Adhyaya 208

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । भूमिपाल ततो गच्छेत्तीर्थं परमशोभनम् । विख्यातं त्रिषु लोकेषु पित्ःणामृणमोचनम्

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ! ਤਦ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਖਿਆਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਿਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 2

तत्र स्नात्वा विधानेन संतर्प्य पितृदेवताः । मनुष्यश्च नृपश्रेष्ठ दानं दत्त्वानृणो भवेत्

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਆਦਿ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਰਿਣ-ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 3

इच्छन्ति पितरः सर्वे स्वार्थहेतोः सुतं यतः । पुन्नाम्नो नरकात्पुत्रोऽस्मानयं मोचयिष्यति

ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਸਾਨੂੰ ‘ਪੁੰਨਾਮ’ ਨਾਮਕ ਨਰਕ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੇਗਾ।

Verse 4

पिण्डदानं जलं तात ऋणमुत्तममुच्यते । पित्ःणां तद्धि वै प्रोक्तमृणं दैवमतः परम्

ਹੇ ਤਾਤ! ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਅਤੇ ਜਲ-ਅਰਪਣ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਰਿਣ-ਚੁਕਾਉਣਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਪਿਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਦੈਵੀ ਰਿਣ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹੈ।

Verse 5

अग्निहोत्रं तथा यज्ञाः पशुबन्धास्तथेष्टयः । इति देवर्णं प्रोक्तं शृणु मानुष्यकं ततः

ਅਗ્નਿਹੋਤ੍ਰ, ਯਜ્ઞ, ਪਸ਼ੁ-ਬੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਸ਼ਟਿ-ਕਰਮ—ਇਹ ‘ਦੇਵ-਋ਣ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਨੁੱਖੀ ਋ਣ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।

Verse 6

ब्राह्मणेषु च तीर्थेषु देवायतनकर्मसु । प्रतिश्रुत्य ददेत्तत्तद्व्यवहारः कृतो यथा

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਮੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ—ਜੋ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 7

ऋणत्रयमिदं प्रोक्तं पुत्राणां धर्मनन्दन । सत्पुत्रास्ते तु राजेन्द्र स्नाता य ऋणमोचने

ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਤਿੰਨ-ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਋ਣ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਜੋ ਋ਣ-ਮੋਚਨ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਸੱਚੇ ਸਤਪੁੱਤਰ ਹਨ।

Verse 8

ऋणत्रयाद्विमुच्यन्ते ह्यपुत्राः पुत्रिणस्तथा । तस्मात्तीर्थवरं प्राप्य पुत्रेण नियतात्मना । पितृभ्यस्तर्पणं कार्यं पिण्डदानं विशेषतः

ਤਿੰਨ-ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਋ਣ ਤੋਂ ਨਿਸੰਤਾਨ ਵੀ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਨਿਯਤ-ਆਤਮਾ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਤਰਪਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਕਰੇ।

Verse 9

तत्र तीर्थे हुतं दत्तं गुरवस्तोषिता यदि । मृतानां सप्त जन्मानि फलमक्षयमश्नुते

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੇ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਗੁਰੂਜਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਮ੍ਰਿਤਕਾਂ ਲਈ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਅਖੰਡ ਫਲ ਭੋਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 208

अध्यायः

ਅਧਿਆਇ (ਇਹ ਅਧਿਆਇ-ਸਮਾਪਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ)।