Adhyaya 189

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र तीर्थं परमशोभनम् । उदीर्णो यत्र वाराहो ह्यभवद्धरणीधरः

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇੰਦਰ, ਉਸ ਪਰਮ ਸ਼ੋਭਨ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਰਾਹ (ਅਵਤਾਰ) ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਬਲੀ ਧਰਣੀਧਰ ਬਣਿਆ।

Verse 2

धन्वदंष्ट्रां करालाग्रां बिभ्रच्च पृथिवीमिमाम् । स एव पञ्चमः प्रोक्तो वाराहो मुक्तिदायकः

ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤਿੱਖੇ ਅਗਲੇ ਦੰਦ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਇਸੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਉਹੀ ਵਰਾਹ ਪ੍ਰਭੂ ‘ਪੰਜਵਾਂ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਮੁਕਤੀ ਦਾਤਾ ਵਰਾਹ-ਰੂਪ।

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । कथमुदीर्णरूपोऽभूद्वाराहो धरणीधरः । वाराहत्वं गतः केन पञ्चमः केन संज्ञितः

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਰਾਹ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ? ਕਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਵਰਾਹਤ੍ਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਕਿਉਂ ‘ਪੰਜਵਾਂ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੈ?”

Verse 4

मार्कण्डेय उवाच । आदिकल्पे पुरा राजन्क्षीरोदे भगवान् हरिः । शेते स भोगिशयने योगनिद्राविमोहितः

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਆਦਿ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਖੀਰਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਹਰਿ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਦੀ ਸ਼ਯਿਆ ਉੱਤੇ ਲੇਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਯੋਗਨਿਦਰਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ।”

Verse 5

बभूव नृपतिश्रेष्ठ गत्वा वै देवसंनिधौ । अवोचद्भारखिन्नाहं गमिष्यामि रसातलम्

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਤਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, (ਧਰਤੀ) ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਗਈ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਭਾਰ ਨਾਲ ਥੱਕ ਗਈ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਰਸਾਤਲ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੀ।”

Verse 6

दृष्ट्वा देवाः समुद्विग्ना गता यत्र जनार्दनः । तुष्टुवुर्वाग्भिरिष्टाभिः केशवं जगत्पतिम्

ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤਾ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਜਿੱਥੇ ਜਨਾਰਦਨ ਸਨ ਉੱਥੇ ਗਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯ ਸਤੁਤੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ, ਜਗਤਪਤੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।

Verse 7

देवा ऊचुः । नमो नमस्ते देवेश सुरार्तिहर सर्वग । विश्वमूर्ते नमस्तुभ्यं त्राहि सर्वान्महद्भयात्

ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਮੋ ਨਮਸਤੇ, ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼! ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਰਣ ਵਾਲੇ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ! ਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰਤੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਮਹਾਂ ਭਯ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ।

Verse 8

इत्युक्तो दैवतैर्देवो ह्युवाच किमुपस्थितम् । कार्यं वदध्वं मे देवा यत्कृत्यं मा चिरं कृथाः

ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ? ਹੇ ਦੇਵੋ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਹੈ; ਜੋ ਕਰਤਵ੍ਯ ਹੈ ਉਹ ਕਹਿਣ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ।”

Verse 9

देवा ऊचुः । धरा धरित्री भूतानां भारोद्विग्ना निमज्जति । तामुद्धर हृषीकेश लोकान्संस्थापय स्थितौ

ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਧਰਾ—ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਧਾਰਣਹਾਰ ਧਰਿਤ੍ਰੀ—ਭਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਸਥਿਰਤਾ ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।”

Verse 10

एवमुक्तः सुरैः सर्वैः केशवः परमेश्वरः । वाराहं रूपमास्थाय सर्वयज्ञमयं विभुः

ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਉਸ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਨੇ—ਜੋ ਹਰ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ—ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 11

दंष्ट्राकरालं पिङ्गाक्षं समाकुञ्चितमूर्धजम् । कृत्वाऽनन्तं पादपीठं दंष्ट्राग्रेणोद्धरन्भुवम्

ਭਿਆਨਕ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਪਿੰਗਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਰੋਮ ਖੜੇ ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ—ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਆਸਨ ਬਣਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾ ਦੀ ਨੋਕ ‘ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

Verse 12

सपर्वतवनामुर्वीं समुद्रपरिमेखलाम् । उद्धृत्य भगवान् विष्णुरुदीर्णः समजायत

ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਵਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਮੁੰਦਰ-ਘੇਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਉੱਚੇ ਉਠ ਖੜੇ ਹੋਏ।

Verse 13

दर्शयन्पञ्चधात्मानमुत्तरे नर्मदातटे । तथाद्यं कोरलायां तु द्वितीयं योधनीपुरे

ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾ ਕੋਰਲਾ ਵਿੱਚ, ਦੂਜਾ ਯੋਧਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ।

Verse 14

जयक्षेत्राभिधाने तु जयेति परिकीर्तितम् । असुरान्मोहयल्लिङ्गस्तृतीयः परिकीर्तितः

ਜਯਖੇਤਰ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ‘ਜਯਾ’ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲਿੰਗ ਤੀਜਾ ਰੂਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 15

पावनाय जगद्धेतोः स्थितो यस्माच्छशिप्रभः । अतस्तु नृपशार्दूल श्वेत इत्याभिधीयते

ਜਗਤ ਦੇ ਹੇਤੂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪਾਵਨਤਾ ਲਈ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਉਹ ‘ਸ਼ਵੇਤ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 16

उद्धृत्य जगतां देवीमुदीर्णो भृगुकच्छके । ततः पञ्चम उदीर्णो वराह इति संज्ञितः

ਜਗਤਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਠਾ ਕੇ, ਉਹ ਭ੍ਰਿਗੁਕੱਛਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਉਭਰਿਆ। ਤਦ ਪੰਜਵਾਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ‘ਵਰਾਹ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।

Verse 17

इति पञ्चवराहास्ते कथितः पाण्डुनन्दन । युगपद्दर्शनं चैषां ब्रह्महत्यां व्यपोहति

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਂਡੁ-ਨੰਦਨ, ਇਹ ਪੰਜ ਵਰਾਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠਾ ਦਰਸ਼ਨ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 18

ज्येष्ठे मासि सिते पक्ष एकादश्यां विशेषतः । गत्वा ह्यादिवराहं तु सम्प्राप्ते दशमीदिने

ਜ੍ਯੇਸ਼ਠ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ—ਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ—ਆਦਿ-ਵਰਾਹ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 19

हविष्यमन्नं भुञ्जीयाल्लघुसायं गते रवौ । रात्रौ जागरणं कुर्याद्वाराहे ह्यादिसंज्ञके

ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ‘ਤੇ ਹਵਿਸ਼੍ਯ ਦਾ ਹਲਕਾ ਭੋਜਨ ਕਰੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਦਿ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਾਹ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰਣ ਕਰੇ।

Verse 20

ततः प्रभाते ह्युषसि संस्नात्वा नर्मदाजले । संतर्प्य पितृदेवांश्च तिलैर्यवविमिश्रितैः

ਫਿਰ ਸਵੇਰ ਦੀ ਉਸ਼ਾ ਵੇਲੇ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਜੌ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰੇ।

Verse 21

धेनुं दद्याद्द्विजे योग्ये सर्वाभरणभूषिताम् । निर्ममो निरहङ्कारो दानं दद्याद्द्विजातये

ਯੋਗ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜ ਨੂੰ ਸਭ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਧੇਨੁ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ।

Verse 22

गत्वा सम्पूजयेद्देवं वाराहं ह्यादिसंज्ञितम् । अनेन विधिना पूज्य पश्चाद्गच्छेज्जयं त्वरन्

ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਆਦਿ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪ੍ਰਭੂ ਵਰਾਹ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਰਨ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਨ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਤੁਰੰਤ ‘ਜਯਾ’ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।

Verse 23

त्वरितं तु जयं गत्वा पूर्वकं विधिमाचरेत् । अश्वं दद्याद्द्विजाग्र्याय जयपूर्वाभिनिर्गतम्

ਜਯਾ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਧਾਨ ਕਰੇ। ਜਯਾ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਘੋੜਾ ਕਿਸੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰੇ।

Verse 24

लिङ्गे चैव तिला देयाः श्वेते हिरण्यमेव च । उदीर्णे च भुवं दद्यात्पूर्वकं विधिमाचरेत्

ਲਿੰਗ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤਿਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਸੋਨਾ ਵੀ। ਉਦੀਰਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮੀ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਧਾਨ ਹੀ ਅਚਰੇ।

Verse 25

अनस्तमित आदित्ये वराहान्पञ्च पश्यतः । यत्फलं लभते पार्थ तदिहैकमनाः शृणु

ਹੇ ਪૃਥਾ-ਪੁੱਤਰ! ਅਸਤ ਨਾ ਹੋ ਰਹੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵੇਲੇ ਪੰਜ ਵਰਾਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

Verse 26

ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमः । एभिस्तु सह संयोगो विश्वस्तानां च वञ्चनम्

ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ, ਮਦਿਰਾ-ਪਾਨ, ਚੋਰੀ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਗਮਨ—ਇਹ ਪਾਪ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਠੱਗਣਾ ਵੀ ਘੋਰ ਅਪਰਾਧ ਹੈ।

Verse 27

स्वसृदुहितृभगिनीकुलदारोपबृंहणम् । आ जन्ममरणाद्यावत्पापं भरतसत्तम

ਭੈਣ, ਧੀ, ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਅਨੈਤਿਕ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਦਾ ਪਾਪ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਰਤਵੰਸ਼ੀ।

Verse 28

तीर्थपञ्चकपूतस्य वैष्णवस्य विशेषतः । युगपच्चविनश्येत तूलराशिरिवानलात्

ਪੰਜ ਤੀਰਥਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲਈ, ਇਹ ਪਾਪ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰੂੰ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 29

नारायणानुस्मरणाज्जपध्यानाद्विशेषतः । विप्रणश्यन्ति पापानि गिरिकूटसमान्यपि

ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਿਮਰਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਾਪ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 30

दृष्ट्वा पञ्च वराहान्वै पौरुषे महति स्थितः । आप्लवन्नर्मदातोये श्राद्धं कृत्वा यथाविधि

ਪੰਜ ਵਰਾਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹਿ ਕੇ, ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰੋ।

Verse 31

उदयास्तमनादर्वाग्यः पश्येल्लोटणेश्वरम् । कलेवरविमुक्तः स इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

ਜੋ ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੋਟਣੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਵਚਨ ਹੈ।

Verse 32

मुक्तिं प्रयाति सहसा दुष्प्रापां परमेश्वरीम् । पौरुषे क्रियमाणेऽपि न सिद्धिर्जायते यदि

ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਦੁਰਲਭ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਹੈ—ਜੇ ਪੌਰੁਸ਼ ਕਰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਦ ਵੀ ਸਧਾਰਣ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਨਾ ਉਪਜੇ।

Verse 33

ब्रुवन्ति स्वर्गगमनमपि पापान्वितस्य च । यत्र तत्र गतस्यैव भवेत्पञ्चवराहकी

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਪੀ ਵੀ ਸਵਰਗ-ਗਮਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ—ਜਿੱਥੋਂ ਵੀ ਆਇਆ ਹੋਵੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਚ-ਵਰਾਹ ਤੀਰਥ/ਵਿਧੀ ਦਾ ਪੁੰਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਉਪਜਦਾ ਹੈ।

Verse 34

ज्येष्ठस्यैकादशीतिथौ ध्रुवं तत्र वसेन्नरः । आदिं जयं तथा श्वेतं लिङ्गमुदीर्णमेव च

ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉੱਥੇ ਵੱਸੇ; ਅਤੇ ਆਦਿ, ਜਯ, ਸ਼੍ਵੇਤ ਅਤੇ ਉਦੀਰਣ ਨਾਮਕ ਲਿੰਗਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ-ਪੂਜਨ ਕਰੇ।

Verse 35

आश्रित्य तस्या द्रष्टव्या वराहास्तु यतस्ततः । ज्येष्ठस्यैकादशीतिथौ विष्णुना प्रभुविष्णुना

ਉੱਥੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਰਾਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੇਠ ਦੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਣੂ—ਸਰਵਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ—ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 36

वाराहं रूपमास्थाय उद्धृता धरणी विभो । पुण्यात्पुण्यतमा तेन ह्यशेषाघौघनाशिनी

ਹੇ ਵਿਭੂ ਪ੍ਰਭੂ! ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤੀਰਥ/ਪੁੰਨ ਸਭ ਪੁੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 37

दृष्ट्वा पञ्चवराहान्वै क्रोडमुदीर्णरूपिणम् । पूजयित्वा विधानेन पश्चाज्जागरणं चरेत्

ਪੰਜ ਵਰਾਹਾਂ ਨੂੰ—ਉੱਚੇ ਵਰਾਹ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ—ਦੇਖ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਫਿਰ ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗਰਣ ਕਰੇ।

Verse 38

सपञ्चवर्तिकान् दीपान् घृतेनोज्ज्वाल्य भक्तितः । पुराणश्रवणैर्नृत्यैर्गीतवाद्यैः सुमङ्गलैः

ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਘਿਉ ਦੇ ਪੰਜ ਬੱਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾ ਕੇ, ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨ, ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ, ਅਤੇ ਸੁਮੰਗਲ ਗੀਤ-ਵਾਦਯਾਂ ਨਾਲ (ਜਾਗਰਣ) ਕਰੇ।

Verse 39

वेदजाप्यैः पवित्रैश्च क्षपयित्वा च शर्वरीम् । यत्पुण्यं लभते मर्त्यो ह्याजमीढ शृणुष्व तत्

ਹੇ ਆਜਮੀਢ, ਸੁਣੋ: ਵੇਦ-ਜਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਪਾਂ ਨਾਲ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ ਮਰਤ੍ਯ ਜੋ ਪੁੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।

Verse 40

रेवाजलं पुण्यतमं पृथिव्यां तथा च देवो जगतां पतिर्हरिः । एकादशी पापहरा नरेन्द्र बह्वायासैर्लभ्यते मानवानाम्

ਰੇਵਾ ਦਾ ਜਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਅਤੇ ਹਰੀ, ਜਗਤਾਂ ਦਾ ਪਤੀ, ਦੇਵਤੁਲ੍ਯ ਹੈ। ਹੇ ਨਰੇਂਦ੍ਰ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਪਾਪਹਰ ਹੈ—ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 41

एकैकशो ब्रह्महत्यादिकानि शक्तानि हन्तुं पापसङ्घानि राजन् । नैते सर्वे युगपद्वै समेता हन्तुं शक्ताः किं न तद्ब्रूहि राजन्

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਆਦਿ ਪਾਪ-ਸੰਘ ਹਰ ਇੱਕ ਅਲੱਗ ਅਲੱਗ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਵੀ ਇਕ ਸਮੇਂ ਆ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਵੀ (ਉਸ ਧਰਮ-ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ ਨੂੰ) ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ—ਦੱਸੋ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ?

Verse 42

यथेदमुक्तं तव धर्मसूनो श्रुतं च यच्छङ्कराच्चन्द्रमौलेः । श्रुत्वेदमिच्छन्मुच्यते सर्वपापैः पठन्पदं याति हि वृत्रशत्रोः

ਹੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬਚਨ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮੌਲੀ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵੈਰੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 189

अध्याय

ਅਧਿਆਇ (ਅਧਿਆਇ-ਸਿਰਲੇਖ/ਅੰਤ-ਚਿੰਨ੍ਹ)।