Adhyaya 167

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । नर्मदादक्षिणे कूले त्वच्चिह्नेनोपलक्षितम् । तीर्थमेतन्ममाख्याहि सम्भवं च महामुने

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੇ, ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਚਿਨ੍ਹਿਤ ਇਸ ਤੀਰਥ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।

Verse 2

मार्कण्डेय उवाच । पुरा कृतयुगस्यादौ दक्षिणे गिरिमुत्तमम् । विन्ध्यं सर्वगुणोपेतं नियतो नियताशनः

ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਤਨ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਮੈਂ ਵਿਨਧ੍ਯ ਨਾਮਕ ਉੱਤਮ ਪਰਬਤ ਕੋਲ ਗਿਆ—ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ—ਮੈਂ ਨਿਯਮ-ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਮਿਤਾਹਾਰੀ ਸੀ।

Verse 3

ऋषिसङ्घैः कृतातिथ्यो दण्डके न्यवसं चिरम् । उषित्वा सुचिरं कालं वर्षाणामयुतं सुखी

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਤਿਥੀ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ; ਮੈਂ ਦੰਡਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸਿਆ। ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਰਹਿ ਕੇ—ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ—ਮੈਂ ਸੁਖੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਿਹਾ।

Verse 4

तानृषीन् समनुज्ञाप्य शिष्यैरनुगतस्ततः । निवृत्तः सुमहाभाग नर्मदाकूलमागतः

ਉਹਨਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਮਹਾਂਭਾਗ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਤਟ ਤੇ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 5

पुण्यं च रमणीयं च सर्वपापविनाशनम् । कृत्वाहमास्पदं तत्र द्विजसंघसमायुतः

ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਸਥਾਨ—ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ—ਵਿੱਚ, ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ ਆਪਣਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

Verse 6

ब्रह्मचारिभिराकीर्णं गार्हस्थ्ये सुप्रतिष्ठितैः । वानप्रस्थैश्च यतिभिर्यताहारैर्यतात्मभिः

ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਸੁਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਤੇ ਯਤੀ ਵੀ ਸਨ—ਜੋ ਆਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਸਨ।

Verse 7

तपस्विभिर्महाभागैः कामक्रोधविवर्जितैः । तत्राहं वर्षमयुतं तपः कृत्वा सुदारुणम्

ਉੱਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਂਭਾਗ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ—ਜੋ ਕਾਮ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ—ਮੈਂ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਅਤਿ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।

Verse 8

आराधयं वासुदेवं प्रभुं कर्तारमीश्वरम् । जपंस्तपोभिर्नियमैर्नर्मदाकूलमाश्रितः

ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਤਟ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਵਾਸੁਦੇਵ—ਪ੍ਰਭੂ, ਕਰਤਾ, ਈਸ਼ਵਰ—ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਪ, ਤਪ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ।

Verse 9

ततस्तौ वरदौ देवौ समायातौ युधिष्ठिर । प्रत्यक्षौ भास्करौ राजन्नुमाश्रीभ्यां विभूषितौ

ਤਦ ਉਹ ਦੋ ਵਰਦਾਤਾ ਦੇਵ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ; ਪ੍ਰਤੱਖ ਭਾਸਕਰ ਸਮਾਨ ਤੇਜਸਵੀ, ਉਮਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

Verse 10

प्रणम्याहं ततो देवौ भक्तियुक्तो वचोऽब्रुवम् । भवन्तौ प्रार्थयामि स्म वरार्हौ वरदौ शिवौ

ਫਿਰ ਮੈਂ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬੋਲਿਆ: ‘ਹੇ ਸ਼ਿਵ-ਸਰੂਪ ਵਰਯੋਗ੍ਯ, ਵਰਦਾਤਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।’

Verse 11

धर्मस्थितिं महाभागौ भक्तिं वानुत्तमां युवाम् । अजरो व्याधिरहितः पञ्चविंशतिवर्षवत् । अस्मिन्स्थाने सदा स्थेयं सह देवैरसंशयम्

‘ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੋ, ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲਤਾ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਭਕਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੋ। ਮੈਨੂੰ ਅਜਰ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਰੱਖੋ, ਜਿਵੇਂ ਸਦਾ ਪਚੀਸ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਹੋਵਾਂ। ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਾਂ ਸਮੇਤ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਇਸੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰੋ।’

Verse 12

एवमुक्तौ मया पार्थ तौ देवौ कृष्णशङ्करौ । मामूचतुः प्रहृष्टौ तौ निवासार्थं युधिष्ठिर

ਇਉਂ ਮੇਰੇ ਕਹਿਣ ਉਪਰੰਤ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ—ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।

Verse 13

देवावूचतुः । अस्मिन्स्थाने स्थितौ विद्धि सह देवैः सवासवैः । एवमुक्त्वा ततो देवौ तत्रैवान्तरधीयताम्

ਦੇਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ‘ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਾਂ ਨਾਲ, ਸਥਿਤ ਰਹਾਂਗੇ।’ ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੇਵ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਏ।

Verse 14

अहं च स्थापयित्वा तौ शङ्करं कृष्णमव्ययम् । कृतकृत्यस्ततो जातः सम्पूज्य सुसमाहितः

ਮੈਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ—ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਕੇ ਕ੍ਰਿਤਕ੍ਰਿਤ੍ਯ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਚਿੱਤ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

Verse 15

तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । मार्कण्डेश्वरनाम्ना वै विष्णुं त्रिभुवनेश्वरम्

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—ਮਾਰਕੰਡੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ।

Verse 16

स गच्छेत्परमं स्थानं वैष्णवं शैवमेव च । घृतेन पयसा वाथ दध्ना च मधुना तथा

ਇਸ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਉਹ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਵੈਸ਼ਨਵ ਵੀ ਅਤੇ ਸ਼ੈਵ ਵੀ। (ਵਿਧੀ) ਘੀ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਮਧੁ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।

Verse 17

नार्मदेनोदकेनाथ गन्धधूपैः सुशोभनैः । पुष्पोपहारैश्च तथा नैवेद्यैर्नियतात्मवान्

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਗੰਧ ਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਉਪਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਨਾਲ—ਨਿਯਤ ਆਤਮਾ ਭਗਤ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 18

एवं विष्णोः प्रकुर्वीत जागरं भक्तितत्परः । स्नानादीनि तथा राजन्प्रयतः शुचिमानसः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਜਾਗਰਣ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਨ! ਯਤਨ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਨਾਨ ਆਦਿ ਹੋਰ ਨਿਯਮ ਵੀ ਪੂਰੇ ਕਰੇ।

Verse 19

ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे चतुर्दश्यामुपोषितः । द्वादश्यां कारयेद्देवपूजनं वैष्णवो नरः

ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਪੁਰਖ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਵਾਏ।

Verse 20

एवं कृत्वा चतुर्दश्यामेकादश्यां नरोत्तम । वैष्णवं लोकमाप्नोति विष्णुतुल्यो भवेन्नरः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੌਦਵੀਂ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 21

माहेश्वरे च राजेन्द्र गणवन्मोदते पुरे । श्राद्धं च कुरुते तत्र पितॄनुद्दिश्य सुस्थिरः

ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਣਾਂ ਵਾਂਗ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਦੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 22

तस्य ते ह्यक्षयां तृप्तिं प्राप्नुवन्ति न संशयः । नर्मदायां द्विजः स्नात्वा मौनी नियतमानसः

ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ (ਪਿਤਰ) ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਅਖੰਡ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਦਵਿਜ ਮੌਨ ਧਾਰ ਕੇ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰਕੇ (ਅੱਗੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ)।

Verse 23

उपास्य सन्ध्यां तत्रस्थो जपं कृत्वा सुशोभनम् । तर्पयित्वा पितॄन्देवान्मनुष्यांश्च यथाविधि

ਉੱਥੇ ਟਿਕ ਕੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਰਪਣ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 24

कृष्णस्य पुरतः स्थित्वा मार्कण्डेशस्य वा पुनः । ऋग्यजुःसाममन्त्रांश्च जपेदत्र प्रयत्नतः

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ—ਜਾਂ ਫਿਰ ਮਾਰਕੰਡੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ—ਇੱਥੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਰਿਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ।

Verse 25

ऋचमेकां जपेद्यस्तु ऋग्वेदस्य फलं लभेत् । यजुर्वेदस्य यजुषा साम्ना सामफलं लभेत्

ਜੋ ਕੋਈ ਰਿਗਵੇਦ ਦੀ ਇਕੋ ਇਕ ਰਿਚਾ ਵੀ ਜਪੇ, ਉਹ ਰਿਗਵੇਦ ਦਾ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਯਜੁਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦਾ ਫਲ, ਅਤੇ ਸਾਮਨ ਗਾਨ ਨਾਲ ਸਾਮਵੇਦ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 26

एकस्मिन्भोजिते विप्रे कोटिर्भवति भोजिता । मृतप्रजा तु या नारी वन्ध्या स्त्रीजननी तथा

ਜੇ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਾਨੋ ਕਰੋੜਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਇਆ। ਅਤੇ ਜਿਸ ਨਾਰੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਮਰ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜੋ ਬਾਂਝ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 27

रुद्रांस्तु विधिवज्जप्त्वा ब्राह्मणो वेदतत्त्ववित् । लिङ्गस्य दक्षिणे पार्श्वे स्थापयेत्कलशं शिवम्

ਰੁਦ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪ ਕੇ, ਵੇਦ-ਤੱਤਵ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਿੰਗ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ਿਵ-ਕਲਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ।

Verse 28

रुद्रैकादशभिर्मन्त्रैः स्नापयेत्कलशाम्भसा । पुत्रमाप्नोति राजेन्द्र दीर्घायुषमकल्मषम्

ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕਲਸ਼ ਦੇ ਜਲ ਦੁਆਰਾ ਸਨਾਨ ਕਰਾਵੇ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਦਿਰਘਾਯੂ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 29

मार्कण्डेश्वरवृक्षान्यो दूरस्थानपि पश्यति । ब्रह्महत्यादिपापेभ्यो मुच्यते शङ्करोऽब्रवीत्

ਮਾਰਕੰਡੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਵੀ ਦੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਆਦਿ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਉਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕਿਹਾ।

Verse 30

य इदं शृणुयाद्भक्त्या पठेद्वा नृपसत्तम । सर्वपापविशुद्धात्मा जायते नात्र संशयः

ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਜੋ ਕੋਈ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਣੇ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 31

इदं यशस्यमायुष्यं धन्यं दुःखप्रणाशनम् । पठतां शृण्वतां वापि सर्वपापप्रमोचनम्

ਇਹ ਕਥਾ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਆਯੁ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਧਨ੍ਯ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸੁਣਦੇ ਵੀ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 167

। अध्याय

ਇੱਥੇ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।