Adhyaya 164

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज सांवौरं तीर्थमुत्तमम् । यत्र संनिहितो भानुः पूज्यमानः सुरासुरैः

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉੱਤਮ ਸਾਂਵੌਰ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਨੂ (ਸੂਰਜਦੇਵ) ਪ੍ਰਤੱਖ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 2

तत्र ये पङ्गुतां प्राप्ताः शीर्णघ्राणनखा नराः । दद्रुमण्डलभिन्नाङ्गा मक्षिकाकृमिसंकुलाः

ਉੱਥੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਲੰਗੜੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੱਕ ਤੇ ਨਖ ਸੜ-ਗਲ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਦਾਦ-ਮੰਡਲ ਵਰਗੀਆਂ ਫੁੰਸੀਆਂ ਨਾਲ ਫਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਮੱਖੀਆਂ ਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ—(ਉਪਚਾਰ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ)।

Verse 3

मातापितृभ्यां रहिता भ्रातृभार्याविवर्जिताः । अनाथा विकला व्यङ्गा मग्ना ये दुःखसागरे

ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹੋਏ, ਭਰਾ ਤੇ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੀ ਰਹਿਤ—ਅਨਾਥ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਵਿਗੜੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ—ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ (ਉੱਥੇ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ)।

Verse 4

तेषां नाथो जगद्योनिर्नर्मदातटमाश्रितः । सांवौरनाथो लोकानामार्तिहा दुःखनाशनः

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਥ ਜਗਤ-ਯੋਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਤਟ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਿਤ ਹੈ—ਸਾਂਵੌਰਨਾਥ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਰਤੀਹਰ, ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

Verse 5

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा मासमेकं निरन्तरम् । पूजयेद्भास्करं देवं तस्य पुण्यफलं शृणु

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਇਕ ਪੂਰਾ ਮਹੀਨਾ ਨਿਰੰਤਰ ਭਾਸਕਰ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।

Verse 6

यत्फलं चोत्तरे पार्थ तथा वै पूर्वसागरे । दक्षिणे पश्चिमे स्नात्वा तत्र तीर्थे तु तत्फलम्

ਉੱਤਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਵੀ—ਉਹੀ ਫਲ ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 7

कौमारे यौवने पापं वार्द्धके यच्च संचितम् । तत्प्रणश्यति सांवौरे स्नानमात्रान्न संशयः

ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਾਪ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਂਵੌਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸਨਾਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 8

न व्याधिर्नैव दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् । सप्तजन्मानि राजेन्द्र सांवौरपरिसेवनात्

ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਸਾਂਵੌਰ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਨਾ ਰੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਿਯ ਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ।

Verse 9

सप्तम्यामुपवासेन तद्दिने चाप्युपोषिते । स तत्फलमवाप्नोति तत्र स्नात्वा न संशयः

ਸਪਤਮੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਪੋਸ਼ਿਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਜੋ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 10

रक्तचन्दनमिश्रेण यदर्घ्येण फलं स्मृतम् । तत्र तीर्थे नृपश्रेष्ठ स्नात्वा तत्फलमाप्नुयात्

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਅਰਘ੍ਯ ਦੇ ਅਰਪਣ ਤੋਂ ਜੋ ਫਲ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸੇ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਉਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 11

नर्मदासलिलं रम्यं सर्वपातकनाशनम् । निरीक्षितं विशेषेण सांवौरेण महात्मना

ਨਰਮਦਾ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਜਲ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਸਾਂਵੌਰਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।

Verse 12

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । स्नात्वा पश्यन्ति देवेशं सांवौरेश्वरमुत्तमम्

ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸਚਮੁੱਚ ਸੁਜੀਵਿਤ ਹੈ। ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਈਸ਼—ਉੱਤਮ ਸਾਂਵੌਰੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 13

सूर्यलोके वसेत्तावद्यावदाभूतसम्प्लवम्

ਉਹ ਭੂਤ-ਸੰਪਲਵ (ਮਹਾਪ੍ਰਲਯ) ਤੱਕ ਸੂਰ੍ਯਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 164

। अध्याय

ਅਧਿਆਇ (ਅਧਿਆਇ-ਸਿਰਲੇਖ/ਸਮਾਪਤੀ-ਸੂਚਨਾ)।