Adhyaya 178

Verse 1

। श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्तु राजेन्द्र गङ्गावाहकमुत्तमम् । नर्मदायां महापुण्यं भृगुतीर्थसमीपतः

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇੰਦਰ, ਗੰਗਾਵਾਹਕ ਨਾਮਕ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਓ; ਨਰਮਦਾ ਉੱਤੇ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯ, ਭ੍ਰਿਗੁ-ਤੀਰਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 2

तत्र गङ्गा महापुण्या चचार विपुलं तपः । पुरा वर्षशतं साग्रं परमं व्रतमास्थिता

ਉੱਥੇ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਮਈ ਗੰਗਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ; ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਿਆ।

Verse 3

ध्यात्वा देवं जगद्योनिं नारायणमकल्मषम् । आत्मानं परमं धाम सरित्सा जगतीपते

ਜਗਤ-ਯੋਨੀ, ਨਿਰਮਲ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਮ ਧਾਮ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਹ ਸਰਿਤਾ ਜਗਤੀਪਤੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

Verse 4

ततो जनार्दनो देव आगत्येदमुवाच ह

ਤਦੋਂ ਦੇਵ ਜਨਾਰਦਨ ਆਏ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ।

Verse 5

विष्णुरुवाच । तपसा तव तुष्टोऽहं मत्पादाम्बुजसम्भवे । मत्तः किमिच्छसे देवि ब्रूहि किं करवाणि ते

ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਦੇਵੀ। ਦੱਸ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ? ਬੋਲ—ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?

Verse 6

गङ्गोवाच । त्वत्पादकमलाद्भ्रष्टा गङ्गा सहचरा विभो । यदृच्छया त्रिलोकेश वन्द्यमाना दिवौकसैः

ਗੰਗਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਭੋ, ਮੈਂ ਗੰਗਾ—ਤੇਰੀ ਸਹਚਰੀ—ਤੇਰੇ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜ ਕੇ ਯਦ੍ਰਿਚ্ছਾ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ ਪਈ ਹਾਂ, ਹੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕੇਸ਼, ਦੇਵਲੋਕ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੰਦਿਤ।

Verse 7

नृपो भगीरथस्तस्मात्तपः कृत्वा सुदुष्करम् । समाराध्य जगन्नाथं शङ्करं लोकशङ्करम्

ਇਸ ਲਈ ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥ ਨੇ ਅਤਿ ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਕੇ, ਜਗਤਨਾਥ ਸ਼ੰਕਰ—ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ—ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 8

अवतारयामास हि मां पृथिव्यां धरणीधर । मया वै युवयोर्वाक्यादवतारः कृतो भुवि

ਉਸ ਨੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਾਰਿਆ, ਹੇ ਧਰਣੀਧਰ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰਾ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ ਅਵਤਾਰ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ।

Verse 9

वैष्णवीमिति मां मत्वा जनः सर्वाप्लुतो मयि । ये वै ब्रह्मणो लोके ये च वै गुरुतल्पगाः

ਮੈਨੂੰ ‘ਵੈਸ਼ਣਵੀ’ ਸਮਝ ਕੇ ਲੋਕ ਸਭ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲਾਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆਰੇ ਵੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਯਿਆ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ।

Verse 10

त्यागिनः पितृमातृभ्यां ये च स्वर्णहरा नराः । गोघ्ना ये मनुजा लोके तथा ये प्राणिहिंसकाः

ਜੋ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੋਨਾ ਚੁਰਾਉਣ; ਜੋ ਗੋਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ—ਇਹ ਸਭ ਵੀ ਮੇਰੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 11

अगम्यागामिनो ये च ह्यभक्ष्यस्य च भक्षकाः । ये चानृतप्रवक्तारो ये च विश्वासघातकाः

ਜੋ ਅਗਮ੍ਯ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਅਭੱਖ੍ਯ ਨੂੰ ਭੱਖਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਮੰਨ ਕੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Verse 12

देवब्राह्मणवित्तानां हर्तारो ये नराधमाः । देवब्रह्मगुरुस्त्रीणां ये च निन्दाकरा नराः

ਜੋ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਅਰਪਿਤ ਧਨ ਨੂੰ ਹੜਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਵਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਪਾਪੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 13

ब्रह्मशापप्रदग्धा ये ये चैवात्महनो द्विजाः । भ्रष्टानशनसंन्यासनियतव्रतचारिणः

ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਦਗਧ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਦ੍ਵਿਜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਉਪਵਾਸ, ਸੰਨਿਆਸ ਅਤੇ ਨਿਯਤ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਤੋਂ ਭ੍ਰਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ—ਉਹ ਸਭ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸਮੇਟੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 14

तथैवापेयपेयाश्च ये च स्वगुरुनिन्दकाः । निषेधका ये दानानां पात्रदानपराङ्मुखाः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਅਪੇਯ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਦਾਨ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਯੋਗ ਪਾਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਮੁੰਹ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਭ ਵੀ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

Verse 15

ऋतुघ्ना ये स्वपत्नीनां पित्रोः सेहपरा न हि । बान्धवेषु च दीनेषु करुणा यस्य नास्ति वै

ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਯੋਗ ਰਿਤੁ-ਕਾਲ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸਨੇਹ ਤੇ ਸੇਵਾ-ਭਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਬੰਧੂਆਂ ਤੇ ਅਸਹਾਇਆਂ ਲਈ ਕਰੁਣਾ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਵੀ (ਇਸ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ) ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 16

क्षेत्रसेतुविभेदी च पूर्वमार्गप्रलोपकः । नास्तिकः शास्त्रहीनस्तु विप्रः सन्ध्याविवर्जितः

ਖੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੇ ਮੇੜਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ, ਪੁਰਾਤਨ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਨਾਸਤਿਕ, ਸ਼ਾਸਤਰ-ਹੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੰਧਿਆ-ਵੰਦਨ ਛੱਡ ਦੇਵੇ—(ਸਭ) ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

Verse 17

अहुताशी ह्यसंतुष्टः सर्वाशी सर्वविक्रयी । कदर्या नास्तिकाः क्रूराः कृतघ्ना ये द्विजायः

ਜੋ ਹਵਨ-ਅਰਪਣ ਬਿਨਾ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੰਜੂਸ, ਨਾਸਤਿਕ, ਕਠੋਰ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਹਨ—ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਦ੍ਵਿਜ ਪਤਿਤ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 18

पैशुन्या रसविक्रेयाः सर्वकालविनाकृताः । स्वगोत्रां परगोत्रां वा ये भुञ्जन्ति द्विजाधमाः

ਚੁਗ਼ਲਖੋਰ, ਰਸਾਂ/ਵਿਲਾਸ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਨੀਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੋਤ੍ਰ ਜਾਂ ਪਰਾਏ ਗੋਤ੍ਰ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਭੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ—(ਸਭ) ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 19

ते मां प्राप्य विमुच्यन्ते पापसङ्घैः सुसंचितैः । तत्पापक्षारतप्ताया न शर्म मम विद्यते

ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।

Verse 20

तथा कुरु जगन्नाथ यथाहं शर्म चाप्नुयाम् । एवमुक्तस्तु देवेशस्तुष्टः प्रोवाच जाह्नवीम्

“ਹੇ ਜਗਤਨਾਥ, ਐਸਾ ਕਰ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ।” ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਜਾਹਨਵੀ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।

Verse 21

विष्णुरुवाच । अहमत्र वसिष्यामि गङ्गाधरसहायवान् । प्रविशस्व सदा रेवां त्वमत्रैव च मूर्तिना

ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਵੱਸਾਂਗਾ, ਗੰਗਾਧਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ। ਤੂੰ ਸਦਾ ਰੇਵਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਸਾਕਾਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਟਿਕੀ ਰਹੁ।”

Verse 22

मम पादतलं प्राप्य वह त्रिपथगामिनि । यदा बहूदककाले नर्मदाजलसंभृता

“ਹੇ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਮਿਨੀ ਨਦੀਏ, ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਹਿ। ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ, ਤੂੰ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਂਗੀ।”

Verse 23

प्रावृट्कालं समासाद्य भविष्यति जलाकुला । प्लाव्योभयतटं देवी प्राप्य मामुत्तरस्थितम्

“ਵਰਖਾ ਰੁੱਤ ਆਉਣ ਤੇ ਉਹ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਦੋਵੇਂ ਕੰਢਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲ ਨਾਲ ਡੁਬੋ ਦੇਵੇਗੀ।”

Verse 24

प्लावयिष्यति तोयेन यदा शङ्खं करे स्थितम् । तदा पर्वशतोद्युक्तं वैष्णवं पर्वसंज्ञितम्

“ਜਦੋਂ ਉਹ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਜਲ ਨਾਲ ਡੁਬੋ ਦੇਵੇਗੀ, ਤਦ ਉਹ ਸਮਾਂ ‘ਵੈਸ਼ਣਵ ਵਰਤ’ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ—ਸੌ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ।”

Verse 25

न तेन सदृशं किंचिद्व्यतीपातादिसंक्रमम् । अयने द्वे च न तथा पुण्यात्पुण्यतरं यथा

ਵ੍ਯਤੀਪਾਤ ਆਦਿ ਜਿਹੇ ਕੋਈ ਵੀ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਸੰਕ੍ਰਮਣ, ਨਾਂ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਅਯਨ (ਉੱਤਰਾਯਣ-ਦੱਖਣਾਯਣ), ਇਸ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਾਂ ਸਧਾਰਣ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਅਧਿਕ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਹੈ।

Verse 26

तस्मिन्पर्वणि देवेशि शङ्खं संस्पृश्य मानवः । स्नानमाचरते तोये मिश्रे गाङ्गेयनार्मदे

ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼ੀ! ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਵਣੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੰਖ ਨੂੰ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਧਾਰਾ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਜਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰੇ।

Verse 27

पुण्यं त्वशेषपुण्यानां मङ्गलानां च मङ्गलम् । विष्णुना विधृतो येन तस्माच्छान्तिः प्रचक्रमे

ਇਹ ਸਭ ਪੁੰਨਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਹੈ, ਸਭ ਮੰਗਲਾਂ ਦਾ ਮੰਗਲ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਧਾਰਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 28

तत्रान्तं पापसङ्घस्य ध्रुवमाप्नोति मानवः । शङ्खोद्धारे नरः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः

ਉੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਦਾ ਅੰਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੰਖੋੱਧਾਰ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਨਰ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ (ਜਲਾਂਜਲੀ) ਦੇਵੇ।

Verse 29

तृप्तास्ते द्वादशाब्दानि सिद्धिं च सार्वकामिकीम् । गङ्गावहे तु यः श्राद्धं शङ्खोद्धारे प्रदास्यति

ਉਹ (ਪਿਤਰ) ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਇੱਛਿਤ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਗੰਗਾ-ਵਾਹੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖੋੱਧਾਰ ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 30

तेन पिण्डप्रदानेन नृत्यन्ति पितरस्तथा । शङ्खोद्धारे नरः स्नात्वा पूजयेद्बलकेशवौ

ਉਸ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਨੱਚਦੇ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੰਖੋੱਧਾਰ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਬਲ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 31

रात्रौ जागरणं कृत्वा शुद्धो भवति जाह्नवि । यत्त्वं लोककृतं कर्म मन्यसे भुवि दुःसहम्

ਹੇ ਜਾਹਨਵੀ (ਗੰਗਾ), ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਰਣ ਕਰ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਰਮ ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੁੱਖਸਹ ਮੰਨਦੀ ਹੈਂ…

Verse 32

तस्मिन्पर्वणि तत्सर्वं तत्र स्नात्वा व्यपोहय । एवमुक्त्वा नरश्रेष्ठ विष्णुश्चान्तरधीयत

ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪర్వਣੀ ਦੇ ਦਿਨ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਸਭ (ਪਾਪ-ਮਲਿਨਤਾ) ਧੋ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 33

तदाप्रभृति तत्तीर्थं गङ्गावाहकमुत्तमम् । ब्रह्माद्यैरृषिभिस्तात पारम्पर्यक्रमागतैः

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ-ਘਾਟ ‘ਗੰਗਾਵਾਹਕ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

Verse 34

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा भक्तिभावेन भारत । गङ्गातीर्थे तु स स्नातः समस्तेषु न संशयः

ਹੇ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਭਕਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 35

तत्र तीर्थे मृतानां तु नराणां भावितात्मनाम् । अनिवर्तिका गतिस्तेषां विष्णुलोकात्कदाचन

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਸੰਯਮੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਅਨਿਵਰਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਣੁਲੋਕ ਤੋਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।