Adhyaya 205
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ‘ਕੁਰਕੁਰੀ’ ਨਾਮਕ ਅਤਿ ਸ਼ੁਭ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਸਰਵ-ਪਾਪ-ਪ੍ਰਣਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਪੁੰਨ ਦਾਤਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦੀ ਤੀਰਥ-ਦੇਵਤਾ ‘ਕੁਰਕੁਰੀ’ ਨੂੰ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪਸ਼ੂਧਨ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧਨ ਆਦਿ ਮਨਚਾਹੇ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ‘ਢੌਂਡੇਸ਼’ ਨਾਮ ਦਾ ਖੇਤਰਪਾਲ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਪੁਰਖ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਹਿਤਕਾਰੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰਸ਼ਨ-ਪੂਜਨ ਨਾਲ ਅਨਿਸ਼ਟ ਘਟਦਾ ਹੈ, ਸੰਤਾਨਹੀਨਤਾ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਗਰੀਬੀ ਮਿਟਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੋਰਥ ਸਿਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਧੀ-ਪੂਰਵਕ ਤੀਰਥ ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਫਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । गच्छेत्ततः क्षोणिनाथ तीर्थं परमशोभनम् । कुर्कुरीनाम विख्यातं सर्वपापप्रणाशनम्
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਨਾਥ, ਉਸ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਓ ਜੋ ‘ਕੁਰਕੁਰੀ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Verse 2
यं यं प्रार्थयते कामं पशुपुत्रधनादिकम् । तं तं ददाति देवेशी कुर्कुरी तीर्थदेवता
ਜੋ ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਪਸ਼ੂ, ਪੁੱਤਰ, ਧਨ ਆਦਿ—ਉਹੀ ਉਹੀ ਵਰ ਕੁਰਕੁਰੀ, ਤੀਰਥ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਦੇਵੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
Verse 3
क्षेत्रपालो वसेत्तत्र ढौण्ढेशो नाम नामतः । तस्य चाराधनं कृत्वा नारी वा पुरुषोऽपि वा
ਉੱਥੇ ਖੇਤਰਪਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਨਾਮ ਅਨੁਸਾਰ ਢੌਣਢੇਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰ ਕੇ, ਚਾਹੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁਰਖ—
Verse 4
वन्दनादपि राजेन्द्र दौर्भाग्यं नाशमाप्नुयात् । अपुत्रो लभते पुत्रमधनो धनमुत्तमम्
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਕੇਵਲ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਦੁર્ભਾਗ੍ਯ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਨਹੀਣ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 5
नारी नरस्तथाप्येवं लभते काममुत्तमम् । स्पर्शनाद्दर्शनात्तस्य तीर्थस्य विधिपूर्वकम्
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁਰਖ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਕੇ ਉੱਤਮ ਮਨੋਰਥ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 205
अध्यायः
ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ।