Adhyaya 39

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेच्च राजेन्द्र कपिलातीर्थमुत्तमम् । स्नानमात्रान्नरो भक्त्या मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇੰਦਰ, ਉੱਤਮ ਕਪਿਲਾ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੇ। ਉੱਥੇ ਕੇਵਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਭਕਤੀ-ਯੁਕਤ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 2

युधिष्ठिर उवाच । आश्चर्यभूतं लोकेषु कथितं द्विजसत्तम । नर्मदेश्वरमाहात्म्यं कापिलं कथयस्व मे

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸੱਤਮ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਵਜੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਨਰਮਦੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਕਾਪਿਲ-ਸੰਬੰਧੀ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਸੁਣਾਓ।

Verse 3

यस्मिन् कालेऽथ सम्बन्धे उत्पन्नं तीर्थमुत्तमम् । सर्वपापहरं पुण्यं तीर्थं जातं कथं प्रभो

ਇਹ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ, ਸਭ ਪਾਪ ਹਰਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪੁੰਨ ਤੀਰਥ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ?

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच । शृणु वक्ष्येऽद्य ते राजन्कपिलातीर्थमुत्तमम् । येन ते विस्मयः सर्वः श्रुत्वा गच्छति भारत

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਾਜਨ! ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉੱਤਮ ਕਪਿਲਾ ਤੀਰਥ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰਾ ਸਾਰਾ ਅਚੰਭਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 5

पुरा कृतयुगस्यादौ ब्रह्मा लोकपितामहः । उत्पादयित्वा सकलं भूतग्रामं चतुर्विधम्

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਭੂਤ-ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰ ਕੇ…

Verse 6

जपहोमपरो भक्त्या क्षणं ध्यात्वा च तिष्ठति । ज्वलमानात्तु कपिला तावत्कुण्डात्समुत्थिता

ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਠਹਿਰਿਆ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਜ੍ਵਾਲਾਮਈ ਤੇਜ ਨਾਲ ਕਪਿਲਾ ਉਸ ਕੁੰਡ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ।

Verse 7

अग्निज्वालोज्ज्वलैः शृङ्गैस्त्रिनेत्रा सुपयस्विनी । अग्निपूर्णा ह्यग्निमुखा अग्निघ्राणाग्निलोचना

ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਅਗਨੀ-ਮੁਖੀ, ਅਗਨੀ-ਘ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਗਨੀ-ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ…

Verse 8

अग्निखुरा ह्यग्निपृष्ठा अग्निसर्वाङ्गसंस्थितिः । सर्वलक्षणसम्पूर्णा घण्टाललितनिःस्वना

ਅਗਨੀ-ਖੁਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਅਗਨੀ-ਪਿੱਠ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਵੱਸਦੀ; ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ, ਘੰਟੀ ਦੀ ਕੋਮਲ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਮਧੁਰ ਨਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ…

Verse 9

दृष्ट्वा तु तां महाभागां कपिलां कुण्डमध्यगाम् । ब्रह्मा लोकगुरुस्तात प्रणम्येदमुवाच ह

ਉਸ ਮਹਾਭਾਗਾ ਕਪਿਲਾ ਨੂੰ ਕੁੰਡ ਦੇ ਮੱਧ ਖੜੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ।

Verse 10

नमस्ते कपिले पुण्ये सर्वलोकनमस्कृते । मङ्गल्ये मङ्गले देवि त्रिषु लोकेष्वनुपमे

ਹੇ ਪੁੰਨਮਈ ਕਪਿਲੇ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਲੋਕ ਨਮਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਮੰਗਲ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੇਵੀ! ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਪਮ।

Verse 11

त्वं लक्ष्मीस्त्वं स्मृतिर्मेधा त्वं धृतिस्त्वं वरानने । उमादेवीति विख्याता त्वं सती नात्र संशयः

ਤੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਸਿਮ੍ਰਿਤੀ ਤੇ ਮੇਧਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਧੀਰਜ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ। ਤੂੰ ਉਮਾ ਦੇਵੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੂੰ ਸਤੀ ਹੈਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 12

वैष्णवी त्वं महादेवी ब्रह्माणी त्वं वरानने । कुमारी त्वं महाभागे भक्तिः श्रद्धा तथैव च

ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਹੈਂ; ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਤੂੰ ਕੁਮਾਰੀ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਭਕਤੀ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਵੀ ਹੈਂ।

Verse 13

कालरात्रिस्तु भूतानां कुमारी परमेश्वरी । त्वं लवस्त्वं त्रुटिश्चैव मुहूर्तं लक्षमेव च

ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਤੂੰ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ, ਸਦੀਵੀ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇਵੀ। ਤੂੰ ਲਵ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਤ੍ਰੁਟੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਮੁਹੂਰਤ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਾਪ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।

Verse 14

संवत्सरस्त्वं मासस्त्वं कालस्त्वं च क्षणस्तथा । नास्ति किंचित्त्वया हीनं त्रैलोक्ये सचराचरे

ਤੂੰ ਹੀ ਸੰਵਤਸਰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਸ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਕਾਲ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਖਣ ਭੀ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ—ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਅਚਲਾਂ ਸਮੇਤ—ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।

Verse 15

एवं स्तुता तु मानेन कपिला परमेष्ठिना । तमुवाच महाभागं प्रहृष्य पद्मसम्भवम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮੇਸ਼ਠਿਨ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਤੁਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਪਿਲਾ ਨੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਪਦਮ-ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 16

प्रसन्ना तव वाक्येन देवदेव जगद्गुरो । किं करोमि प्रियं तेऽद्य ब्रूहि सर्वं पितामह

ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਜਗਤ-ਗੁਰੂ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪ੍ਰਿਯ ਕੰਮ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ।

Verse 17

ब्रह्मोवाच । जगद्धिताय जनिता मया त्वं परमेश्वरि । स्वर्गान्मर्त्यं ततो याहि लोकानां हितकाम्यया

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਗਤ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ। ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾ।

Verse 18

सर्वदेवमयी त्वं तु सर्वलोकमयी तथा । विधिना ये प्रदास्यन्ति तेषां वासस्त्रिविष्टपे

ਤੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਹੈਂ। ਜੋ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਨਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ (ਸਵਰਗ) ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 19

एवमुक्त्वा ततो देवी ब्रह्माणं परमेश्वरी । वन्द्यमाना सुरैः सिद्धैराजगाम धरातलम्

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਿਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੰਦਿਤ ਤੇ ਸਤੁਤ ਹੋਂਦੀ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰ ਆਈ।

Verse 20

युधिष्ठिर उवाच । यदायातेह सा तात ब्राह्मणो वचनाच्छुभा । तदा देवाश्च लोकाश्च कथमङ्गेषु संस्थिताः

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ੁਭਾ ਦੇਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਈ, ਤਦ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ?

Verse 21

कथं वा संस्थितागत्य कपिला सा द्विजोत्तम । तीर्थे वा ह्यूषरे क्षेत्र एतन्मे कथय द्विज

ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ, ਉਹ ਕਪਿਲਾ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਕਿਵੇਂ ਸਥਿਤ ਹੋਈ—ਕੀ ਇਸ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ? ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

Verse 22

मार्कण्डेय उवाच । सा तदा ब्रह्मणा चोक्ता धात्रा लोकस्य भारत । ब्रह्मलोकाद्गता पुण्यां नर्मदां लोकपावनीम्

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਧਾਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਪੁੰਨਮਈ ਨਰਮਦਾ—ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਵਨ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਵੱਲ ਆਈ।

Verse 23

तपः कृत्वा सुविपुलं नर्मदातटमाश्रिता । चचार पृथिवीं सर्वां सशैलवनकाननाम्

ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਤਟ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਵਣ-ਉਪਵਨਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦੀ ਰਹੀ।

Verse 24

तदाप्रभृति राजेन्द्र कपिलातीर्थमुत्तमम् । सर्वपापहरं ख्यातमृषिसङ्घैर्निषेवितम्

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਰਾਜੇਸ਼ਵਰ, ਕਪਿਲਾ-ਤੀਰਥ ਪਰਮ ਉੱਤਮ ਹੋ ਗਿਆ; ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਤ ਸੇਵਿਤ।

Verse 25

तत्तीर्थे विधिवत्स्नात्वा कपिलायाः प्रयच्छति । पृथ्वी तेन भवेद्दत्ता सशैलवनकानना

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਕਪਿਲਾ ਨੂੰ ਦਾਨ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਾਨੋ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਨਨਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਹੀ ਦਾਨ ਹੋ ਗਈ।

Verse 26

तां तु पश्यति यो भक्त्या दीयमानां द्विजोत्तमे । तस्य वर्षशतं पापं नश्यते नात्र संशयः

ਪਰ ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਕੋਈ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਲੇ, ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੇ ਸੌ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 27

भूर्भुवः स्वर्महश्चैव जनः सत्यं तपस्तथा । ते तत्पृष्ठं समाश्रित्य स्थिता लोका नृपोत्तम

ਭੂਰ, ਭੁਵਹ, ਸ੍ਵਰ, ਮਹਸ, ਜਨ, ਸਤ੍ਯ ਅਤੇ ਤਪਸ—ਇਹ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ।

Verse 28

मुखे ह्यग्निः स्थितो देवो दन्तेषु च भुजङ्गमाः । धाता विधाता ह्योष्ठौ च जिह्वायां तु सरस्वती

ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਅਗਨੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਭੁਜੰਗਮ (ਸਰਪ) ਹਨ। ਓਠਾਂ ਉੱਤੇ ਧਾਤਾ ਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੀਭ ਉੱਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵਿਰਾਜਦੀ ਹੈ।

Verse 29

सहस्रकिरणौ देवौ चन्द्रादित्यौ सुलोचनौ । नासिकामध्यगश्चैव मारुतो नृपसत्तम

ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵ—ਚੰਦਰ ਤੇ ਆਦਿਤ੍ਯ—ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨਾਸਿਕਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੁਤ (ਵਾਯੁ) ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।

Verse 30

ललाटे तु महादेवो ह्यश्विनौ कर्णसंस्थितौ । नरनारायणौ शृङ्गे शृङ्गमध्ये पितामहः

ਉਸ ਦੇ ਲਲਾਟ ਉੱਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ। ਉਸ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿੰਗਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਹੈ।

Verse 31

कम्बलोऽधिगतस्तात पाशधृग्वरुणस्तथा । यमश्च भगवान्देव आश्रित्य चोदरं श्रितः

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਉੱਥੇ ਕੰਬਲ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਲਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਾਸ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ ਵਰੁਣ, ਤਥਾ ਭਗਵਾਨ ਦੇਵ ਯਮ—ਉਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ—ਉਸ ਦੇ ਉਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

Verse 32

खुरेषु पन्नगाश्चैवं पुच्छाग्रे सूर्यरश्मयः । एवम्भूतां हि कपिलां सर्वदेवमयीं नृप

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਉਸ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਾਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੁੱਛ ਦੇ ਅਗੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਹਨ। ਐਸੀ ਹੀ ਹੈ ਉਹ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ—ਸਾਰੇ ਦੇਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ।

Verse 33

ये धारयन्ति च गृहे धन्यास्ते नात्र संशयः । प्रातरुत्थाय यस्तस्याः कुरुते तु प्रदक्षिणाम्

ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਧੰਨ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ…

Verse 34

प्रदक्षिणा कृता तेन सशैलवनकानना । कपिलापञ्चगव्येन यः स्नापयति शङ्करम्

ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਾਵੇ…

Verse 35

उपवासपरो यस्तु तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । स्नात्वा ह्युक्तविधानेन तर्पयेत्पितृदेवताः

ਪਰ ਜੋ ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਉਪਵਾਸ-ਪਰਾਇਣ ਹੈ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ! ਨਿਯਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਅਰਪੇ।

Verse 36

तस्य ते वंशजाः सर्वे दश पूर्वे दशापरे । तृप्ता रोहन्ति वै स्वर्गे ध्यायन्तोऽस्य मनोरथान्

ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ਜ—ਦਸ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਦਸ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਪਿੱਛੋਂ—ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ-ਸੰਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

Verse 37

एष ते विधिरुद्दिष्टः सम्भवो नृपसत्तम । तीर्थस्य च फलं पुण्यं किमन्यत्परिपृच्छसि

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸੱਤਮ! ਇਹ ਵਿਧੀ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ-ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਵੀ, ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਵੀ। ਹੋਰ ਕੀ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?

Verse 38

धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम् । यच्छ्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

ਇਹ ਧੰਨ ਹੈ, ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਆਯੁ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ—ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 39

अध्याय

“ਅਧਿਆਯ” — ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।