Adhyaya 199

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं राजन्नाश्विनं तीर्थमुत्तमम् । कामिकं सर्वतीर्थानां प्राणिनां सिद्धिदायकम्

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਆਸ਼ਵਿਨ ਨਾਮ ਦਾ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 2

तत्र तीर्थेऽश्विनौ देवौ सुरूपौ भिषजां वरौ । तपः कृत्वा सुविपुलं संजातौ यज्ञभागिनौ

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਭਾਗੀ, ਅਰਪਣਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣੇ।

Verse 3

संमतौ सर्वदेवानामादित्यतनयावुभौ । नासत्यौ सत्त्वसंपन्नौ सर्वदुःखघ्नसत्तमौ

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਸਨ—ਨਾਸਤ੍ਯ, ਸਤ੍ਵ-ਸੰਪੰਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ।

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । आदित्यस्य सुतौ तात नासत्यौ येन हेतुना । संजातौ श्रोतुमिच्छामि निर्णयं परमं द्विज

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪਿਤਾ-ਸਮਾਨ ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਆਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਸਤ੍ਯ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਣ ਕਰਕੇ ਬਣੇ? ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਪਰਮ ਨਿਰਣਯ, ਸਪਸ਼ਟ ਵਰਣਨ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । पुराणे भास्करे तात एतद्विस्तरतो मया । संश्रुतं देवदेवस्य मार्तण्डस्य महात्मनः

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਭਾਸਕਰ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਹ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ ਹੈ—ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹਾਤਮਾ ਮਾਰਤੰਡ ਸੰਬੰਧੀ ਇਹ ਕਥਾ।

Verse 6

तत्ते संक्षेपतः सर्वं भक्तियुक्तस्य भारत । कथयामि न सन्देहो वृद्धभावेन कर्शितः

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੂੰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਬੁਢਾਪੇ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।

Verse 7

अतितेजोरवेर्दृष्ट्वा राज्ञी देवी नरोत्तम । चचार मेरुकान्तारे वडवा तप उल्बणम्

ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਤਿ ਤੇਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਾਣੀ ਦੇਵੀ ਮੇਰੂ ਦੇ ਅਰਣ੍ਯ-ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋੜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੀ ਫਿਰੀ।

Verse 8

ततः कतिपयाहस्य कालस्य भगवान्रविः । दृष्ट्वा तु रूपमुत्सृज्य परमं तेज उज्ज्वलम्

ਫਿਰ ਕੁਝ ਦਿਨ ਬੀਤਣ ਉਪਰਾਂਤ, ਭਗਵਾਨ ਰਵਿ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਰਮ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਤੇਜ ਇਕ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।

Verse 9

मनोभववशीभूतो हयो भूत्वा लघुक्रमः । विस्फुरन्ती यथाप्राणं धावमाना इतस्ततः

ਮਨੋਭਵ (ਕਾਮਦੇਵ) ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਹ ਹਯ ਬਣ ਗਿਆ, ਹਲਕੇ ਕਦਮਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤੇਜ਼; ਅਤੇ ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਕੰਬ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਥਰਥਰਾਂਦੀ ਹੋਈ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਦੌੜਦੀ ਫਿਰੀ।

Verse 10

हेषमाणः स्वरेणासौ मैथुनायोपचक्रमे । सम्मुखी तु ततो देवी निवृत्ता लघुविक्रमा

ਉੱਚੀ ਹਿਣਹਿਣਾਹਟ ਨਾਲ ਉਹ ਸੰਯੋਗ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਪਰ ਤਦ ਦੇਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਮੁੜੀ ਅਤੇ ਫੁਰਤੀਲੇ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈ।

Verse 11

यथा तथा नासिकायां प्रविष्टं बीजमुत्तमम् । ततो नासागते बीजे संजातो गर्भ उत्तमः

ਜਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਕਰ ਕੇ ਉੱਤਮ ਬੀਜ ਉਸ ਦੀ ਨਾਸਿਕਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਉਸ ਬੀਜ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਗਰਭ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।

Verse 12

जातौ यतः सुतौ पार्थ नासत्यौ विश्रुतौ ततः । सुसमौ सुविभक्ताङ्गौ बिम्बाद्बिम्बमिवोद्यतौ

ਉਸ ਤੋਂ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ—ਨਾਸਤ੍ਯ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ; ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ, ਸੁਸੰਗਠਿਤ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਬਿੰਬ ਤੋਂ ਦੂਜਾ ਬਿੰਬ ਉਗ ਆਵੇ।

Verse 13

अधिकौ सर्वदेवानां रूपैश्चर्यसमन्वितौ । नर्मदातटमाश्रित्य भृगुकच्छे गतावुभौ । परां सिद्धिमनुप्राप्तौ तपः कृत्वा सुदुश्चरम्

ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕ ਅਤੇ ਅਚਰਜ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਦੋਵੇਂ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਤਟ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਭ੍ਰਿਗੁਕੱਛ ਗਏ; ਅਤਿ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

Verse 14

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । सुरूपः सुभगः पार्थ जायते यत्र तत्र च

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰੇ, ਉਹ—ਹੇ ਪਾਰਥ—ਜਿੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਨਮੇ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 199

अध्याय

ਅਧਿਆਇ—ਇੱਥੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਇ/ਭਾਗ ਦੀ ਵਿਰਾਮ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ।