Adhyaya 161

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महाराज सर्पतीर्थमनुत्तमम् । यत्र सिद्धा महासर्पास्तपस्तप्त्वा युधिष्ठिर

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੂੰ ਸਰਪਤੀਰਥ ਨਾਮਕ ਅਨੁੱਤਮ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾ; ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਨਾਗਾਂ ਨੇ ਤਪ ਤਪ ਕੇ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।

Verse 2

वासुकिस्तक्षको घोरः सार्प ऐरावतस्तथा । कालियश्च महाभागः कर्कोटकधनंजयौ

ਵਾਸੁਕੀ, ਭਿਆਨਕ ਤਕਸ਼ਕ, ਸਰਪ, ਅਤੇ ਐਰਾਵਤ; ਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਕਾਲਿਯ, ਨਾਲ ਹੀ ਕਰਕੋਟਕ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ—

Verse 3

शङ्खचूडो महातेजा धृतराष्ट्रो वृकोदरः । कुलिको वामनश्चैव तेषां ये पुत्रपौत्रिणः

ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸ਼ੰਖਚੂੜ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ, ਕੁਲਿਕ ਅਤੇ ਵਾਮਨ—ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਰੇ ਵੀ।

Verse 4

तत्र तीर्थे महापुण्ये तपस्तप्त्वा सुदुष्करम् । भुञ्जन्ति विविधान्भोगान्क्रीडन्ति च यथासुखम्

ਉਸ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭੋਗ ਭੋਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 5

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा तर्पयेत्पितृदेवताः । वाजपेयफलं तस्य पुरा प्रोवाच शङ्करः

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰੇ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ—ਇਹ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ।

Verse 6

स्नातानां सर्पतीर्थे तु नराणां भुवि भारत । सर्पवृश्चिकजातिभ्यो न भयं विद्यते क्वचित्

ਹੇ ਭਾਰਤ! ਸਰਪ-ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਬਿਛੂਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਭਯ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

Verse 7

मृतो भोगवतीं गत्वा पूज्यमानो महोरगैः । नागकन्यापरिवृतो महाभोगपतिर्भवेत्

ਮਰਨ ਉਪਰਾਂਤ ਉਹ ਭੋਗਵਤੀ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਮਹਾਨਾਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਨਾਗ-ਕਨਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਨ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਪਤੀ (ਸਵਾਮੀ) ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 8

मार्गशीर्षस्य मासस्य कृष्णपक्षे च याष्टमी । सोपवासः शुचिर्भूत्वा लिङ्गं सम्पूरयेत्तिलैः । यथाविभवसारेण गन्धपुष्पैः समर्चयेत्

ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ-ਲਿੰਗ ਉੱਤੇ ਤਿਲ ਅਰਪਣ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਲੀਭਾਂਤਿ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 9

एवं विधाय विधिवत्प्रणिपत्य क्षमापयेत् । तस्य यत्फलमुद्दिष्टं तच्छृणुष्व नरेश्वर

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਖ਼ਿਮਾ ਮੰਗੇ। ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ, ਉਸ ਵਰਤ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਣ ਸੁਣੋ।

Verse 10

तिलास्तत्र च यत्संख्याः पत्रपुष्पफलानि च । तावत्स्वर्गपुरे राजन्मोदते कालमीप्सितम्

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਜਿੰਨੇ ਤਿਲ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿੰਨੇ ਪੱਤੇ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ ਸਵਰਗਪੁਰੀ ਵਿੱਚ ਮਨਚਾਹਾ ਆਨੰਦ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।

Verse 11

ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जायते विमले कुले । सुरूपः सुभगश्चैव धनकोटिपतिर्भवेत्

ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਪੁੰਨ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਪਸ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਰਮਲ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਕਰੋੜਾਂ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 161

। अध्याय

ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ।