सर्वेषामपि नाकिनाम् । कस्माद्वो भयमुत्पन्नमागताः शरणं कथम्

ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨਾਕਵਾਸੀ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਏ? ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਡਰ ਕਿਥੋਂ ਉੱਠਿਆ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ?”

Verse 16

ततस्ते ह्यमराः सर्वे शक्रमेतद्वचोऽब्रुवन्

ਤਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਦੇਵ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ।

Verse 17

देवा ऊचुः । सुरनाथान्धको नाम दैत्यः शम्भुवरोर्जितः । अजेयः सर्वदेवानां किं नु कार्यमतः परम्

ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵਨਾਥ! ਅੰਧਕ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਦੈਤ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੰਭੂ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਅਜੇਯ ਹੈ—ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰੀਏ?”

Verse 18

तत्त्वं चिन्तय देवेश क उपायो विधीयताम् । इत्थं वदन्ति ते देवाः शक्राग्रे मन्त्रणोद्यताः

ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼! ਤੱਤ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰੋ ਅਤੇ ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਦੇਵ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੰਤ੍ਰਣਾ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲੇ।

Verse 19

मन्त्रयन्ति च यावद्वै तावच्चारमुखेरितम् । ज्ञात्वा तत्र स देवौघं दानवो निर्गतो गृहात्

ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਤੱਕ ਚਰ-ਮੁਖੋਂ ਖ਼ਬਰ ਆ ਗਈ। ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਇਕੱਠੀ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਦਾਨਵ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਪਿਆ।

Verse 20

एकाकी स्यन्दनारूढ आयुर्धैबहुभिर्वृतः । दुर्गमं मेरुपृष्ठं स लीलयैव गतो नृप

ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਅਨੇਕ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ—ਹੇ ਰਾਜਨ—ਮਾਨੋ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦੀ ਅਪਹੁੰਚ ਢਲਾਨਾਂ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 21

स्वर्णप्राकारसंयुक्तं शोभितं विविधाश्रमैः । दुर्गमं शत्रुवर्गस्य तदा पार्थिवसत्तम

ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ (ਦਿਵ੍ਯ ਕਿਲ੍ਹਾ) ਸੁਵਰਨ ਪ੍ਰਾਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ; ਵੈਰੀ-ਵਰਗ ਲਈ ਉਹ ਤਦ ਬਿਲਕੁਲ ਅਪਹੁੰਚ ਸੀ।

Verse 22

प्रविवेशासुरस्तत्र लीलया स्वगृहे यथा । वृत्रहा भयमापन्नः स्वकीयं चासनं ददौ

ਉੱਥੇ ਉਹ ਅਸੁਰ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਐਸੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਾ (ਇੰਦਰ) ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੀ ਆਸਨ ਭੇਟ ਕਰ ਬੈਠਾ।

Verse 23

उपविष्टोऽन्धकस्तत्र शक्रस्यैवासने शुभे । आस्थानं कलयामास सर्वतस्त्रिदशावृतम्

ਅੰਧਕ ਉੱਥੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਂ (ਦੇਵਤਿਆਂ) ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਉਸ ਦਰਬਾਰ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

Verse 24

शक्र उवाच । किं तवागमनं चात्र किं कार्यं कथयस्व मे । यदस्मदीयं वित्तं हि तत्ते दास्यामि दानव

ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਕੀ ਕਾਰਜ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ। ਜੋ ਧਨ ਸਾਡਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਹੇ ਦਾਨਵ।”

Verse 25

अन्धक उवाच । नाहं वै कामये कोशं न गजांश्च सुरेश्वर । स्वकीयं दर्शयस्वाद्य स्वर्गशृङ्गारभूषितम्

ਅੰਧਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਂ ਨਾ ਤੇਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਤੇਰੇ ਹਾਥੀ। ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ੋਭਾ ਦਿਖਾ—ਸਵਰਗ ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ।”

Verse 26

ऐरावतं महानागं तं चैवोच्चैःश्रवोहयम् । उर्वश्यादीनि रत्नानि मम दर्शय गोपते

“ਐਰਾਵਤ ਮਹਾਨਾਗ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਉੱਚੈਸ਼੍ਰਵਾ ਘੋੜਾ ਵੀ; ਉਰਵਸ਼ੀ ਆਦਿ ਰਤਨਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਅਮੋਲ ਖਜ਼ਾਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾ, ਹੇ ਗੋਪਤੇ (ਰਖਵਾਲੇ)!”

Verse 27

पारिजातकपुष्पाणि वृक्षजातीननेकशः । वादित्राणि च सर्वाणि दर्शयस्व शचीपते

“ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵ੍ਰਿਕਸ਼, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਜੇ-ਗਾਜੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾ, ਹੇ ਸ਼ਚੀਪਤੇ!”

Verse 28

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शक्रश्चिन्तितवानिदम् । योऽमुं निहन्ति पाप्मानं न तं पश्यामि कर्हिचित्

ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੋਚਿਆ: “ਇਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਜੋ ਮਾਰ ਸਕੇ, ਐਸਾ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।”

Verse 29

नास्ति रक्षाप्रदः कश्चित्स्वर्गलोकस्य दुःखिनः । भयत्रस्तो ददावन्यद्वादित्राद्यप्सरोगणैः

ਦੁਖੀ ਸਵਰਗ-ਲੋਕ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ—ਵਾਜੇ ਆਦਿ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ।

Verse 30

रङ्गभूमावुपाविश्य कारयामास ताण्डवम् । उपविष्टाः सुराः सर्वे यममारुतकिन्नराः

ਰੰਗ-ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਤਾਣਡਵ ਨਚਾਇਆ। ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਬੈਠੇ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ—ਯਮ, ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਸਮੇਤ।

Verse 31

उर्वश्याद्या अप्सरसो गीतवादित्रयोगतः । ननृतुः पुरतस्तस्य सर्वा एकैकशो नृप

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਆਦਿ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨੱਚੀਆਂ; ਸਭ ਨੇ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੀਤਾ।

Verse 32

न व्यश्राम्यत तच्चित्तं दृष्ट्वा चाप्सरसस्तदा । शचीं प्रति मनस्तस्य सकाममभवन्नृप

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿੱਤ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਵਿਸਰਾਮ ਨਾ ਪਾਇਆ; ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਸ਼ਚੀ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ।

Verse 33

गृहीत्वा शक्रभार्यां स प्रस्थितः स्वपुरं प्रति । ततः प्रववृते युद्धमन्धकस्य सुरैः सह

ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਤਦੋਂ ਅੰਧਕ ਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਗਿਆ।

Verse 34

तेन देवगणाः सर्वे ध्वस्ताः पार्थिवसत्तम । संग्रामे विविधैः शस्त्रैश्चक्रवज्रादिभिर्घनैः

ਹੇ ਪਾਰਥਿਵਸੱਤਮ! ਉਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ, ਵਜ੍ਰ ਆਦਿ ਭਾਰੀ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਕੇ ਦੇਵਗਣਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਸੈਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 35

संतापिताः सुराः सर्वे क्षयं नीता ह्यनेकशः । सर्वेऽपि मरुतस्तेन भग्नाः संग्राममूर्धनि

ਸਾਰੇ ਸੁਰਗਣ ਸੰਤਾਪਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਬਾਰੰਬਾਰ ਨਾਸ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਾਏ ਗਏ; ਯੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰ ਉੱਤੇ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਮਰੁਤ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਟੁੱਟ-ਭੱਜ ਗਏ।

Verse 36

यथा सिंहोगजान् सर्वान् विचित्य विचरेद्वनम् । तद्वदेकेन ते देवा जिताः सर्वे पराङ्मुखाः

ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਸਾਰੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਛਿੱਤਰ-ਬਿੱਤਰ ਕਰ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਪਿੱਠ ਦਿਖਾ ਕੇ ਭੱਜ ਪਏ।

Verse 37

बालोऽधिपो यथा ग्रामे स्वेच्छया पीडयेज्जनान् । स्वैरमाक्रम्य गृह्णाति कोशवासांसि चासकृत्

ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਾਲਕ-ਸਰਦਾਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰੇ, ਅਕੜ ਕੇ ਫਿਰੇ ਅਤੇ ਵਾਰੰਵਾਰ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਲੁੱਟ ਲਏ—ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕੀਤਾ।

Verse 38

गतं न पश्यत्यात्मानं प्रजासंतापनेन च । गृहीत्वा शक्रभार्यां स गतो वै दानवोत्तमः

ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਸੰਤਾਪ ਦੇਣ ਦੇ ਅੰਧੇਪਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣਾ ਹੀ ਪਤਨ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਿਆ। ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਾਨਵ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 46

। अध्याय

॥ ਅਧਿਆਇ ॥ (ਅਧਿਆਇ-ਚਿੰਨ੍ਹ)।