Adhyaya 160

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्पाण्डुपुत्र मोक्षतीर्थमनुत्तमम् । सेवितं देवगन्धर्वैर्मुनिभिश्च तपोधनैः

ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਹੇ ਪਾਂਡੁਪੁਤ੍ਰ! ਅਤਿਉੱਤਮ ਮੋਖਸ਼ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਤਪਧਨ ਮੁਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਤੇ ਪੂਜਿਤ ਹੈ।

Verse 2

बहवस्तन्न जानन्ति विष्णुमायाविमोहिताः । यत्र सिद्धा महाभागा ऋषयः सतपोधनाः

ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਉੱਥੇ ਮਹਾਭਾਗ ਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤਪਧਨ ਹਨ, ਸਿਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ।

Verse 3

पुलस्त्यः पुलहो विद्वान्क्रतुश्चैव महामतिः । प्राचेतसो वसिष्ठश्च दक्षो नारद एव च

ਪੁਲਸਤ੍ਯ, ਵਿਦਵਾਨ ਪੁਲਹ ਅਤੇ ਮਹਾਮਤਿ ਕ੍ਰਤੁ; ਪ੍ਰਾਚੇਤਸ, ਵਸਿਸ਼ਠ, ਦਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਨਾਰਦ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।

Verse 4

एते चान्ये महाभागाः सप्तसाहस्रसंज्ञिताः । मोक्षं गताः सह सुतैस्तत्तीर्थं तेन मोक्षदम्

ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਭਾਗ, ‘ਸੱਤ ਹਜ਼ਾਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਤੀਰਥ ਮੋਖਸ਼ਦਾਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 5

तत्र प्रवाहमध्ये तु पतिता तमहा नदी । तत्र तत्सङ्गमं तीर्थं सर्वपापक्षयंकरम्

ਉੱਥੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਤਮਹਾ ਨਦੀ ਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਸੰਗਮ ਤੇ ਐਸਾ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 6

ऋग्यजुःसामसंज्ञानामभ्यस्तानां तु यत्फलम् । सम्यग्जप्त्वा तु विधिना गायत्रीं तत्र तल्लभेत्

਋ਗ, ਯਜੁਸ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਉੱਥੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਦਾ ਸਮ੍ਯਕ ਜਪ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 7

तत्र दत्तं हुतं जप्तं तीर्थसेवार्जितं फलम् । सर्वमक्षयतां याति मोक्षसाधनमुत्तमम्

ਉੱਥੇ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ, ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਆਹੁਤੀ, ਮੰਤਰ-ਜਪ ਅਤੇ ਤੀਰਥ-ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਫਲ—ਸਭ ਅਖੰਡ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਉੱਤਮ ਸਾਧਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 8

तत्र तीर्थे मृतानां तु संन्यासेन द्विजन्मनाम् । अनिवर्तिका गतिस्तेषां मोक्षतीर्थप्रभावतः

ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦਵਿਜ ਜਨ ਸੰਨਿਆਸ ਧਾਰ ਕੇ ਦੇਹ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਮੋક્ષਤੀਰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਅਨਿਵਰਤ—ਅਰਥਾਤ ਮੁੜ ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀ—ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 9

एष ते विधिरुद्दिष्टः संक्षेपेण मयानघ । व्युष्टिस्तीर्थस्य महती पुराणे याभिधीयते

ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ! ਇਹ ਵਿਧੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਹੈ; ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਾਨ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਿਆਖਿਆ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ, ਓਥੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 160

। अध्याय

ਅਧਿਆਇ। (ਅਧਿਆਇ-ਸੂਚਕ ਚਿੰਨ੍ਹ)