Adhyaya 169

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्परं तीर्थं पुण्यं पापप्रणाशनम् । माण्डव्यो यत्र संसिद्ध ऋषिर्नारायणस्तथा

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਰਮ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਪੁੰਨਮਯ ਅਤੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ—ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮਾਂਡਵ੍ਯ ਨੇ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਵੀ।

Verse 2

नारायणेन शुश्रूषा शूलस्थेन कृता पुरा । तत्र स्नात्वा महाराज मुच्यते पापकञ्चुकात्

ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਯਣ ਨੇ ਸ਼ੂਲ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸੇਵਾ-ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਥਾਂ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਦੇ ਕਵਚ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । आश्चर्यमेतल्लोकेषु यत्त्वया कथितं मुने । न दृष्टं न श्रुतं तात शूलस्थेन तपः कृतम्

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਹੇ ਤਾਤ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਸ਼ੂਲ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

Verse 4

एतत्सर्वं कथय मे ऋषिभिः सहितस्य वै । अस्य तीर्थस्य माहात्म्यं माण्डव्यस्य कुतूहलात्

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਜਦ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਹਾਂ—ਮਾਣਡਵ੍ਯ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ ਕੌਤੂਹਲ ਕਰਕੇ।

Verse 5

श्रीमार्कण्डेय उवाच । शृणु राजन्यथावृत्तपुरा त्रेतायुगे क्षितौ । लोकपालोपमो राजा देवपन्नो महामतिः

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ—ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ। ਲੋਕਪਾਲ ਵਰਗਾ ਇੱਕ ਮਹਾਮਤੀ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵਪੰਨ ਸੀ।

Verse 6

धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च यज्वा दानरतः सदा । प्रजा ररक्ष यत्नेन पिता पुत्रानिवौरसान्

ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਜ੍ਞ ਸੀ, ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ, ਸਦਾ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਰਤ। ਉਸ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਜਾਇਜ਼ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 7

दात्यायनी प्रिया भार्या तस्य राज्ञो वशानुगा । हारनूपुरघोषेण झङ्काररवनादिता

ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯ ਭਾਰਿਆ ਦਾਤ੍ਯਾਯਨੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨੂਪੁਰਾਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਗੂੰਜਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

Verse 8

परस्परं तयोः प्रीतिर्वर्धतेऽनुदिनं नृप । वंशस्तम्बे स्थितो राजा संशास्ति पृथिवीमिमाम्

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ! ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਪ੍ਰੀਤਿ ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਵਧਦੀ ਗਈ। ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਤੰਭ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਾ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦਾ ਸੁਚੱਜਾ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 9

हस्त्यश्वरथसम्पूर्णां धनवाहनसंयुताम् । अलंकृतो गुणैः सर्वैरनपत्यो महीपतिः

ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੈਨਾ, ਧਨ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਹ ਧਰਤੀਪਤੀ ਸੀ। ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਰਾਜਾ ਨਿਸੰਤਾਨ ਰਿਹਾ।

Verse 10

दुःखेन महताविष्टः संतप्तः सन्ततिं विना । स्नानहोमरतो नित्यं द्वादशाब्दानि भारत

ਹੇ ਭਾਰਤ! ਸੰਤਾਨ ਬਿਨਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਸ਼ੋਕ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਤਪਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਨਿੱਤ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹਿ ਕੇ ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਅਡੋਲ ਟਿਕਿਆ।

Verse 11

व्रतोपवासनियमैः पत्नीभिः सह तस्थिवान् । आराधयद्भगवतीं चामुण्डां मुण्डमर्दिनीम्

ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਰਾਣੀਆਂ ਸਮੇਤ ਵਰਤ, ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਭਗਵਤੀ ਚਾਮੁੰਡਾ—ਮੁੰਡ-ਮਰਦਿਨੀ—ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

Verse 12

स्तोत्रैरनेकैर्भक्त्या च पूजाविधिसमाधिना । जय वाराहि चामुण्डे जय देवि त्रिलोचने

ਅਨੇਕ ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ, ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਇਕਾਗ੍ਰ ਸਮਾਧੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ: “ਜੈ ਵਾਰਾਹੀ! ਜੈ ਚਾਮੁੰਡੇ! ਜੈ ਦੇਵੀ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨੇ!”

Verse 13

ब्राह्मि रौद्रि च कौमारि कात्यायनि नमोऽस्तु ते । प्रचण्डे भैरवे रौद्रि योगिन्याकाशगामिनि

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਹੇ ਰੌਦ੍ਰੀ, ਹੇ ਕੌਮਾਰੀ, ਹੇ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨੀ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਪ੍ਰਚੰਡੇ, ਹੇ ਭੈਰਵੀ, ਹੇ ਰੌਦ੍ਰੀ—ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਯੋਗਿਨੀ!

Verse 14

नास्ति किंचित्त्वया हीनं त्रैलोक्ये सचराचरे । राज्ञा स्तुता च संतुष्टा देवी वचनमब्रवीत्

ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ—ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ—ਕੋਈ ਭੀ ਵਸਤੂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀਨ ਨਹੀਂ। ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤੁਤੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 15

वरयस्व यथाकामं यस्ते मनसि वर्तते । आराधिता त्वया भक्त्या तुष्टा दास्यामि ते वरम्

ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹੀ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ। ਤੇਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਆਰਾਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿਆਂਗੀ।

Verse 16

देवपन्न उवाच । यदि तुष्टासि देवेशि वरार्हो यदि वाप्यहम् । पुत्रसन्तानरहितं संतप्तं मां समुद्धर

ਦੇਵਪੰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਂ ਵਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੁਖੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਪਤੋਂ ਉੱਧਾਰ।

Verse 17

सन्तानं नय मे वृद्धिं गोत्ररक्षां कुरुष्व मे । अपुत्रिणां गृहाणीह श्मशानसदृशानि हि

ਮੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦੇ; ਮੇਰੇ ਗੋਤ੍ਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਨਿਸੰਤਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 18

पितरस्तस्य नाश्नन्ति देवता ऋषिभिः सह । क्रियमाणेऽप्यहरहः श्राद्धे मत्पितरः सदा

ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਭੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਨਾਂ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ; ਭਾਵੇਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 19

दर्शयन्ति सदात्मानं स्वप्ने क्षुत्पीडितं मम । इति राज्ञो वचः श्रुत्वा देवी ध्यानमुपागता

ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਮੁੜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਭੁੱਖ ਦੀ ਪੀੜ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਈ।

Verse 20

दिव्येन चक्षुषा दृष्टं त्रैलोक्यं सचराचरम् । प्रसन्नवदना देवी राजानमिदमब्रवीत्

ਦੇਵੀ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ—ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ ਸਭ—ਵੇਖ ਲਏ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 21

सन्तानं नास्ति ते राजंस्त्रैलोक्ये सचराचरे । यजस्व यज्ञपुरुषमपत्यं नास्ति तेऽन्यथा

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ—ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਅਚਲਾਂ ਵਿੱਚ—ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੰਤਾਨ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਯਜ್ಞਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 22

मया दृष्टं महीपाल त्रैलोक्यं दिव्यचक्षुषा । एवमुक्त्वा गता देवी राजा स्वगृहमागमत्

ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਵੇਖ ਲਏ ਹਨ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਵੀ ਚਲੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।

Verse 23

इयाज यज्ञपुरुषं संजाता कन्यका ततः । तेजस्विनी रूपवती सर्वलोकमनोहरा

ਉਸ ਨੇ ਯਜ್ಞ-ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਤਦ ਇੱਕ ਧੀ ਜਨਮੀ। ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ, ਰੂਪਵਤੀ ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।

Verse 24

देवगन्धर्वलोकेऽपि तादृशी नास्ति कामिनी । तस्या नाम कृतं पित्रा हर्षात्कामप्रमोदिनी

ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਕਾਮਿਨੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਕਾਮ-ਪ੍ਰਮੋਦਿਨੀ’ ਰੱਖਿਆ—ਜੋ ਕਾਮਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ।

Verse 25

ततः कालेन ववृधे रूपेणास्तम्भयज्जगत् । हंसलीलागतिः सुभ्रूः स्तनभारावनामिता

ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉਹ ਵਧੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਅਚੰਭਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਹੰਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਵਰਗੀ ਸੁਗੰਧੀ ਸੀ; ਭੌਂਹਾਂ ਸੁੰਦਰ; ਅਤੇ ਸਤਨਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਝੁਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।

Verse 26

रक्तमाल्याम्बरधरा कुण्डलाभरणोज्ज्वला । दिव्यानुलेपनवती सखीभिः सा सुरक्षिता

ਉਹ ਲਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ, ਕੁੰਡਲਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਸੀ। ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧੀਲੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਉਹ ਸਖੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

Verse 27

कुचमध्यगतो हारो विद्युन्मालेव राजते । भ्रमराञ्चितकेशी सा बिम्बोष्ठी चारुहासिनी

ਉਸ ਦੇ ਸਤਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹਾਰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਕੇਸ ਭੌਰਿਆਂ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ; ਹੋਠ ਬਿੰਬ ਫਲ ਵਰਗੇ; ਅਤੇ ਹਾਸਾ ਮਨਮੋਹਕ ਸੀ।

Verse 28

कर्णान्तप्राप्तनेत्राभ्यां पिबन्तीवाथ कामिनः । चन्द्रताम्बूलसौरभ्यैराकर्षन्तीव मन्मथम्

ਕੰਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਪੀ ਲੈਂਦੀ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ-ਸਮ ਤਾਮਬੂਲ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਮਦਨ (ਮਨਮਥ) ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਓਰ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੋਵੇ।

Verse 29

कम्बुग्रीवा चारुमध्या ताम्रपादाङ्गुलीनखा । निम्ननाभिः सुजघना रम्भोरू सुदती शुभा

ਉਸ ਦੀ ਗਰਦਨ ਸ਼ੰਖ ਵਰਗੀ, ਕਮਰ ਸੁਹਾਵਣੀ ਪਤਲੀ; ਪੈਰ, ਉਂਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਨਖ ਤਾਂਬੇ-ਲਾਲ ਰੰਗਤ ਵਾਲੇ। ਡੂੰਘੀ ਨਾਭੀ, ਸੁਗਠਿਤ ਨਿਤੰਬ, ਰੰਭਾ ਵਰਗੀਆਂ ਜੰਘਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ—ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਸੀ।

Verse 30

मातापितृसुहृद्वर्गे क्रीडानन्दविवर्धिनी । एकस्मिन्दिवसे बाला सखीवृन्दसमन्विता

ਮਾਤਾ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਸੁਹਿਰਦਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰੀ, ਖੇਡ-ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਉਹ ਬਾਲਾ ਇਕ ਦਿਨ ਸਖੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲੇ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਨਿਕਲੀ।

Verse 31

चन्दनागरुतांबूलधूपसौमनसाञ्चिता । गृहीत्वा पुष्पधूपादि गता देवीप्रपूजने

ਚੰਦਨ, ਅਗਰੂ, ਤਾਮਬੂਲ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਫੁੱਲ-ਧੂਪ ਆਦਿ ਭੇਟਾਂ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗਈ।

Verse 32

तडागतट उत्सृज्य भूषणान्यङ्गवेष्टकान् । चक्रुः सरसिताः क्रीडां जलमध्यगतास्तदा

ਤਲਾਬ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਅੰਗ-ਵੇਸਟਕ (ਸਰੀਰ ਦੇ ਲਪੇਟੇ) ਉਤਾਰ ਰੱਖੇ; ਫਿਰ ਉਹ ਸਰਸੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾ ਕੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।

Verse 33

क्रीडन्तीं तामवेक्ष्याथ ससखीं विमले जले । राक्षसः शम्बरो नाम श्येनरूपेण चागमत्

ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਸਮੇਤ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਬਰ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਖਸ਼ ਬਾਜ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 34

गृहीता जलमध्यस्था तेन सा काममोदिनी । खमुत्पपात दुष्टात्मा गृहीत्वाभरणान्यपि

ਜਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੀ ਉਸ ਕਾਮਮੋਦਿਨੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ; ਉਹ ਦੁਰਾਤਮਾ ਉਸ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਵੀ ਲੈ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਿਆ।

Verse 35

वायुमार्गं गतः सोऽथ कामिन्या सह भारत । अपतन्कुण्डलादीनि यत्र तोये महामुनिः

ਫਿਰ ਉਹ ਕਾਮਿਨੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਹਵਾ ਦੇ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਚਲਿਆ, ਹੇ ਭਾਰਤ; ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਕੁੰਡਲ ਆਦਿ ਗਹਿਣੇ ਝੜ ਪਏ।

Verse 36

माण्डव्यो नर्मदातीरे काष्ठवत्संजितेन्द्रियः । लीनो माहेश्वरे स्थाने नारायणपदे परे

ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਮਾਣਡਵ੍ਯ, ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਕਰਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ—ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਪਰਮ ਪਦ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ।

Verse 37

तस्य चानुचरो भ्राता भ्रातुः शुश्रूषणे रतः । तपोजपकृशीभूतो दध्यौ देवं जनार्दनम्

ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਸੇਵਕ ਵਾਂਗ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ, ਭਰਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰਤ; ਤਪ ਅਤੇ ਜਪ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਸੀ।

Verse 169

। अध्याय

ਅਧਿਆਇ (ਅਧਿਆਇ-ਚਿੰਨ੍ਹ/ਕੋਲੋਫ਼ਨ)।