Adhyaya 195

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । देवतीर्थे तु किं नाम माहात्म्यं समुदाहृतम् । फलं किं स्नानदानादिकारिणां जायते मुने

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮੁਨੀ, ਦੇਵਤੀਰਥ ਦੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਮਹਿਮਾ ਕੀ ਹੈ? ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ, ਦਾਨ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच । पृथिव्यां यानि तीर्थानि देवैर्मुनिगणैरपि । सेवितानि महाबाहो तानि ध्यातानि विष्णुना

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਨੀ-ਗਣਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ—ਉਹੀ ਤੀਰਥ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

Verse 3

समागतान्येकतां वै तत्र तीर्थे युधिष्ठिर । तत्तीर्थं वैष्णवं पुण्यं देवतीर्थमिति श्रुतम्

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਸਮਾ ਗਈ ਹੈ। ਉਹ ਤੀਰਥ ਵੈਸ਼ਣਵ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਮ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਦੇਵਤੀਰਥ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 4

कुरुक्षेत्रं भुवि परमन्तरिक्षे त्रिपुष्करम् । पुरुषोत्तमं दिवि परं देवतीर्थं परात्परम्

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ; ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪੁਸ਼ਕਰ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ; ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪੁਰੁਸ਼ੋੱਤਮ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ—ਪਰ ਦੇਵਤੀਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ।

Verse 5

देवतीर्थसमं नास्ति तीर्थमत्र परत्र च । यत्प्राप्य मनुजस्तप्येन्न कदाचिद्युधिष्ठिर

ਦੇਵਤੀਰਥ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ—ਨਾ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ। ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁੱਖ-ਤਾਪ ਨਹੀਂ ਸਹਿੰਦਾ।

Verse 6

देवैरुक्तानि तीर्थानि योऽत्र स्नानं समाचरेत् । देवतीर्थे स सर्वत्र स्नातो भवति मानवः

ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਚਾਰੇ ਗਏ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 7

एवमस्त्विति तैरुक्ता देवा ऋषिगणा अपि । संतुष्टाः श्रीशमभ्यर्च्य स्वं स्वं स्थानं तु भेजिरे

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ’; ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ (ਪ੍ਰਭੂ) ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 8

सूर्यग्रहेऽत्र वै क्षेत्रे स्नात्वा यत्फलमश्नुते । स्नात्वा श्रीशं समभ्यर्च्य समुपोष्य यथाविधि

ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਵੇਲੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰ, ਸ਼੍ਰੀਸ਼ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਅਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖ ਕੇ—ਉਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 9

यद्ददाति हिरण्यानि दानानि विधिवन्नृप । तदनन्तफलं सर्वं सूर्यस्य ग्रहणे यथा

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਾਨ ਆਦਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੇ ਸਮੇਂ ਉਹ ਸਾਰਾ ਦਾਨ ਅਨੰਤ ਫਲ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 10

भूमिदानं धेनुदानं स्वर्णदानमनन्तकम् । वज्रदानमनन्तं च फलं प्राह शतक्रतुः

ਭੂਮੀਦਾਨ, ਧੇਨੁਦਾਨ ਅਤੇ ਸਵਰਨਦਾਨ ਅਨੰਤ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ (ਹੀਰਾ/ਰਤਨ) ਦਾ ਦਾਨ ਵੀ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਕਿਹਾ।

Verse 11

सोमो वै वस्त्रदानेन मौक्तिकानां च भार्गवः । सुवर्णस्य रविर्दानं धर्मराजो ह्यनन्तकम्

ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸੋਮ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੋਤੀਆਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਭਾਰਗਵ (ਸ਼ੁਕ੍ਰ) ਪ੍ਰਸੰਨ। ਸੁਵਰਨ ਦੇ ਦਾਨ ਲਈ ਰਵਿ (ਸੂਰਜ) ਦੇਵਤਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਧਰਮਰਾਜ (ਯਮ) ਅਨੰਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 12

देवतीर्थे तु यद्दानं श्रद्धायुक्तेन दीयते । तदनन्तफलं प्राह बृहस्पतिरुदारधीः

ਦੇਵਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦਾਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਦਾਰ ਬੁੱਧੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਅਨੰਤ ਫਲ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਹੈ।

Verse 13

देवतीर्थे भृगुक्षेत्रे सर्वतीर्थाधिक नृप । देवतीर्थे नरः स्नात्वा श्रीपतिं योऽनुपश्यति

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭ੍ਰਿਗੁ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਦੇਵਤੀਰਥ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ…

Verse 14

सोमग्रहे कुलशतं स समुद्धृत्य नाकभाक् । दानानि द्विजमुख्येभ्यो देवतीर्थे नराधिप

ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਚੰਦਰ-ਗ੍ਰਹਣ ਵੇਲੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਸੌ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਕੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਭਾਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ—ਦੇਵਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ।

Verse 15

यैर्दत्तानि नरैर्भोगभागिनः प्रेत्य चेह ते । देवतीर्थे विप्रभोज्यं हरिमुद्दिश्य यश्चरेत्

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਵੀ ਅਤੇ ਮਰਨੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਭਾਗੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਵਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਹਰਿ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਵੇ…

Verse 16

स सर्वाह्लादमाप्नोति स्वर्गलोके युधिष्ठिर । देवतीर्थे नरो नारी स्नात्वा नियतमानसौ

ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਨਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾਰੀ, ਨਿਯਤ ਮਨ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ…

Verse 17

उपोष्यैकादशीं भक्त्या पूजयेद्यः श्रियः पतिम् । रात्रौ जागरणं कृत्वा घृतेनोद्बोध्य दीपकम्

ਜੋ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖ ਕੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਪਤੀ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਰਣ ਕਰਕੇ ਘੀ ਨਾਲ ਦੀਵਾ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਕਰੇ…

Verse 18

द्वादश्यां प्रातरुत्थाय तथा वै नर्मदाजले । विप्रदाम्पत्यमभ्यर्च्य विधिवत्कुरुनन्दन

ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੰਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 19

वस्त्राभरणताम्बूलपुष्पधूपविलेपनैः । अक्षये विष्णुलोकेऽसौ मोदते चरितव्रतः

ਵਸਤ੍ਰ, ਆਭੂਸ਼ਣ, ਤਾਮਬੂਲ, ਪੁਸ਼ਪ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਲੇਪ ਆਦਿ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਵ੍ਰਤ-ਪਾਲਕ—ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਕੇ—ਅਖੰਡ ਵਿਸ਼ਣੁ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

Verse 20

यः सदैकादशीतिथौ स्नात्वोपोष्यार्चयेद्धरिम् । रात्रौ जागरणं कुर्याद्वेदशास्त्रविधानतः

ਜੋ ਹਰ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਪਵਾਸ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਰਿ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੇਦ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਗਰਣ ਕਰੇ—

Verse 21

धर्मराजकृतां पापां न स पश्यति यातनाम् । पञ्चरात्रविधानेन श्रीपतिं योऽर्चयिष्यति

ਜੋ ਪੰਚਰਾਤ੍ਰ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਧਰਮਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਪਾਪਾਂ ਲਈ ਨਿਯਤ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।

Verse 22

दीक्षामवाप्य विधिवद्वैष्णवीं पापनाशिनीम् । स्वर्गमोक्षप्रदां पुण्यां भोगदां वित्तदामथ

ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਦੀਕਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪੁੰਨਮਈ ਦੀਕਸ਼ਾ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਭੋਗ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਧਨ ਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 23

राज्यदां वा महाभाग पुत्रदां भाग्यदामथ । सुकलत्रप्रदां वापि विष्णोर्भक्तिप्रदामिति

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ! ਇਹ ਰਾਜ ਭੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਭਾਗ੍ਯ ਭੀ ਬਖ਼ਸ਼ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਉੱਤਮ ਪਤਨੀ ਭੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ—ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 24

तरिष्यति भवाम्भोधिं स नरः कुरुनन्दन । योऽर्चयिष्यति तत्रैव देवतीर्थे श्रियः पतिम्

ਹੇ ਕੁਰੂਨੰਦਨ! ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੇਵਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਤਰ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 25

विश्वरूपमथो सम्यङ्मूलश्रीपतिमेव वा । नारायणगिरिं वापि गृहे वैकादशीतिथौ

ਅਥਵਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਘਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਦੀ, ਜਾਂ ਮੂਲ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ ਦੀ, ਜਾਂ ਨਾਰਾਇਣਗਿਰੀ ਦੀ ਭੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Verse 26

भक्तिमाञ्छ्रद्धया युक्तः क्षीरैस्तीर्थोदकैरपि । सुसूक्ष्मैरहतैर्वस्त्रैर्महाकौशेयकैर्नृप

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੋ ਭਗਤਿ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਵੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁੱਖਮ ਨਵੇਂ/ਅਣਕਟੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ—ਮਹਾਨ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੌਸ਼ੇਯ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭੀ—ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 27

विचित्रैर्नेत्रजैर्वापि धूपैरगुरुचन्दनैः । गुग्गुलैर्घृतमिश्रैश्च नैवेद्यैर्विविधैरपि

ਅਗਰੂ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਧੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਭਿੰਨ ਸੁੰਦਰ ਧੂਪਾਂ ਨਾਲ ਵੀ; ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਗੁੱਗਲ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਦੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਭੀ (ਪੂਜਾ ਕਰੇ)।

Verse 28

पायसाद्यैर्मनुष्येन्द्र पयसा वा युधिष्ठिर । पिष्टदीपैः सुविमलैर्वर्धमानैर्मनोहरैः

ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ! ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਪਾਯਸ ਆਦਿ ਮਿੱਠੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰਮਲ ਪਿਸ਼ਟ-ਦੀਪਾਂ ਨਾਲ—ਵਧਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਮਨੋਹਰ—(ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ)।

Verse 29

पूजयित्वा नरो याति यथा तच्छृणु भारत । शङ्खी चक्री गदी पद्मी भूत्वासौ गरुडध्वजः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣ, ਹੇ ਭਾਰਤ! ਉਹ ਗਰੁੜ-ਧ੍ਵਜ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸੇਵਕ-ਸਰੂਪ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਪਦਮ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।

Verse 30

देवलोकानतिक्रम्य विष्णुलोकं प्रपद्यते । यस्तु वै परया भक्त्या श्रीपतेः पादपङ्कजम्

ਦੇਵਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘ ਕੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੁਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਪਰਮ ਭਗਤਿ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 31

चतुर्धाधिष्ठितं पश्येच्छ्रियं त्रैलोक्यमातरम् । नृत्यगीतविनोदेन मुच्यते पातकर्ध्रुवम्

ਉਹ ਚਤੁਰਵਿਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਤ੍ਰਿਲੋਕ-ਮਾਤਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅੱਗੇ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਤੇ ਗੀਤ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 32

नीराजने तु देवस्य प्रातर्मध्ये दिने तथा । सायं च नियतो नित्यं यः पश्येत्पूजयेद्धरिम्

ਪਰ ਦੇਵ ਦੇ ਨੀਰਾਜਨ ਵੇਲੇ—ਸਵੇਰੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ—ਜੋ ਨਿਯਮਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹਰੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਉਕਤ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 33

स तीर्त्वा ह्यापदं दुर्गां नैवार्तिं समवाप्नुयात् । आयुःश्रीवर्धनं पुंसां चक्षुषामपि पूरकम्

ਉਹ ਦੁਸ਼ਕਰ ਆਪਦਾ-ਰੂਪੀ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਤਰ ਕੇ ਕਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਇਹ (ਨੀਰਾਜਨ-ਪੂਜਾ) ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਆਯੁ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੀ ਪੂਰਨਤਾ (ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ) ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 34

उपपापहरं चैव सदा नीराजनं हरेः । तदा नीराजनाकाले यो हरेः पठति स्तवम्

ਹਰੀ ਦਾ ਨੀਰਾਜਨ ਸਦਾ ਹੀ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਨੀਰਾਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਹਰੀ ਦਾ ਸਤਵ (ਸਤੁਤੀ-ਗੀਤ) ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁੰਨ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 35

स धन्यो देवदेवस्य प्रसन्नेनान्तरात्मना । हरेर्नीराजनाशेषं पाणिभ्यां यः प्रयच्छति

ਉਹ ਧੰਨ ਹੈ—ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੇ ਨੀਰਾਜਨ ਦਾ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ (ਪਵਿੱਤਰ ਆਰਤੀ-ਪ੍ਰਸਾਦ) ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ ਕੇ ਲਗਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 36

संगृह्य चक्षुषी तेन योजयेन्मार्जयन्मुखम् । तिमिरादीनक्षिरोगान्नाशयेद्दीप्तिमन्मुखम्

ਉਸ ਨੀਰਾਜਨ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਅੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਾਏ ਅਤੇ ਮੁਖ ਨੂੰ ਪੋਂਛੇ; ਇਹ ਤਿਮਿਰ ਆਦਿ ਨੇਤਰ-ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੇਜਸਵੀ ਬਣਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 37

भवत्यशेषदुष्टानां नाशायालं नरोत्तम । दीपप्रज्वलनं यस्य नित्यमग्रे श्रियः पतेः

ਹੇ ਨਰੋਤਮ! ਜਿਸ ਦਾ ਦੀਵਾ ਨਿੱਤ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਪਤੀ (ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ) ਦੇ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਦੁਰਾਤਮ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰੱਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 38

स्नात्वा रेवाजले पुण्ये प्रदद्यादधिकं व्रती । सप्तद्वीपवती तेन ससागरवनापगा

ਪੁਣ੍ਯਮਈ ਰੇਵਾ-ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਭਗਤ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸੱਤ ਦੀਪਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ—ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਵਨਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਸਮੇਤ—ਮਾਨੋ ਪੂਜਿਤ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 39

प्रदक्षिणीकृता स्याद्वै धरणी शङ्करोऽब्रवीत् । इदं यः पठ्यमानं तु शृणुयात्पठतेऽपि वा

ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਇਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।’ ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਪਾਠ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਣੇ—ਜਾਂ ਆਪ ਵੀ ਪੜ੍ਹੇ—ਉਹ ਇਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 40

स्मरणं सोऽतसमये विपाप्मा प्राप्नुयाद्धरेः । इदं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं पितृगुणप्रियम्

ਅਣਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਕੇਵਲ ਇਸ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਆਯੁ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

Verse 41

माहात्म्यं श्रावयेद्विप्राञ्छ्रीपतेः श्राद्धकर्मणि । घृतेन मधुना तेन तर्पिताः स्युः पितामहाः

ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਘੀ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਤਰਪਣ ਵਾਂਗ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 195

अध्याय

ਅਧਿਆਇ — ਇਹ ‘ਅਧਿਆਇ’ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਠ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸੀਮਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।