Adhyaya 215
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗਿਤੀਰਥ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ “ਮੋਖਸ਼ਦ” ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਕਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਕੋਈ ਉੱਥੇ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਿਤ੍ਰ-ਕਰਤਵ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਪਿੰਡਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪਿਤ੍ਰ-ਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ (ਅਨ੍ਰਿਣ) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ “ਗਾਣੇਸ਼ਵਰੀ ਗਤੀ” ਨਾਮਕ, ਸ਼ੈਵ ਪਰਲੋਕ-ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੋਖਸ਼, ਪਿਤ੍ਰਧਰਮ ਅਤੇ ਤੀਰਥ-ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਸਥਾਨ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । शृङ्गितीर्थं ततो गच्छेन्मोक्षदं सर्वदेहिनाम् । मृतानां तत्र राजेन्द्र मोक्षप्राप्तिर्न संशयः
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਸ਼੍ਰਿੰਗਿਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੋ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੋਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ! ਜੋ ਉੱਥੇ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੋਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
Verse 2
तत्रैव पिण्डदानेन पितॄणामनृणो भवेत् । तेन पुण्येन पूतात्मा लभेद्गाणेश्वरीं गतिम्
ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਿੰਡਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਉਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ‘ਗਾਣੇਸ਼ਵਰੀ’ ਦਿਵ੍ਯ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।